Imam Bukhari : 3328
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْحَكَمِ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ أَخْبَرَنَا إِسْرَائِيلُ أَخْبَرَنَا سَعْدٌ الطَّائِيُّ أَخْبَرَنَا مُحِلُّ بْنُ خَلِيفَةَ عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ قَالَ بَيْنَا أَنَا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ أَتَاهُ رَجُلٌ فَشَكَا إِلَيْهِ الْفَاقَةَ ثُمَّ أَتَاهُ آخَرُ فَشَكَا إِلَيْهِ قَطْعَ السَّبِيلِ فَقَالَ يَا عَدِيُّ هَلْ رَأَيْتَ الْحِيرَةَ قُلْتُ لَمْ أَرَهَا وَقَدْ أُنْبِئْتُ عَنْهَا قَالَ فَإِنْ طَالَتْ بِكَ حَيَاةٌ لَتَرَيَنَّ الظَّعِينَةَ تَرْتَحِلُ مِنْ الْحِيرَةِ حَتَّى تَطُوفَ بِالْكَعْبَةِ لَا تَخَافُ أَحَدًا إِلَّا اللَّهَ قُلْتُ فِيمَا بَيْنِي وَبَيْنَ نَفْسِي فَأَيْنَ دُعَّارُ طَيِّئٍ الَّذِينَ قَدْ سَعَّرُوا الْبِلَادَ وَلَئِنْ طَالَتْ بِكَ حَيَاةٌ لَتُفْتَحَنَّ كُنُوزُ كِسْرَى قُلْتُ كِسْرَى بْنِ هُرْمُزَ قَالَ كِسْرَى بْنِ هُرْمُزَ وَلَئِنْ طَالَتْ بِكَ حَيَاةٌ لَتَرَيَنَّ الرَّجُلَ يُخْرِجُ مِلْءَ كَفِّهِ مِنْ ذَهَبٍ أَوْ فِضَّةٍ يَطْلُبُ مَنْ يَقْبَلُهُ مِنْهُ فَلَا يَجِدُ أَحَدًا يَقْبَلُهُ مِنْهُ وَلَيَلْقَيَنَّ اللَّهَ أَحَدُكُمْ يَوْمَ يَلْقَاهُ وَلَيْسَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ تَرْجُمَانٌ يُتَرْجِمُ لَهُ فَلَيَقُولَنَّ لَهُ أَلَمْ أَبْعَثْ إِلَيْكَ رَسُولًا فَيُبَلِّغَكَ فَيَقُولُ بَلَى فَيَقُولُ أَلَمْ أُعْطِكَ مَالًا وَأُفْضِلْ عَلَيْكَ فَيَقُولُ بَلَى فَيَنْظُرُ عَنْ يَمِينِهِ فَلَا يَرَى إِلَّا جَهَنَّمَ وَيَنْظُرُ عَنْ يَسَارِهِ فَلَا يَرَى إِلَّا جَهَنَّمَ قَالَ عَدِيٌّ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ اتَّقُوا النَّارَ وَلَوْ بِشِقَّةِ تَمْرَةٍ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ شِقَّةَ تَمْرَةٍ فَبِكَلِمَةٍ طَيِّبَةٍ قَالَ عَدِيٌّ فَرَأَيْتُ الظَّعِينَةَ تَرْتَحِلُ مِنْ الْحِيرَةِ حَتَّى تَطُوفَ بِالْكَعْبَةِ لَا تَخَافُ إِلَّا اللَّهَ وَكُنْتُ فِيمَنْ افْتَتَحَ كُنُوزَ كِسْرَى بْنِ هُرْمُزَ وَلَئِنْ طَالَتْ بِكُمْ حَيَاةٌ لَتَرَوُنَّ مَا قَالَ النَّبِيُّ أَبُو الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخْرِجُ مِلْءَ كَفِّهِ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ أَخْبَرَنَا سَعْدَانُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُجَاهِدٍ حَدَّثَنَا مُحِلُّ بْنُ خَلِيفَةَ سَمِعْتُ عَدِيًّا كُنْتُ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Kuo talamai kiate au [Muhammad bin Al Hakam] kuo talamai kiate kimautolu [an-Nadlar] kuo talamai kiate kimautolu [ʻIsileli] kuo talamai kiate kimautolu [Saʻad ath-Tha'iy] kuo talamai kiate kimautolu [Muhillu bin Khalifah] mei [ʻAdiy bin Hatim] naʻá ne pehē; 'I he'eku 'i he Palofita sallallaahu 'alaihi wasallam fakafokifā pe kuo ha'u ha tangata kiate ia 'o tangi ki he'ene masiva, pea toki ha'u ha tangata 'e taha 'o tangi ki he kau kaiha'a 'i he hala'. Ko ia na‘á ne pehē: ‘‘E ‘Ati, kuó ke sio ki he fonua ‘o ‘Ali Hilá?’