Imam Bukhari : 4022

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو وَقَالَ بَكْرُ بْنُ مُضَرَ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ بُكَيْرٍ أَنَّ كُرَيْبًا مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ حَدَّثَهُأَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَزْهَرَ وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ أَرْسَلُوا إِلَى عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَقَالُوا اقْرَأْ عَلَيْهَا السَّلَامَ مِنَّا جَمِيعًا وَسَلْهَا عَنْ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ وَإِنَّا أُخْبِرْنَا أَنَّكِ تُصَلِّيهَا وَقَدْ بَلَغَنَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْهَا قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ وَكُنْتُ أَضْرِبُ مَعَ عُمَرَ النَّاسَ عَنْهُمَا قَالَ كُرَيْبٌ فَدَخَلْتُ عَلَيْهَا وَبَلَّغْتُهَا مَا أَرْسَلُونِي فَقَالَتْ سَلْ أُمَّ سَلَمَةَ فَأَخْبَرْتُهُمْ فَرَدُّونِي إِلَى أُمِّ سَلَمَةَ بِمِثْلِ مَا أَرْسَلُونِي إِلَى عَائِشَةَ فَقَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْهَى عَنْهُمَا وَإِنَّهُ صَلَّى الْعَصْرَ ثُمَّ دَخَلَ عَلَيَّ وَعِنْدِي نِسْوَةٌ مِنْ بَنِي حَرَامٍ مِنْ الْأَنْصَارِ فَصَلَّاهُمَا فَأَرْسَلْتُ إِلَيْهِ الْخَادِمَ فَقُلْتُ قُومِي إِلَى جَنْبِهِ فَقُولِي تَقُولُ أُمُّ سَلَمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَمْ أَسْمَعْكَ تَنْهَى عَنْ هَاتَيْنِ الرَّكْعَتَيْنِ فَأَرَاكَ تُصَلِّيهِمَا فَإِنْ أَشَارَ بِيَدِهِ فَاسْتَأْخِرِي فَفَعَلَتْ الْجَارِيَةُ فَأَشَارَ بِيَدِهِ فَاسْتَأْخَرَتْ عَنْهُ فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ يَا بِنْتَ أَبِي أُمَيَّةَ سَأَلْتِ عَنْ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ إِنَّهُ أَتَانِي أُنَاسٌ مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ بِالْإِسْلَامِ مِنْ قَوْمِهِمْ فَشَغَلُونِي عَنْ الرَّكْعَتَيْنِ اللَّتَيْنِ بَعْدَ الظُّهْرِ فَهُمَا هَاتَانِ

اسان کي [يحيى بن سليمان] ٻڌايو آهي مون کي [ابن وهب] ٻڌايو آهي مون کي [عمرو] ٻڌايو آهي ۽ چيو آهي [بڪر بن مدلر] عمرو بن الحارث کان [بُڪِير] ته [ڪُريب] - غلام - ابن عباس ان کي ٻڌايو آهي ته عبدالله بن عباس ۽ عبدالرحمان بن ازهر ۽ المسور بن مخرمه ان کي رسول الله ﷺ جي زال عائشه ڏانهن موڪليو، انهن چيو ته اسان جو سلام ان کي پهچايو ۽ ان کان عصر جي نماز کان پوءِ ٻن رڪعتن بابت پڇو ۽ چئو ته اسان کي خبر ملي آهي ته توهان اهي ٻه رڪعتون پڙهيون آهن، جڏهن ته اسان کي خبر پئي آهي ته رسول الله ﷺ انهن ٻنهي کان منع ڪئي آهي. ابن عباس چيو؛ ۽ اڳ ۾ مان ۽ عمر بن الخطاب ٻنهي ڪرڻ تي ماڻهن کي ماريندا هئاسين. ڪريب چيو؛ پوءِ مان ان وٽ ويس ۽ ان کي ٻڌايو ته انهن مون کي ڇا موڪليو هو. پوءِ هن چيو ته ام سلمه کان پڇو! پوءِ مان انهن سان ملڻ لاءِ ٻاهر ويس ۽ انهن کي عائشه جي ڳالهين بابت ٻڌايو. پوءِ انهن مون کي ام سلمه ڏانهن موٽائي ڏنو جيئن انهن مون کي عائشه ڏانهن موڪليو هو. پوءِ [ام سلمه] چيو: مون رسول الله ﷺ کي ٻنهي کان منع ڪندي ٻڌو، پوءِ مون انهن کي ٻنهي ڪندي ڏٺو، پر جڏهن انهن ٻنهي کي ڪيو، حقيقت ۾ انهن عصر جي نماز پڙهي هئي، پوءِ هو اندر آيو ۽ منهنجي پاسي ۾ بني حرام جون ڪيتريون ئي انصاري عورتون هيون، پوءِ انهن ٻه رڪعتون پڙهيون، پوءِ مون هڪ ٻانهي کي سندس طرف موڪليو ۽ مون چيو: سندس ڀرسان بيهڻ ۽ چئو؛ ام سلمه چيو: اي الله جا رسول، ڇا مون توهان کي مون کي اهي ٻه رڪعتون پڙهڻ کان منع ڪندي نه ٻڌو آهي؟ ۽ مان توهان کي ٻئي ڪندي ڏسان ٿي؟ پوءِ جڏهن هو پنهنجي هٿ سان اشارو ڪري ته ان کان پوئتي هٽي وڃ. ام سلمه چيو؛ پوءِ ٻانهي ائين ڪيو، پوءِ هن پنهنجي هٿ سان اشارو ڪيو، پوءِ هوءَ ان کان پوئتي هٽي وئي. پوءِ جڏهن هو ڦريو ته هن چيو؛ ”اي ابو اُميه جا پٽ، تون عصر کان پوءِ ٻن رڪعتن بابت پڇين ٿو، بيشڪ بني عبدالقيس جا ڪجهه ماڻهو پنهنجي ماڻهن مان ڪجهه ماڻهن سان گڏ مون وٽ اسلام کڻي آيا آهن. پوءِ انهن مون کي ظهر کان پوءِ ٻن رڪعتن ۾ مصروف رکيو، اهي ٻئي نمازون اهي ٻئي نمازون آهن.“ ابو محمد کان هن حديث بابت پڇيو ويو، پوءِ هن چيو؛ مان حضرت عمر جي حديث سان بحث ڪريان ٿو جيڪا نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم کان آهي: ”عصر جي نماز کان پوءِ ڪابه نماز ناهي جيستائين سج لهي ۽ نه ئي فجر جي نماز کان پوءِ جيستائين سج اڀري.“