Imam Bukhari : 3941

حَدَّثَنِي مَحْمُودٌ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ قَالَ أَخْبَرَنِي الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ فِي رَمَضَانَ مِنْ الْمَدِينَةِ وَمَعَهُ عَشَرَةُ آلَافٍ وَذَلِكَ عَلَى رَأْسِ ثَمَانِ سِنِينَ وَنِصْفٍ مِنْ مَقْدَمِهِ الْمَدِينَةَ فَسَارَ هُوَ وَمَنْ مَعَهُ مِنْ الْمُسْلِمِينَ إِلَى مَكَّةَ يَصُومُ وَيَصُومُونَ حَتَّى بَلَغَ الْكَدِيدَ وَهُوَ مَاءٌ بَيْنَ عُسْفَانَ وَقُدَيْدٍ أَفْطَرَ وَأَفْطَرُواقَالَ الزُّهْرِيُّ وَإِنَّمَا يُؤْخَذُ مِنْ أَمْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْآخِرُ فَالْآخِرُ

Mae wedi dweud wrthyf [Mahmud], Mae wedi dweud wrthym ['Abdurrazaq] Mae wedi dweud wrthym [Ma'mar] dywedodd, mae wedi dweud wrthyf [Azzuhri] gan [Ubaidullah bin Abdullah] gan [Ibn Abbas] radiallahu 'anhuma, fod y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam wedi gadael Medina unwaith ym mis Ramadan gyda deg mil o'i gymdeithion, roedd yn wythfed flwyddyn a hanner ers iddo gyrraedd Medina. Ymprydiodd ef a'r Mwslimiaid a aeth gydag ef i Mecca a ymprydiodd ei gymdeithion hefyd, nes iddo gyrraedd Kadid, sef ffynnon rhwng 'Usfan a Qudaid, torrodd ei ympryd a thorrodd ei gymdeithion eu hympryd hwythau. Sylw Azzuhri oedd mai gorchymyn y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam a gymerwyd - a ddefnyddiwyd fel canllaw - oedd yr un olaf, felly defnyddiwyd yr un olaf hwnnw fel canllaw ar gyfer elusen.