Imam Bukhari : 3963

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ سَلَمَةَ قَالَقَالَ لِي أَبُو قِلَابَةَ أَلَا تَلْقَاهُ فَتَسْأَلَهُ قَالَ فَلَقِيتُهُ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ كُنَّا بِمَاءٍ مَمَرَّ النَّاسِ وَكَانَ يَمُرُّ بِنَا الرُّكْبَانُ فَنَسْأَلُهُمْ مَا لِلنَّاسِ مَا لِلنَّاسِ مَا هَذَا الرَّجُلُ فَيَقُولُونَ يَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَهُ أَوْحَى إِلَيْهِ أَوْ أَوْحَى اللَّهُ بِكَذَا فَكُنْتُ أَحْفَظُ ذَلِكَ الْكَلَامَ وَكَأَنَّمَا يُقَرُّ فِي صَدْرِي وَكَانَتْ الْعَرَبُ تَلَوَّمُ بِإِسْلَامِهِمْ الْفَتْحَ فَيَقُولُونَ اتْرُكُوهُ وَقَوْمَهُ فَإِنَّهُ إِنْ ظَهَرَ عَلَيْهِمْ فَهُوَ نَبِيٌّ صَادِقٌ فَلَمَّا كَانَتْ وَقْعَةُ أَهْلِ الْفَتْحِ بَادَرَ كُلُّ قَوْمٍ بِإِسْلَامِهِمْ وَبَدَرَ أَبِي قَوْمِي بِإِسْلَامِهِمْ فَلَمَّا قَدِمَ قَالَ جِئْتُكُمْ وَاللَّهِ مِنْ عِنْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَقًّا فَقَالَ صَلُّوا صَلَاةَ كَذَا فِي حِينِ كَذَا وَصَلُّوا صَلَاةَ كَذَا فِي حِينِ كَذَا فَإِذَا حَضَرَتْ الصَّلَاةُ فَلْيُؤَذِّنْ أَحَدُكُمْ وَلْيَؤُمَّكُمْ أَكْثَرُكُمْ قُرْآنًا فَنَظَرُوا فَلَمْ يَكُنْ أَحَدٌ أَكْثَرَ قُرْآنًا مِنِّي لِمَا كُنْتُ أَتَلَقَّى مِنْ الرُّكْبَانِ فَقَدَّمُونِي بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَأَنَا ابْنُ سِتٍّ أَوْ سَبْعِ سِنِينَ وَكَانَتْ عَلَيَّ بُرْدَةٌ كُنْتُ إِذَا سَجَدْتُ تَقَلَّصَتْ عَنِّي فَقَالَتْ امْرَأَةٌ مِنْ الْحَيِّ أَلَا تُغَطُّوا عَنَّا اسْتَ قَارِئِكُمْ فَاشْتَزَوْا فَقَطَعُوا لِي قَمِيصًا فَمَا فَرِحْتُ بِشَيْءٍ فَرَحِي بِذَلِكَ الْقَمِيصِ

اسان کي [سليمان بن حرب] ٻڌايو آهي اسان کي [حماد بن زيد] ٻڌايو آهي [ايوب] کان [ابو قلابه] کان [عمرو بن سلمه] هن چيو ته ابو قلابه مون کي چيو: 'ڇا توهان ابو قلابه سان نه مليا ۽ ان کان نه پڇيو؟ تنهنڪري مون ابو قلابه کان پڇيو ۽ هن چيو: 'اسان هڪ ڀيرو هڪ چشمي تي هئاسين جتي ماڻهو گذرندا هئا، سوار اڪثر اسان کان گذرندا هئا، تنهنڪري اسان انهن کان پڇيو: 'ماڻهن کي ڇا ٿيو، ۽ ان شخص جي اصل خبر ڇا آهي - يعني محمد -؟' انهن جواب ڏنو: هن - محمد - اعتراف ڪيو آهي ته الله هن کي موڪليو آهي ۽ ان کي وحي ڏني آهي، الله هن کي وحي ڏني آهي. ۽ مان ان گفتگو کان وڌيڪ واقف آهيان. اهو ائين هو جيئن گفتگو مون کي منهنجي دل ۾ متاثر ڪيو ۽ عربن اسلام جي ڪري انهن جي فتح تي تنقيد ڪئي. پوءِ انهن چيو؛ ”بس ان کي ڇڏي ڏيو - محمد - ۽ سندس قوم، جيڪڏهن هو پنهنجي قوم تي فتح حاصل ڪري ٿو، ته ان جو مطلب آهي ته هو سچ پچ هڪ ايماندار نبي آهي، جڏهن فتح جا مجرم - مسلمان - ڪجهه دير لاءِ رڪيا ۽ پوءِ هليا ويا، هر قبيلو پنهنجي اسلام سان جلدي هليو ويو، ۽ منهنجو پيءُ منهنجي قوم سان انهن جي اسلام سان ملڻ لاءِ ڊوڙيو، جڏهن منهنجو پيءُ آيو، ته هن چيو؛ ”الله جو قسم، مان هاڻي ئي رسول الله ﷺ سان مليو آهيان ۽ هن چيو ته: ”پنهنجي نماز اهڙي طرح پڙهو، اهڙي وقت تي. جڏهن نماز جو وقت اچي، ته توهان مان هڪ کي نماز لاءِ اذان ڏيڻ گهرجي، ۽ جيڪو توهان جي اڳواڻي ڪري ٿو ان کي قرآن جو گهڻو حصو ياد ڪرڻ گهرجي. پوءِ انهن هڪ ٻئي کي غور سان ڏٺو، ۽ مون کان بهتر ڪنهن به قرآن کي حفظ نه ڪيو هو ڇاڪاڻ ته مان ڊرائيور سان مليس، تنهن ڪري انهن مون کي اڳتي اچڻ لاءِ چيو - انهن جي سامهون نماز جي امامت ڪرڻ لاءِ - جيتوڻيڪ مان ان وقت صرف ڇهه يا ست سالن جي هيس، ان وقت جڏهن مان سجدو ڪندي هيس ته مون هڪ ڪپڙو پائي رکيو هو، ڪپڙو مون کان کليل هو. تنهن ڪري ڳوٺ جي هڪ عورت هڪ تجويز ڏني؛“ 'ڇا توهان کي پنهنجي قرائت جي ماهرن جي مقعد کي ڍڪڻ نه گهرجي؟' تنهن ڪري انهن فوري طور تي منهنجي لاءِ چوغو خريد ڪيو ۽ ڪٽيو، ته جيئن چوغو لاءِ منهنجي خوشي کان وڌيڪ ڪجهه به نه ٿي سگهي.