Imam Bukhari : 3782

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَنَسٌأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ خَالَهُ أَخٌ لِأُمِّ سُلَيْمٍ فِي سَبْعِينَ رَاكِبًا وَكَانَ رَئِيسَ الْمُشْرِكِينَ عَامِرُ بْنُ الطُّفَيْلِ خَيَّرَ بَيْنَ ثَلَاثِ خِصَالٍ فَقَالَ يَكُونُ لَكَ أَهْلُ السَّهْلِ وَلِي أَهْلُ الْمَدَرِ أَوْ أَكُونُ خَلِيفَتَكَ أَوْ أَغْزُوكَ بِأَهْلِ غَطَفَانَ بِأَلْفٍ وَأَلْفٍ فَطُعِنَ عَامِرٌ فِي بَيْتِ أُمِّ فُلَانٍ فَقَالَ غُدَّةٌ كَغُدَّةِ الْبَكْرِ فِي بَيْتِ امْرَأَةٍ مِنْ آلِ فُلَانٍ ائْتُونِي بِفَرَسِي فَمَاتَ عَلَى ظَهْرِ فَرَسِهِ فَانْطَلَقَ حَرَامٌ أَخُو أُمِّ سُلَيْمٍ وَهُوَ رَجُلٌ أَعْرَجُ وَرَجُلٌ مِنْ بَنِي فُلَانٍ قَالَ كُونَا قَرِيبًا حَتَّى آتِيَهُمْ فَإِنْ آمَنُونِي كُنْتُمْ وَإِنْ قَتَلُونِي أَتَيْتُمْ أَصْحَابَكُمْ فَقَالَ أَتُؤْمِنُونِي أُبَلِّغْ رِسَالَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَعَلَ يُحَدِّثُهُمْ وَأَوْمَئُوا إِلَى رَجُلٍ فَأَتَاهُ مِنْ خَلْفِهِ فَطَعَنَهُ قَالَ هَمَّامٌ أَحْسِبُهُ حَتَّى أَنْفَذَهُ بِالرُّمْحِ قَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ فُزْتُ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ فَلُحِقَ الرَّجُلُ فَقُتِلُوا كُلُّهُمْ غَيْرَ الْأَعْرَجِ كَانَ فِي رَأْسِ جَبَلٍ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَلَيْنَا ثُمَّ كَانَ مِنْ الْمَنْسُوخِ إِنَّا قَدْ لَقِينَا رَبَّنَا فَرَضِيَ عَنَّا وَأَرْضَانَا فَدَعَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ ثَلَاثِينَ صَبَاحًا عَلَى رِعْلٍ وَذَكْوَانَ وَبَنِي لَحْيَانَ وَعُصَيَّةَ الَّذِينَ عَصَوْا اللَّهَ وَرَسُولَهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

اسان کي [موسيٰ بن اسماعيل] ٻڌايو آهي [حمام] [اسحاق بن عبدالله بن ابو طلحه] کان ٻڌايو آهي، هن چيو آهي؛ مون کي [انس] ٻڌايو آهي؛ ته رسول الله ﷺ هڪ ڀيري پنهنجي چاچي، ام سليم جي ڀاءُ کي، پنهنجن ستر ساٿين سان گڏ موڪليو جيڪي بعد ۾ بئر المعونہ ۾ مارجي ويا هئا. ان وقت مشرڪن جو اڳواڻ عامر بن طفيل هو، هن ٽي آپشن ڏنا هئا. طفيل چيو، 'توهان لاءِ سهل جا ماڻهو ۽ منهنجي لاءِ مدر جا ماڻهو، يا مان توهان جو اڳواڻ ٿيندس يا مان غطفان جي ماڻهن کي هڪ هزار ۽ هڪ هزار کي متحرڪ ڪري توهان سان وڙهندس'. امير کي ام فلان جي گهر ۾ چاقو هنيو ويو، پوءِ هن چيو؛ 'اُٺ جي بيماري وانگر بيماري، فلاڻي خاندان جي عورت جي گهر ۾، منهنجو گهوڙو مون وٽ آڻيو'. تنهن ڪري هو پنهنجي گهوڙي تي فوت ٿي ويو. پوءِ ام سليم جو ڀاءُ حرام، روانو ٿيو - هو هڪ معذور ماڻهو هو - ۽ هو بني فلان جي هڪ ماڻهو سان گڏ نڪتو، هن چيو؛ 'توهان جو مقام منهنجي ويجهو هجڻ گهرجي، ته جيئن مان انهن وٽ وڃي سگهان، جيڪڏهن اهي مون کي حفاظت جي ضمانت ڏين ته توهان ويجهو آهيو، پر جيڪڏهن اهي مون کي قتل ڪن ٿا، ته پوءِ اهي توهان جي ساٿين وٽ وڃي سگهن ٿا'. پوءِ حرم چيو، 'ڇا توهان مون تي اعتبار ڪيو جيڪڏهن مان رسول الله صلي الله عليه وسلم جو پيغام پهچائيندس؟' پوءِ حرم انهن سان ڳالهايو، اهو ظاهر ٿيو ته انهن انهن مان هڪ کي اشارو ڪيو، پوءِ اهو ماڻهو پوئتي کان آيو ۽ ان تي نيزي سان وار ڪيو جيستائين اهو گذري ويو، 'حرام چيو؛ 'الله اڪبر، ڪعبي جي رب جو قسم آهي ته مان ڪامياب آهيان'. آخرڪار سڀني ساٿين کي پڪڙيو ويو ۽ قتل ڪيو ويو سواءِ معذور ماڻهو جي، جڏهن ته هو جبل جي چوٽي تي هو، پوءِ الله اسان تي پنهنجون آيتون نازل ڪيون، پوءِ آيت انهن مان هئي جيڪي منسخ هئا، يعني آيت: 'بيشڪ، اسان پنهنجي رب سان مليا آهيون، تنهنڪري هو اسان کان راضي آهي ۽ اسان ان کان راضي آهيون'. ان کان پوءِ رسول الله صلي الله عليه وسلم ٽيهه ڏينهن تائين هن قوم جي تباهي جي دعا ڪئي، يعني رعل، زڪوان، لحيان ۽ عُشَيّة جي خلاف جن الله ۽ سندس رسول جي نافرماني ڪئي هئي.