Imam Tirmidzi : 2962

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي شُعَيْبٍ أَبُو مُسْلِمٍ الْحَرَّانِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْحَرَّانِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَتَادَةَ بْنِ النُّعْمَانِ قَالَ كَانَ أَهْلُ بَيْتٍ مِنَّا يُقَالُ لَهُمْ بَنُو أُبَيْرِقٍ بِشْرٌ وَبُشَيْرٌ وَمُبَشِّرٌ وَكَانَ بُشَيْرٌ رَجُلًا مُنَافِقًا يَقُولُ الشِّعْرَ يَهْجُو بِهِ أَصْحَابَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ يَنْحَلُهُ بَعْضَ الْعَرَبِ ثُمَّ يَقُولُ قَالَ فُلَانٌ كَذَا وَكَذَا قَالَ فُلَانٌ كَذَا وَكَذَا فَإِذَا سَمِعَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَلِكَ الشِّعْرَ قَالُوا وَاللَّهِ مَا يَقُولُ هَذَا الشِّعْرَ إِلَّا هَذَا الْخَبِيثُ أَوْ كَمَا قَالَ الرَّجُلُ وَقَالُوا ابْنُ الْأُبَيْرِقِ قَالَهَا قَالَ وَكَانُوا أَهْلَ بَيْتِ حَاجَةٍ وَفَاقَةٍ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَالْإِسْلَامِ وَكَانَ النَّاسُ إِنَّمَا طَعَامُهُمْ بِالْمَدِينَةِ التَّمْرُ وَالشَّعِيرُ وَكَانَ الرَّجُلُ إِذَا كَانَ لَهُ يَسَارٌ فَقَدِمَتْ ضَافِطَةٌ مِنْ الشَّامِ مِنْ الدَّرْمَكِ ابْتَاعَ الرَّجُلُ مِنْهَا فَخَصَّ بِهَا نَفْسَهُ وَأَمَّا الْعِيَالُ فَإِنَّمَا طَعَامُهُمْ التَّمْرُ وَالشَّعِيرُ فَقَدِمَتْ ضَافِطَةٌ مِنْ الشَّامِ فَابْتَاعَ عَمِّي رِفَاعَةُ بْنُ زَيْدٍ حِمْلًا مِنْ الدَّرْمَكِ فَجَعَلَهُ فِي مَشْرَبَةٍ لَهُ وَفِي الْمَشْرَبَةِ سِلَاحٌ وَدِرْعٌ وَسَيْفٌ فَعُدِيَ عَلَيْهِ مِنْ تَحْتِ الْبَيْتِ فَنُقِبَتْ الْمَشْرَبَةُ وَأُخِذَ الطَّعَامُ وَالسِّلَاحُ فَلَمَّا أَصْبَحَ أَتَانِي عَمِّي رِفَاعَةُ فَقَالَ يَا ابْنَ أَخِي إِنَّهُ قَدْ عُدِيَ عَلَيْنَا فِي لَيْلَتِنَا هَذِهِ فَنُقِبَتْ مَشْرَبَتُنَا وَذُهِبَ بِطَعَامِنَا وَسِلَاحِنَا قَالَ فَتَحَسَّسْنَا فِي الدَّارِ وَسَأَلْنَا فَقِيلَ لَنَا قَدْ رَأَيْنَا بَنِي أُبَيْرِقٍ اسْتَوْقَدُوا فِي هَذِهِ اللَّيْلَةِ وَلَا نَرَى فِيمَا نَرَى إِلَّا عَلَى بَعْضِ طَعَامِكُمْ قَالَ وَكَانَ بَنُو أُبَيْرِقٍ قَالُوا وَنَحْنُ نَسْأَلُ فِي الدَّارِ وَاللَّهِ مَا نُرَى صَاحِبَكُمْ إِلَّا لَبِيدَ بْنَ سَهْلٍ رَجُلٌ مِنَّا لَهُ صَلَاحٌ وَإِسْلَامٌ فَلَمَّا سَمِعَ لَبِيدٌ اخْتَرَطَ سَيْفَهُ وَقَالَ أَنَا أَسْرِقُ فَوَاللَّهِ لَيُخَالِطَنَّكُمْ هَذَا السَّيْفُ أَوْ لَتُبَيِّنُنَّ هَذِهِ السَّرِقَةَ قَالُوا إِلَيْكَ عَنْهَا أَيُّهَا الرَّجُلُ فَمَا أَنْتَ بِصَاحِبِهَا فَسَأَلْنَا فِي الدَّارِ حَتَّى لَمْ نَشُكَّ أَنَّهُمْ أَصْحَابُهَا فَقَالَ لِي عَمِّي يَا ابْنَ أَخِي لَوْ أَتَيْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرْتَ ذَلِكَ لَهُ قَالَ قَتَادَةُ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ إِنَّ أَهْلَ بَيْتٍ مِنَّا أَهْلَ جَفَاءٍ عَمَدُوا إِلَى عَمِّي رِفَاعَةَ بْنِ زَيْدٍ فَنَقَبُوا مَشْرَبَةً لَهُ وَأَخَذُوا سِلَاحَهُ وَطَعَامَهُ فَلْيَرُدُّوا عَلَيْنَا سِلَاحَنَا فَأَمَّا الطَّعَامُ فَلَا حَاجَةَ لَنَا فِيهِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَآمُرُ فِي ذَلِكَ فَلَمَّا سَمِعَ بَنُو أُبَيْرِقٍ أَتَوْا رَجُلًا مِنْهُمْ يُقَالُ لَهُ أُسَيْرُ بْنُ عُرْوَةَ فَكَلَّمُوهُ فِي ذَلِكَ فَاجْتَمَعَ فِي ذَلِكَ نَاسٌ مِنْ أَهْلِ الدَّارِ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ قَتَادَةَ بْنَ النُّعْمَانِ وَعَمَّهُ عَمَدَا إِلَى أَهْلِ بَيْتٍ مِنَّا أَهْلِ إِسْلَامٍ وَصَلَاحٍ يَرْمُونَهُمْ بِالسَّرِقَةِ مِنْ غَيْرِ بَيِّنَةٍ وَلَا ثَبَتٍ قَالَ قَتَادَةُ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَلَّمْتُهُ فَقَالَ عَمَدْتَ إِلَى أَهْلِ بَيْتٍ ذُكِرَ مِنْهُمْ إِسْلَامٌ وَصَلَاحٌ تَرْمِهِمْ بِالسَّرِقَةِ عَلَى غَيْرِ ثَبَتٍ وَلَا بَيِّنَةٍ قَالَ فَرَجَعْتُ وَلَوَدِدْتُ أَنِّي خَرَجْتُ مِنْ بَعْضِ مَالِي وَلَمْ أُكَلِّمْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ذَلِكَ فَأَتَانِي عَمِّي رِفَاعَةُ فَقَالَ يَا ابْنَ أَخِي مَا صَنَعْتَ فَأَخْبَرْتُهُ بِمَا قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اللَّهُ الْمُسْتَعَانُ فَلَمْ يَلْبَثْ أَنْ نَزَلَ الْقُرْآنُ { إِنَّا أَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ بِمَا أَرَاكَ اللَّهُ وَلَا تَكُنْ لِلْخَائِنِينَ خَصِيمًا } بَنِي أُبَيْرِقٍ { وَاسْتَغْفِرْ اللَّهَ } أَيْ مِمَّا قُلْتَ لِقَتَادَةَ { إِنَّ اللَّهَ كَانَ غَفُورًا رَحِيمًا وَلَا تُجَادِلْ عَنْ الَّذِينَ يَخْتَانُونَ أَنْفُسَهُمْ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ مَنْ كَانَ خَوَّانًا أَثِيمًا يَسْتَخْفُونَ مِنْ النَّاسِ وَلَا يَسْتَخْفُونَ مِنْ اللَّهِ إِلَى قَوْلِهِ غَفُورًا رَحِيمًا } أَيْ لَوْ اسْتَغْفَرُوا اللَّهَ لَغَفَرَ لَهُمْ { وَمَنْ يَكْسِبْ إِثْمًا فَإِنَّمَا يَكْسِبُهُ عَلَى نَفْسِهِ إِلَى قَوْلِهِ إِثْمًا مُبِينًا } قَوْلَهُ لِلَبِيدٍ { وَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكَ وَرَحْمَتُهُ إِلَى قَوْلِهِ فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا } فَلَمَّا نَزَلَ الْقُرْآنُ أَتَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالسِّلَاحِ فَرَدَّهُ إِلَى رِفَاعَةَ فَقَالَ قَتَادَةُ لَمَّا أَتَيْتُ عَمِّي بِالسِّلَاحِ وَكَانَ شَيْخًا قَدْ عَشَا أَوْ عَسَى فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكُنْتُ أُرَى إِسْلَامُهُ مَدْخُولًا فَلَمَّا أَتَيْتُهُ بِالسِّلَاحِ قَالَ يَا ابْنَ أَخِي هُوَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَعَرَفْتُ أَنَّ إِسْلَامَهُ كَانَ صَحِيحًا فَلَمَّا نَزَلَ الْقُرْآنُ لَحِقَ بُشَيْرٌ بِالْمُشْرِكِينَ فَنَزَلَ عَلَى سُلَافَةَ بِنْتِ سَعْدِ ابْنِ سُمَيَّةَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ { وَمَنْ يُشَاقِقْ الرَّسُولَ مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُ الْهُدَى وَيَتَّبِعْ غَيْرَ سَبِيلِ الْمُؤْمِنِينَ نُوَلِّهِ مَا تَوَلَّى وَنُصْلِهِ جَهَنَّمَ وَسَاءَتْ مَصِيرًا إِنَّ اللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَنْ يَشَاءُ وَمَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا بَعِيدًا } فَلَمَّا نَزَلَ عَلَى سُلَافَةَ رَمَاهَا حَسَّانُ بْنُ ثَابِتٍ بِأَبْيَاتٍ مِنْ شِعْرِهِ فَأَخَذَتْ رَحْلَهُ فَوَضَعَتْهُ عَلَى رَأْسِهَا ثُمَّ خَرَجَتْ بِهِ فَرَمَتْ بِهِ فِي الْأَبْطَحِ ثُمَّ قَالَتْ أَهْدَيْتَ لِي شِعْرَ حَسَّانَ مَا كُنْتَ تَأْتِينِي بِخَيْرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْلَمُ أَحَدًا أَسْنَدَهُ غَيْرَ مُحَمَّدِ بْنِ سَلَمَةَ الْحَرَّانِيِّ وَرَوَى يُونُسُ بْنُ بُكَيْرٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ مُرْسَلٌ لَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ وَقَتَادَةُ بْنُ النُّعْمَانِ هُوَ أَخُو أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ لِأُمِّهِ وَأَبُو سَعِيدٍ اسْمُهُ سَعْدُ بْنُ مَالِكِ بْنِ سِنَانٍ

