Perlakuan Nabi terhadap Tsumamah bin Utsal yang ditawan dan diikat di tiang masjid, hingga ia membebaskannya dan Tsumamah masuk Islam
Imam Bukhari : 4024
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَبَعَثَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْلًا قِبَلَ نَجْدٍ فَجَاءَتْ بِرَجُلٍ مِنْ بَنِي حَنِيفَةَ يُقَالُ لَهُ ثُمَامَةُ بْنُ أُثَالٍ فَرَبَطُوهُ بِسَارِيَةٍ مِنْ سَوَارِي الْمَسْجِدِ فَخَرَجَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا عِنْدَكَ يَا ثُمَامَةُ فَقَالَ عِنْدِي خَيْرٌ يَا مُحَمَّدُ إِنْ تَقْتُلْنِي تَقْتُلْ ذَا دَمٍ وَإِنْ تُنْعِمْ تُنْعِمْ عَلَى شَاكِرٍ وَإِنْ كُنْتَ تُرِيدُ الْمَالَ فَسَلْ مِنْهُ مَا شِئْتَ فَتُرِكَ حَتَّى كَانَ الْغَدُ ثُمَّ قَالَ لَهُ مَا عِنْدَكَ يَا ثُمَامَةُ قَالَ مَا قُلْتُ لَكَ إِنْ تُنْعِمْ تُنْعِمْ عَلَى شَاكِرٍ فَتَرَكَهُ حَتَّى كَانَ بَعْدَ الْغَدِ فَقَالَ مَا عِنْدَكَ يَا ثُمَامَةُ فَقَالَ عِنْدِي مَا قُلْتُ لَكَ فَقَالَ أَطْلِقُوا ثُمَامَةَ فَانْطَلَقَ إِلَى نَجْلٍ قَرِيبٍ مِنْ الْمَسْجِدِ فَاغْتَسَلَ ثُمَّ دَخَلَ الْمَسْجِدَ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ يَا مُحَمَّدُ وَاللَّهِ مَا كَانَ عَلَى الْأَرْضِ وَجْهٌ أَبْغَضَ إِلَيَّ مِنْ وَجْهِكَ فَقَدْ أَصْبَحَ وَجْهُكَ أَحَبَّ الْوُجُوهِ إِلَيَّ وَاللَّهِ مَا كَانَ مِنْ دِينٍ أَبْغَضَ إِلَيَّ مِنْ دِينِكَ فَأَصْبَحَ دِينُكَ أَحَبَّ الدِّينِ إِلَيَّ وَاللَّهِ مَا كَانَ مِنْ بَلَدٍ أَبْغَضُ إِلَيَّ مِنْ بَلَدِكَ فَأَصْبَحَ بَلَدُكَ أَحَبَّ الْبِلَادِ إِلَيَّ وَإِنَّ خَيْلَكَ أَخَذَتْنِي وَأَنَا أُرِيدُ الْعُمْرَةَ فَمَاذَا تَرَى فَبَشَّرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَمَرَهُ أَنْ يَعْتَمِرَ فَلَمَّا قَدِمَ مَكَّةَ قَالَ لَهُ قَائِلٌ صَبَوْتَ قَالَ لَا وَلَكِنْ أَسْلَمْتُ مَعَ مُحَمَّدٍ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا وَاللَّهِ لَا يَأْتِيكُمْ مِنْ الْيَمَامَةِ حَبَّةُ حِنْطَةٍ حَتَّى يَأْذَنَ فِيهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Бицун буго нижеда [ГӀабдуллагь бин Юсупица] Бицун буго нижеда [Аль Лайтсалда] гьес абуна; Дида [СагӀид бин Абу СагӀидида] бицун бугищ жинда [Абу ХӀурайраца] абулеб рагӀанин; Расулуллагь шаллагьу гӀалайгьи васаллам Нежедалде аскарал ритӀана, хадуб гьез асир гьавуна Бани ХӀанифаталдаса чи, ЯмамахӀалъул гӀадамазул цевехъан ЦӀумама бин Уцал, хадуб гьез гьев мажгиталъул цояб хӀубиялда вухьана, хадуб Расулуллагь шаллагьу гьесда абуна дуца вагӀалайхӀихӀал вукӀана: Цумамах?' Гьес жаваб кьуна: «Я МухӀамад, дир лъикӀаб жо бугин, дуца гьев чӀвани, дуца би бугев чи чӀван вугин, дуца кьуни, дуца щукру гьабулев чиясе кьола, амма дуе бечелъи бокьани, гьаре, дуе бокьараб жо кьезе бугин», - ян. Цинги аварагас гьев тун вуго, нахъисеб къоялъ гьес гьикъизегӀан: «Дур щиб бугеб, я ЦӀумамат?» Гьес жаваб кьуна: «Дица абухъе, кьуни цинги щукру гьабулезе кьола, чӀвани цинги би бугезе чӀвала, дуе бечелъи бокьани цинги гьаре ва дуе бокьараб жо кьола», - ян. Цинги Аварагас саллаллагьу гӀалайгьи васаллам гьев тун вуго, нахъисеб къоялъ гьес нахъеги гьикъизегӀан: «Щиб духъ бугеб, я ЦӀумамат?» гьес жаваб кьуна: «Дица абухъе, дуца кьуни цинги дуца щукру гьабулезе кьола, дуца чӀвани цинги дуца би бугезе чӀвала, дуе бечелъи бокьани цинги гьаре ва дуе бокьараб жо кьезе бугилан», - ян Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васалламица гьеб мехалъ абуна жиндирго гьудуласда; «ЦумамахӀ яче» цинги гьез гьей мажгиталда аскӀоб бугеб хурмаялъул гъотӀода аскӀое ячана, гьей чурун нахъеги мажгиталде лъугьана, цинги абуна; — Дица нугӀлъи гьабула, цохӀо Аллагь гурони, гӀибадат гьабизе мустахӀикъав Аллагь гьечӀолъиялъе ва МухӀамад Аллагьасул авараг вукӀиналъе, Аллагьасдалъун, цебе гьаб ракьалда букӀинчӀо дие дур гьумералдаса цӀикӀкӀун рихараб гьумер, амма гьанже дур гьумер дие цогидаздаса бищунго бокьулеб гьумерлъун ккола, ва Аллагьасдалъун, цебе дин букӀинчӀо дие бищунго рихараб диналда гьоркьоб дур гьумералдаса цӀикӀкӀун рихараб дин букӀинчӀо. цогидал, Аллагьасдалъун, цебе нужералдаса цӀикӀкӀун дие рихараб рахъ букӀинчӀо, гьанже гьеб ккола цогидазда гьоркьоб дие бищунго бокьулеб рахъ. гурони, хӀакъикъаталдаги дур чапарас дун ккун вуго ва дун гӀумра гьабизехъин вуго, щиб дуда кколеб?» Гьединлъидал Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васаллам гьесда лъикӀаб хабарги кьун, гӀумра гьабеян амру гьабуна, Маккаялде щведал цояс гьесда абуна; — Мун нахъе къанищ вугев? Гьес жаваб кьуна; — ГьечӀо, амма дица МухӀамадгун цадахъ ислам босана, Аллагьасдалъун дуе Ямамаялдаса цӀолбол нигӀмат щвезе гьечӀо, Аллагьасул Аварагасул изну щвечӀони.