. Naʻá ku tali ange; 'Oku te'eki keu sio au ka kuo u fanongo ki he ongoongo'. Na'a ne pehe: 'Kapau na'e 'oatu ha mo'ui fuoloa, te ke sio pau ki ha fefine 'oku faka'uli 'i ha me'alele 'oku lue mei Al Hirah ki hono fakahoko 'o e Tawaf 'i he Kaaba 'o 'ikai ha manavasi'i ki ha taha tukukehe 'a Allah'. Naʻá ku pehē loto pē; 'Oku 'i fe 'a e kau kaiha'a 'o e matakali Tha'iy kuo nau faka'auha 'a e ulo 'o e lau'ikovi'i 'i he fonua kotoa?'. -Na'a ne hoko atu-: 'Kapau na'e 'oatu ha mo'ui fuoloa, te ke ikuna'i mo'oni 'a e fale koloa 'o Kisra' -Tu'i 'o Peasia-. Naʻá ku fehuʻi ange; 'Ko Kisila pini Humusi?'. Na‘á ne tali: ‘‘Io, ko Kisra bin Hurmuz. Pea kapau te ke mo'ui fuoloa, 'e pau ke ke sio ki ha taha 'oku ha'u ki tu'a mo e koula pe siliva 'i hono nima kotoa 'o kumi ha taha 'oku fie tali 'ene sadaqah ka 'oku 'ikai ke ne ma'u ha taha 'oku fie tali ia. Pea ko e mo'oni te mou takitaha fetaulaki mo Allah 'i he 'aho 'o e fetaulaki mo Ia -qiyamat- 'i he taimi 'i hono vaha'a mo Allah 'e 'ikai ha liliu lea 'e hoko ko 'ene tangata lea. Pea 'e 'eke pau 'e Allah kiate ia: 'Na'e 'ikai na'a ku 'oatu 'a e koloa mo 'oatu 'a e ngaahi me'a'ofa kiate koe?'. Naʻe tali ʻe he tokotahá; 'Tonu'. Pea sio leva 'a e tokotaha ki hono to'omata'u ka na'e 'ikai ke ne sio ki ha me'a ka ko e Heli 'o Jahannam, pea ne sio ki hono to'ohema ka na'e 'ikai ke ne sio ki ha me'a ka ko e Heli 'o Jahannam'. Naʻe pehē ʻe ʻAti; 'Na'a ku fanongo foki ki he Palofita sallallaahu 'alaihi wasallam 'oku ne pehe: 'Malu'i kimoutolu mei heli na'a mo e -'oatu 'a e shadaqah- ha vaeua 'o e teiti. Kapau 'oku 'ikai ke ke ma'u pea ke lea'aki ha me'a malie'. Naʻe pehē ʻe ʻAti; 'Pea kimui ange 'i he 'aho ko ia na'a ku sio ki ha fefine 'oku faka'uli 'i ha me'alele 'oku lue mei Al Hirah ki hono fakahoko 'o e Tawaf 'i he Kaaba 'o 'ikai ha manavasi'i tukukehe 'a Allah pea ko e taha au 'o kinautolu na'a nau ikuna'i 'a e fale koloa 'o Kisra bin Hurmuz. Pea kapau na'e 'oatu ha mo'ui fuoloa kiate koe, te ke sio pau ki he me'a na'e lea'aki 'e Abu Al Qasim, ko e Palofita sallallaahu 'alaihi wasallam, 'a ia ko e ha'u ha taha ki tu'a mo e koloa 'oku fonu 'o hange ko e 'alo'imata 'o hono nima'. Kuo talamai kiate au [ʻAtulā pini Muhametá] kuo talamai kiate kimautolu [ʻApu ʻAsimi] kuo talamai kiate kimautolu [Saʻd pini Bisyir] kuo talamai kiate kimautolu [ʻApu Mujahid] kuo talamai kiate kimautolu [Muhillu pini Khalifah] naʻá ku fanongo [ʻAti]; 'Oku ou 'i he Palofita 'alaihi wasallam'.