Al à contât [Al Hasan ben Ahmad ben Abu Syu’aib Abu Muslim Al Harrani] al à contât [Mohammed ben Salamah Al Harrani] al à contât [Mohammed ben Ishaq] di [Ashim ben Umar ben Qatadah] di [sô pari] di so nono, ven a stâi che al à dit [Qata]; ‘La nestre famee e si clame Bani Ubairik, Bisyr, Busyair e Mubasysyir. Busyair al è un ipocrite, al cjante simpri poesiis par insultâ i Messazîrs di Allah cussì che cualchi arap lu condane. Al disè; Cussì e cussì al diseve chest e chel, cussì e cussì al diseve chest e chel. Cuant che i amîs dal Rasulullah Sallam a àn sintût la poesie, a àn dit; “Par Allah, nissun al dîs chest verset fûr che chê persone vile”. -o come che e diseve la persone- A disevin; “Al è stât Ibn Al Ubairiq che lu à dit”. Qatadah al disè; ‘Lôr - la famee Ubairiq - a jerin une famee puare tal periodi de ignorance e dal Islam, invezit il mangjâ des personis di Medine al jere dome dats e forment. Se une persone e à une vore di ricjece, e un camêl cjarît di tapets al ven de Sirie, al lu comprarà par se, invezit la famee dipendente e mangje dome datis e forment. Une volte che al vignì un cjar di camêi de Sirie, alore il me ziu, Rifa’ah bin Zaid, al comprà un cjar di tapets, al ju metè tal so portabevi, e tal so portabevi a jerin armis, scuts e spadis. Al è vignût fûr che i ogjets a jerin stâts robâts di sot de cjase, ven a stâi taiant un bûs tal portabevi e cjapant il mangjâ e lis armis. La matine, il me ziu, Rifa’ah, al vignì daûr di me e al disè; “Ciao mio nevôt, in realtât ieri serade o jerin stâts tratâts mâl. I nestris vâs di bevi a jerin sgjavâts fûr, il nestri mangjâ e lis nestris armis a jerin lâts vie’. O vin cirît la cjase, o vin domandât e a nus è stât dit; “O vin viodût i Banu Ubairiq impiâ il fûc stasera e come che o savìn, a àn servît un pôc dal to mangjâ”. Banu Ubairiq al disè; “O vin domandât ator tal paîs, par Allah, no nus àn mostrât nissun dai tois amiis infûr di Labid bin Sahal, un tra di nô che al jere bon e musulman”. Cuant che Labid al sintû chest, al tirà fûr la sô spade e al disè; ‘O ai robât? Par Allah, cheste spada e ti taiarà o tu spiegarâs chest furt’. A disevin; ‘Stâ lontan, parcè che no tu sês l’autôr’. O domandàvin ator tal paîs fin che no vevin dubi che a fossin i autôrs dal furt. Mio oncul mi disè; “Mi nevôt, se tu vâs al Rasulullah alore tu lis dîs chest”. Qatadah al disè; O ai lât al Messazîr di Allah e o ai dit; ‘Di fat, a son chei inte nestre famee che a àn un caratar violent, a si son svicinâts a me oncul, Rifa’ah bin Zaid, a àn fat une buse inte sô sfere di bevi, a àn cjapât lis sôs armis e il mangjâ. Lassâ che a tornin lis nestris armis, par ce che al rivuarde il mangjâ che no vin plui bisugne.’ Il Profete al à dit: ‘O gjestirai il probleme’. Cuant che i Banu Ubairiq a sintirin, a lerin a un di lôr di non Usair bin ‘Urwah. A lu contarin. La int dal paîs si cjatave dongje par cheste materie, daspò a disevin; “O Messazîr di Allah, invezit Qatadah bin An Nu’man e so ziu a lerin a cjatâ la nestre buine famee musulmane, a jerin acusâts di robâ cence provis o ciertecis”. Qatadah al disè; “O ai cognossût subit il Rasulullah, daspò o ai fevelât cun lui”. Lui al à rispuindût: ‘Tu sês lât intune famee che a clamin musulmane e buine, tu lis âs acusadis di robâ cence ciertece o provis’. Qatadah