Riwayat pemerasan susu kambing dan adab penyucian serta mendinginkannya untuk Rasulullah SAW dalam perjalanan hijrah
Imam Bukhari : 3346
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يَزِيدَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ أَبُو الْحَسَنِ الْحَرَّانِيُّ حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ يَقُولُ جَاءَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِلَى أَبِي فِي مَنْزِلِهِ فَاشْتَرَى مِنْهُ رَحْلًا فَقَالَ لِعَازِبٍ ابْعَثْ ابْنَكَ يَحْمِلْهُ مَعِي قَالَ فَحَمَلْتُهُ مَعَهُ وَخَرَجَ أَبِي يَنْتَقِدُ ثَمَنَهُ فَقَالَ لَهُ أَبِي يَا أَبَا بَكْرٍ حَدِّثْنِي كَيْفَ صَنَعْتُمَا حِينَ سَرَيْتَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْ أَسْرَيْنَا لَيْلَتَنَا وَمِنْ الْغَدِ حَتَّى قَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ وَخَلَا الطَّرِيقُ لَا يَمُرُّ فِيهِ أَحَدٌ فَرُفِعَتْ لَنَا صَخْرَةٌ طَوِيلَةٌ لَهَا ظِلٌّ لَمْ تَأْتِ عَلَيْهِ الشَّمْسُ فَنَزَلْنَا عِنْدَهُ وَسَوَّيْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَانًا بِيَدِي يَنَامُ عَلَيْهِ وَبَسَطْتُ فِيهِ فَرْوَةً وَقُلْتُ نَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَأَنَا أَنْفُضُ لَكَ مَا حَوْلَكَ فَنَامَ وَخَرَجْتُ أَنْفُضُ مَا حَوْلَهُ فَإِذَا أَنَا بِرَاعٍ مُقْبِلٍ بِغَنَمِهِ إِلَى الصَّخْرَةِ يُرِيدُ مِنْهَا مِثْلَ الَّذِي أَرَدْنَا فَقُلْتُ لَهُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ أَوْ مَكَّةَ قُلْتُ أَفِي غَنَمِكَ لَبَنٌ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ أَفَتَحْلُبُ قَالَ نَعَمْ فَأَخَذَ شَاةً فَقُلْتُ انْفُضْ الضَّرْعَ مِنْ التُّرَابِ وَالشَّعَرِ وَالْقَذَى قَالَ فَرَأَيْتُ الْبَرَاءَ يَضْرِبُ إِحْدَى يَدَيْهِ عَلَى الْأُخْرَى يَنْفُضُ فَحَلَبَ فِي قَعْبٍ كُثْبَةً مِنْ لَبَنٍ وَمَعِي إِدَاوَةٌ حَمَلْتُهَا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْتَوِي مِنْهَا يَشْرَبُ وَيَتَوَضَّأُ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَرِهْتُ أَنْ أُوقِظَهُ فَوَافَقْتُهُ حِينَ اسْتَيْقَظَ فَصَبَبْتُ مِنْ الْمَاءِ عَلَى اللَّبَنِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ فَقُلْتُ اشْرَبْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قَالَ أَلَمْ يَأْنِ لِلرَّحِيلِ قُلْتُ بَلَى قَالَ فَارْتَحَلْنَا بَعْدَمَا مَالَتْ الشَّمْسُ وَاتَّبَعَنَا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكٍ فَقُلْتُ أُتِينَا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ { لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا } فَدَعَا عَلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَارْتَطَمَتْ بِهِ فَرَسُهُ إِلَى بَطْنِهَا أُرَى فِي جَلَدٍ مِنْ الْأَرْضِ شَكَّ زُهَيْرٌ فَقَالَ إِنِّي أُرَاكُمَا قَدْ دَعَوْتُمَا عَلَيَّ فَادْعُوَا لِي فَاللَّهُ لَكُمَا أَنْ أَرُدَّ عَنْكُمَا الطَّلَبَ فَدَعَا لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَجَا فَجَعَلَ لَا يَلْقَى أَحَدًا إِلَّا قَالَ قَدْ كَفَيْتُكُمْ مَا هُنَا فَلَا يَلْقَى أَحَدًا إِلَّا رَدَّهُ قَالَ وَوَفَى لَنَا
