Imam Bukhari : 3792

حَدَّثَنَا خَلَّادُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ أَيْمَنَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ أَتَيْتُ جَابِرًا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَإِنَّا يَوْمَ الْخَنْدَقِ نَحْفِرُ فَعَرَضَتْ كُدْيَةٌ شَدِيدَةٌ فَجَاءُوا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا هَذِهِ كُدْيَةٌ عَرَضَتْ فِي الْخَنْدَقِ فَقَالَ أَنَا نَازِلٌ ثُمَّ قَامَ وَبَطْنُهُ مَعْصُوبٌ بِحَجَرٍ وَلَبِثْنَا ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ لَا نَذُوقُ ذَوَاقًا فَأَخَذَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمِعْوَلَ فَضَرَبَ فَعَادَ كَثِيبًا أَهْيَلَ أَوْ أَهْيَمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ائْذَنْ لِي إِلَى الْبَيْتِ فَقُلْتُ لِامْرَأَتِي رَأَيْتُ بِالنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا مَا كَانَ فِي ذَلِكَ صَبْرٌ فَعِنْدَكِ شَيْءٌ قَالَتْ عِنْدِي شَعِيرٌ وَعَنَاقٌ فَذَبَحَتْ الْعَنَاقَ وَطَحَنَتْ الشَّعِيرَ حَتَّى جَعَلْنَا اللَّحْمَ فِي الْبُرْمَةِ ثُمَّ جِئْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْعَجِينُ قَدْ انْكَسَرَ وَالْبُرْمَةُ بَيْنَ الْأَثَافِيِّ قَدْ كَادَتْ أَنْ تَنْضَجَ فَقُلْتُ طُعَيِّمٌ لِي فَقُمْ أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَرَجُلٌ أَوْ رَجُلَانِ قَالَ كَمْ هُوَ فَذَكَرْتُ لَهُ قَالَ كَثِيرٌ طَيِّبٌ قَالَ قُلْ لَهَا لَا تَنْزِعْ الْبُرْمَةَ وَلَا الْخُبْزَ مِنْ التَّنُّورِ حَتَّى آتِيَ فَقَالَ قُومُوا فَقَامَ الْمُهَاجِرُونَ وَالْأَنْصَارُ فَلَمَّا دَخَلَ عَلَى امْرَأَتِهِ قَالَ وَيْحَكِ جَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارِ وَمَنْ مَعَهُمْ قَالَتْ هَلْ سَأَلَكَ قُلْتُ نَعَمْ فَقَالَ ادْخُلُوا وَلَا تَضَاغَطُوا فَجَعَلَ يَكْسِرُ الْخُبْزَ وَيَجْعَلُ عَلَيْهِ اللَّحْمَ وَيُخَمِّرُ الْبُرْمَةَ وَالتَّنُّورَ إِذَا أَخَذَ مِنْهُ وَيُقَرِّبُ إِلَى أَصْحَابِهِ ثُمَّ يَنْزِعُ فَلَمْ يَزَلْ يَكْسِرُ الْخُبْزَ وَيَغْرِفُ حَتَّى شَبِعُوا وَبَقِيَ بَقِيَّةٌ قَالَ كُلِي هَذَا وَأَهْدِي فَإِنَّ النَّاسَ أَصَابَتْهُمْ مَجَاعَةٌ

Mae wedi dweud wrthym [Khallad bin Yahya] fod wedi dweud wrthym [Abdul Wahid bin Aiman] gan [ei dad] ei fod wedi dweud, Cyfarfûm â [Jabir] unwaith radiallahu 'anhu, 'Pan oeddem yn cloddio ffos yn ystod digwyddiad Khandaq, fe'n rhwystrwyd gan graig galed iawn, yna cyfarfu'r cyfeillion â'r Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam, a dywedasant, 'Mae'r graig galed iawn hon wedi ein hatal rhag cloddio'r ffos, yna dywedodd: 'Fi fy hun a ddisgynnaf'. Yna safodd - yn y ffos-, tra bod ei fol wedi'i gynnal â charreg - oherwydd ei fod yn llwglyd-. Gan ein bod ni dridiau yn ôl heb unrhyw fwyd y gallem ei flasu, cymerodd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam fwyell a tharo'r garreg nes iddi dorri'n ddarnau - neu chwalu-. Yna dywedais, 'O Negesydd Allah, caniatewch imi fynd adref'. Ar ôl hynny dywedais wrth fy ngwraig, 'Gwelais yn y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam rywbeth na allwn i fy hun ei ddioddef ei weld, oes gennych chi unrhyw beth -bwyd-?' Atebodd fy ngwraig, 'Mae gen i wenith a geifr'. Yna lladdodd y myn gafr a gwneud toes gwenith yn fwyd yn y popty, ar ôl hynny cyfarfûm â'r Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam, tra roedd y toes yn dechrau coginio, ac roedd y pot rhwng dau bwll tân a bron wedi'i goginio, yna dywedais, 'Mae gen i ychydig o fwyd,' felly codais i fyny, O Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ynghyd ag un neu ddau o bobl yn unig. Dywedodd: 'I faint o bobl?' Yna dywedais wrtho, dywedodd: 'Nid oes unrhyw reswm i lawer o bobl ddod'. Dywedodd eto: 'Dywedwch wrth eich gwraig, peidiwch â chymryd ei phot na'i thoes bara oddi ar y tân nes i mi ddod'. Ar ôl hynny dywedodd: 'Codwch bob un ohonoch'. Cododd pobl y Muhajirin a'r Ansar yn gyflym a gadael, pan gyfarfu Jabir â'i wraig, dywedodd, 'Wow, mae'r Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam wedi dod gyda phobl y Muhajirin a'r Ansar a'r bobl oedd gyda nhw'. Dywedodd gwraig Jabir, 'A ofynnodd ef - Negesydd Allah - hynny i chi?' Atebodd Jabir, 'Ydw, rwy'n gweld'. Yna dywedodd Negesydd Allah: 'Dewch i mewn a pheidiwch â gorlenwi.' Yna cymerodd Negesydd Allah ddarnau o fara ac ychwanegu cig atynt, a gorchuddiodd y pot a'r stôf. Yna cymerodd ef a'i ddwyn yn nes at ei ffrindiau. Yna cymerodd y pot yn ôl a pharhaodd i sgwpio'r bara a'i sgwpio nes bod yr holl ffrindiau'n llawn a bod rhywfaint ar ôl o hyd. Ar ôl hynny dywedodd: 'Nawr bwyta, ti - sy'n golygu gwraig Jabir - ac os gallwch chi, rhowch ef i eraill, oherwydd mae llawer o bobl yn dal i fod yn llwglyd'.