al disè; “O varès tornât, se dome o ves lât a vê cure di cualchi robe da mê proprietât e no ves fevelât cul Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam rispiet a chel probleme”. Alore il me ziu, Rifa’ah, al vignì daûr di me, al disè; — O nevôt, ce che tu âs fat? ,’ Alore o ai dit ce . Il Rasulullah al mi à dit, daspò al à dit; ‘Dome a Allah si domande jutori’. Nol è tant che al è vignût jù un verset dal Coran; In fat, o vin mandât jù un libri a te cu la veretât, par che tu judichis tra lis personis cun ce che Allah al à palesât te, e no deventis aversaris di -int inocent-, par -difindi- la int tradidore, ven a stâi il Bani Ubairiq. E domandâ a Allah il pardon par ce che tu âs dit in Qatadah. Invezit, Allah al è Perdonadôr, Plui Misericordiôs. E no discuti - par difindi - chei che a si tradissin. In fat, a Allah nol plase lis personis che a tradissin simpri e a si slungjin tal pecjât. A si scuindin des personis, ma no si scuindin di Allah, - fin ae Sue peraule - Allah al è il Plui Perdonadôr, il Plui Misericordiôs QS An Nisa`; 113-114. Chest al vûl dî che se a domandin il pardon a Allah, Allah al ju perdonarà di sigûr. Cui che al comet un pecjât, alore in realtât lu fâs pal so -dan- fin che la sô peraule- Il vêr pecjât al è la sô peraule a Labid. Se no fos pe gracie e la misericordie di Allah viers di te - fin ae Sue peraule - alore o varessin dât une grande ricompense. 105-113, cuant che il Coran - chescj versets - al è lât jù, il Rasulullah al à puartât une arme e daspò la à tornade a Rifa’ah. Qatadah al disè; ‘Cuant che o rivài daûr di me oncul cuntune arme – al jere vecjo e di curt viodi tai dîs de ignorance e o cognossevi il so Islam – al disè; “O mio nevôt, al è par il fin de sabilillah - combati inte strade di Allah-’. O sai che il so Islam al è vêr. Cuant che il Coran al fo revelât, Busyair al si unì ai politeiscj, al si fermà al puest di Sulafah bin Sa’d bin Sumaiyah. Alore Allah al à palesât il verset: E cui che al si opon al Messaçâr dopo che la veretât e je deventade clare par lui, e al va daûr di un cjamin che nol è il cjamin dai crodints, o lu lassìn libar dal erôr che al à padronât e o lu metìn in Jahannam, e Jahannam al è il puest plui brut dulà tornâ. In fat, Allah a nol perdona il pecjât di associâ alc cun Lui, e Al perdona i pecjâts che a no son il shirk par cui che al vûl. E cui che al associe alc cun Allah, alore al è lât straviât tant che al è pussibil’. QS An-Nisa`: 115-116, cuant che al fo palesât il verset rivuart a Sulafah, Hassan bin Thabit lu atacà cun verset, al cjapà une sede e la metè sul cjâf daspò la butà par tiere largje, dopo di chel al disè; “Tu m’âs dât il regâl de poesie di Hassan, no mi ai mai puartât alc di bon”. Abu Isa al disè; Chest hadith al è Hasan Gharib. No cognossin nissun che al si confidi su di chel altri che Mohammed bin Salama Al Harrani. [Yunus bin Bukair] e altris a àn ancje contât chest hadith di [Mohammed bin Ishaq] di [Ashim bin Umar bin Qatadah] in mût murâl, in chest hadith, no lu àn menzonât; ‘Di so pari di so nono’. Qatadah bin An Nu’man al è il mieçfradi di Abu Said Al-Khudri e il non di Abu Said al è Sa’d bin Malik bin Sinan.