Imam Bukhari : 4011

حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ الْعَبْسِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَكُنْتُ بِالْيَمَنِ فَلَقِيتُ رَجُلَيْنِ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ ذَا كَلَاعٍ وَذَا عَمْرٍو فَجَعَلْتُ أُحَدِّثُهُمْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ ذُو عَمْرٍو لَئِنْ كَانَ الَّذِي تَذْكُرُ مِنْ أَمْرِ صَاحِبِكَ لَقَدْ مَرَّ عَلَى أَجَلِهِ مُنْذُ ثَلَاثٍ وَأَقْبَلَا مَعِي حَتَّى إِذَا كُنَّا فِي بَعْضِ الطَّرِيقِ رُفِعَ لَنَا رَكْبٌ مِنْ قِبَلِ الْمَدِينَةِ فَسَأَلْنَاهُمْ فَقَالُوا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ وَالنَّاسُ صَالِحُونَ فَقَالَا أَخْبِرْ صَاحِبَكَ أَنَّا قَدْ جِئْنَا وَلَعَلَّنَا سَنَعُودُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ وَرَجَعَا إِلَى الْيَمَنِ فَأَخْبَرْتُ أَبَا بَكْرٍ بِحَدِيثِهِمْ قَالَ أَفَلَا جِئْتَ بِهِمْ فَلَمَّا كَانَ بَعْدُ قَالَ لِي ذُو عَمْرٍو يَا جَرِيرُ إِنَّ بِكَ عَلَيَّ كَرَامَةً وَإِنِّي مُخْبِرُكَ خَبَرًا إِنَّكُمْ مَعْشَرَ الْعَرَبِ لَنْ تَزَالُوا بِخَيْرٍ مَا كُنْتُمْ إِذَا هَلَكَ أَمِيرٌ تَأَمَّرْتُمْ فِي آخَرَ فَإِذَا كَانَتْ بِالسَّيْفِ كَانُوا مُلُوكًا يَغْضَبُونَ غَضَبَ الْمُلُوكِ وَيَرْضَوْنَ رِضَا الْمُلُوكِ

Mae wedi dweud wrthyf ['Abdullah bin Abu Syaibah Al 'Absi] Mae wedi dweud wrthym [Ibn Idris] gan [Isma'il bin Abu Khalid] gan [Qais] gan [Jarir] dywedodd; Pan oeddwn yn Yemen, cyfarfûm â dau berson o Yemen o'r enw dzu-Kala a Dzy-Amr. Dywedais wrthyn nhw ill dau am Rasulllah sallallahu'alaihiwasallam. Dywedodd Dzu-Amr wrthyf, 'Os yw'r stori am eich ffrind - Rasulullah Sallallahu'alaihiwasallam - yn wir, yna bu farw dridiau yn ôl'. Felly aeth y ddau ohonyn nhw gyda mi i Medina a phan oeddem yn agos at Madinah gwelsom nifer o bobl yn marchogaeth eu hanifeiliaid yn dod o gyfeiriad Madinah. Gofynnon ni iddyn nhw a dywedon nhw: 'Mae Rasulullah sallallaahu 'Alaih wa Sallam wedi marw ac mae Abu Bakr wedi'i benodi'n galiff, tra bod y bobl Fwslimaidd mewn cyflwr da.' Yna dywedasant ill dau, 'Dywedwch wrth eich ffrind Abu Bakr ein bod yn bwriadu ymweld ag ef a phe bai Duw yn fodlon, byddwn yn dod yn ôl yma. Felly dychwelasant - y ddau ohonynt - i Yemen. Felly adroddais hyn i Abu Bakr. Yna dywedodd; Pam na ddewch chi gyda nhw.' Y diwrnod wedyn dywedodd Dzu Amru wrthyf; Ya Jarir, mae gennych chi ogoniant ynof fi. Yn wir, dywedaf un newyddion wrthych: Yn wir, byddwch chi, O bobl Arabaidd, bob amser mewn cyflwr da fel y mae'r sefyllfa nawr. Oherwydd pan fydd eich arweinydd yn marw, rydych chi'n dewis arweinydd arall. Ond os dewiswch ddefnyddio'r cleddyf - rhyfel - yna nid yw'n wahanol i frenhinoedd, pan fyddant yn ddig yna mae eu dicter oherwydd pŵer ac os ydynt yn fodlon yna mae eu parodrwydd hefyd oherwydd pŵer.