Imam Bukhari : 3792
حَدَّثَنَا خَلَّادُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ أَيْمَنَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ أَتَيْتُ جَابِرًا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَإِنَّا يَوْمَ الْخَنْدَقِ نَحْفِرُ فَعَرَضَتْ كُدْيَةٌ شَدِيدَةٌ فَجَاءُوا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا هَذِهِ كُدْيَةٌ عَرَضَتْ فِي الْخَنْدَقِ فَقَالَ أَنَا نَازِلٌ ثُمَّ قَامَ وَبَطْنُهُ مَعْصُوبٌ بِحَجَرٍ وَلَبِثْنَا ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ لَا نَذُوقُ ذَوَاقًا فَأَخَذَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمِعْوَلَ فَضَرَبَ فَعَادَ كَثِيبًا أَهْيَلَ أَوْ أَهْيَمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ائْذَنْ لِي إِلَى الْبَيْتِ فَقُلْتُ لِامْرَأَتِي رَأَيْتُ بِالنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا مَا كَانَ فِي ذَلِكَ صَبْرٌ فَعِنْدَكِ شَيْءٌ قَالَتْ عِنْدِي شَعِيرٌ وَعَنَاقٌ فَذَبَحَتْ الْعَنَاقَ وَطَحَنَتْ الشَّعِيرَ حَتَّى جَعَلْنَا اللَّحْمَ فِي الْبُرْمَةِ ثُمَّ جِئْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْعَجِينُ قَدْ انْكَسَرَ وَالْبُرْمَةُ بَيْنَ الْأَثَافِيِّ قَدْ كَادَتْ أَنْ تَنْضَجَ فَقُلْتُ طُعَيِّمٌ لِي فَقُمْ أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَرَجُلٌ أَوْ رَجُلَانِ قَالَ كَمْ هُوَ فَذَكَرْتُ لَهُ قَالَ كَثِيرٌ طَيِّبٌ قَالَ قُلْ لَهَا لَا تَنْزِعْ الْبُرْمَةَ وَلَا الْخُبْزَ مِنْ التَّنُّورِ حَتَّى آتِيَ فَقَالَ قُومُوا فَقَامَ الْمُهَاجِرُونَ وَالْأَنْصَارُ فَلَمَّا دَخَلَ عَلَى امْرَأَتِهِ قَالَ وَيْحَكِ جَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارِ وَمَنْ مَعَهُمْ قَالَتْ هَلْ سَأَلَكَ قُلْتُ نَعَمْ فَقَالَ ادْخُلُوا وَلَا تَضَاغَطُوا فَجَعَلَ يَكْسِرُ الْخُبْزَ وَيَجْعَلُ عَلَيْهِ اللَّحْمَ وَيُخَمِّرُ الْبُرْمَةَ وَالتَّنُّورَ إِذَا أَخَذَ مِنْهُ وَيُقَرِّبُ إِلَى أَصْحَابِهِ ثُمَّ يَنْزِعُ فَلَمْ يَزَلْ يَكْسِرُ الْخُبْزَ وَيَغْرِفُ حَتَّى شَبِعُوا وَبَقِيَ بَقِيَّةٌ قَالَ كُلِي هَذَا وَأَهْدِي فَإِنَّ النَّاسَ أَصَابَتْهُمْ مَجَاعَةٌ
Yandi tubaka nde: “Kilumbu mosi mono kutanaka ti [Jabir], ‘Ntangu beto vandaka kutimuna dibulu na ntangu ya mambu yina salamaka na Khandaq, ditadi mosi ya ngolo kibeni kangaka beto, na nima banduku tubaka nde, ‘ ditadi ya ngolo me kanga beto nzila ya kutimuna dibulu, na nima yandi tubaka nde: ‘Mono mosi ta kulumuka’. Na nima yandi telamaka -na dibulu-, na ntangu yina kivumu na yandi vandaka kusimbama na ditadi -sambu yandi vandaka na nzala-. Sambu beto vandaka bilumbu tatu me luta kukonda ata madia mosi ya beto lendaka kumeka, Ntumwa bakaka nsengo mpi bulaka ditadi tii kuna yo panzaka -to yo panzanaka-. Mono tubaka na nima nde, ‘O Ntumwa ya Allah, pardo pesa mono nzila ya kuvutuka na nzo’. Na nima ya mambu yina mono tubilaka nkento na mono nde: ‘Mono monaka na Ntumwa kima mosi ya mono mosi lendaka ve kukanga ntima na kumona, keti nge kele ti kima mosi -madia-?’. Nkento na mono vutulaka nde, ‘Mono kele ti ble ti bankombo’. Na nima, yandi fwaka nkombo ya nkombo mpi salaka pate ya ble sambu na kudia na fure, na nima mono kutanaka ti profete, ntangu pate vandaka kuyantika kulamba, mpi dilonga vandaka na kati ya mabulu zole ya tiya mpi yo vandaka pene-pene ya kulamba, na nima mono tubaka nde, ‘Mono kele ti mwa madia. to bantu zole. Yandi tubaka nde: ‘Sambu na bantu ikwa?’ Na nima mu me songa yandi, yandi me tuba nde: ‘Kikuma kele ve sambu bantu mingi kukwisa’. Yandi tubaka diaka nde: ‘Songa nkento na nge, kubaka ve nzungu na yandi to pate ya mampa na tiya tii kuna mono ta kwisa’. Na nima yandi tubaka nde: ‘Beno yonso beno telama’. Bantu ya Muhajirin ti ya Ansar telamaka nswalu mpi kwendaka, ntangu Jabir kutanaka ti nkento na yandi, yandi tubaka nde: ‘Wau, Ntumwa me kwisa ti bantu ya Muhajirin ti ya Ansar ti bantu yina vandaka ti bo’. Nkento ya Jabir tubaka nde: ‘Keti yandi - Ntumwa ya Nzambi - yulaka nge mambu yina ? Jabir vutulaka nde, ‘Ee, mono ke mona’. Na nima Ntumwa ya Allah tubaka nde: ‘Beno kota mpi beno vukana ve.’ Na nima, Ntumwa ya Allah bakaka bitini ya mampa mpi yikaka musuni na zulu na yo, mpi yandi fikaka nzungu ti fulu. Na nima, yandi bakaka yo mpi nataka yo pene-pene ya banduku na yandi. Na nima yandi vutulaka nzungu mpi landaka kukanga mampa mpi kukanga yo tii kuna banduku yonso fulukaka mpi ndambu bikalaka. Na nima ya mambu yina yandi tubaka : ‘Ntangu yai dia, nge - disongidila nkento ya Jabir - ye kana nge lenda, pesa yo na bantu ya nkaka, sambu bantu mingi kele kaka na nzala’.