Atugambye [Muhammad bin Yusuf] atugambye [Ahmad bin Yazid bin Ibrahim abi Al Hasan Al Harraniy] atugambye [Zuhair bin Muhammad’awiyah] atugambye [Abu Ishaq], mpulidde [Al Bara’ bin ‘Azib] nga agamba nti; ' [Abu Bakr] yajja ewa taata -'Azib- ewuwe okumugulirako seti y'amatandiiko g'engamiya n'amugamba nti; 'Sindika omwana wo amutwale nange'. Ye Al Bara’ yagambye nti; 'Bwe ntyo ne ntwala essanduuko era taata n'afuluma n'agitwalako ssente n'agamba Abu Bakr nti; ‘Ayi Abu Bakr, mbuulira kye mwakola mwembi nga mutambula ekiro - nga mugenda okusenguka e Yathrib - n’omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam’. Abu Bakr yagambye nti; 'Kaale. Lumu twatambula ekiro kyonna ate enkeera ku makya okutuusa emisana. Oluguudo lwali lugazi nnyo nga tewali muntu yenna yali aluyiseeko okutuusa lwe twalaba olwazi oluwanvu nga luliko ekisiikirize nga terukwatibwa musana. Bwetutyo twayimirira ku lwazi olwo ne ntereeza ekifo n’emikono gyange ku lwa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam asobole okukisulako. Olwo ne ngolola ekitanda olwo ne ŋŋamba nti; 'Nkwegayiridde weebake ggwe Omubaka wa Allah, nja kukulabirira okukwetoolodde'. Bwatyo yeebase olwo ne ngenda okumala akaseera nga nneetegereze ebyetoolodde ekifo ekyo era kyazuulibwa nti nasisinkana akalenzi akatono akasumba akaali kalunda embuzi ye ng’ayolekera olwazi okwekweka nga bwe twakola. Namubuuza nti; 'Oli wa ani, ghulam -omwana omuto-?'. Omulenzi omusumba omuto yaddamu nti; 'Ndi wa muntu okuva mu bantu b'omu kibuga oba Makkah'. --Omunyumya, Ahmad bin Yazid, yalonzalonza wakati w’obukakafu ku kibuga oba Makkah--. Mu kiseera ekyo Madiina yali tannamanyika. Naddamu okubuuza nti; 'Embuzi yo efulumya amata?'. Omulenzi omusumba n’addamu nti; 'Yee'. Naddamu okubuuza nti; 'Oli mwetegefu okulaga amata?'. Omulenzi omusumba yaddamu nti; 'Yee'. Bwatyo n’akwata emu ku mbuzi ze ne ŋŋamba nti; 'Oyoza enfuli okuva mu nfuufu, ebyoya n'obucaafu'. Omunyumya -Abu Ishaq- yagamba nti; ‘Nnalaba Al Bara’ yakubye engalo emu ku ndala okuwa ekyokulabirako ky’okuyonja enfuli. -Abu Bakr- yagenda mu maaso; 'Oluvannyuma omulenzi omusumba n'asika amata amatono n'agateeka mu giraasi ate nga nange n'akabbo akatono ke nnategekera Nabbi sallallaahu 'alaihi wasallam ke yatera okukozesa okumalawo ennyonta, okunywa n'okukola wudhu.' Bwentyo nasisinkana Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam naye nga siyagala kumuzuukusa. Era bwe yazuukuka nayiwa amazzi mu mata ne ganyogoga wansi olwo ne ŋŋamba nti; 'Nywa ggwe Omubaka wa Allah'. Abu Bakr yagambye nti; 'Bw'atyo n'aginywa okutuusa lwe nnamatira'. Awo n’abuuza nti; 'Kye kiseera ffe okugenda mu maaso n'olugendo lwaffe'. Naddamu nti; 'Yee'. Bwe tutyo twasitula okugenda mu maaso n’olugendo lwaffe oluvannyuma lw’enjuba okwesigama -mu maserengeta-. -Mu kiseera kino- Suraqah bin Malik yatugoberera -nga atunuulira ebiwandiiko by’engalo zaffe-. Nze ngamba nti; 'Tujja kutuusibwako ggwe Omubaka wa Allah'. Yagambye nti; 'Temunakuwala, kubanga ddala Allah ali naffe'. Olwo Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yasabira Suraqah bin Malik akabenje, kale embalaasi ya Suraqah n’egwa mu ttaka okutuuka mu lubuto lwe’. Oba n'omutwe gw'omuwandiisi -'Nnalowooza nti gwagudde ku ttaka'-, Zuhair yali abuusabuusa ku nsonga eno. Bwatyo Suraqah bin Malik yagamba nti; ‘Ndaba mwembi nga munjagaliza akabenje. Nsaba onsabire obukuumi. Allah, ku lwammwe mwembi, nja kuzzaayo abo abanoonya’. Kale Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yamusabira ebirungi olwo Suraqah n’abeera mutebenkevu aleme kusisinkana muntu yenna wabula n’agamba nti; ‘Nkukiikirira wano, kale ddayo.’ Teyasisinkanye muntu yenna wabula yabasaba bakomewo. Abu Bakr yagamba nti, ‘Atuukirizza ekisuubizo kye gye tuli.’