Penangkapan dan pembunuhan Khubaib bin 'Adiy RA oleh Abu Sirwa'ah pada peristiwa Ar-Raji'

Imam Bukhari : 3777

حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي سُفْيَانَ الثَّقَفِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَبَعَثَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَرِيَّةً عَيْنًا وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ عَاصِمَ بْنَ ثَابِتٍ وَهُوَ جَدُّ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَانْطَلَقُوا حَتَّى إِذَا كَانَ بَيْنَ عُسْفَانَ وَمَكَّةَ ذُكِرُوا لِحَيٍّ مِنْ هُذَيْلٍ يُقَالُ لَهُمْ بَنُو لَحْيَانَ فَتَبِعُوهُمْ بِقَرِيبٍ مِنْ مِائَةِ رَامٍ فَاقْتَصُّوا آثَارَهُمْ حَتَّى أَتَوْا مَنْزِلًا نَزَلُوهُ فَوَجَدُوا فِيهِ نَوَى تَمْرٍ تَزَوَّدُوهُ مِنْ الْمَدِينَةِ فَقَالُوا هَذَا تَمْرُ يَثْرِبَ فَتَبِعُوا آثَارَهُمْ حَتَّى لَحِقُوهُمْ فَلَمَّا انْتَهَى عَاصِمٌ وَأَصْحَابُهُ لَجَئُوا إِلَى فَدْفَدٍ وَجَاءَ الْقَوْمُ فَأَحَاطُوا بِهِمْ فَقَالُوا لَكُمْ الْعَهْدُ وَالْمِيثَاقُ إِنْ نَزَلْتُمْ إِلَيْنَا أَنْ لَا نَقْتُلَ مِنْكُمْ رَجُلًا فَقَالَ عَاصِمٌ أَمَّا أَنَا فَلَا أَنْزِلُ فِي ذِمَّةِ كَافِرٍ اللَّهُمَّ أَخْبِرْ عَنَّا نَبِيَّكَ فَقَاتَلُوهُمْ حَتَّى قَتَلُوا عَاصِمًا فِي سَبْعَةِ نَفَرٍ بِالنَّبْلِ وَبَقِيَ خُبَيْبٌ وَزَيْدٌ وَرَجُلٌ آخَرُ فَأَعْطَوْهُمْ الْعَهْدَ وَالْمِيثَاقَ فَلَمَّا أَعْطَوْهُمْ الْعَهْدَ وَالْمِيثَاقَ نَزَلُوا إِلَيْهِمْ فَلَمَّا اسْتَمْكَنُوا مِنْهُمْ حَلُّوا أَوْتَارَ قِسِيِّهِمْ فَرَبَطُوهُمْ بِهَا فَقَالَ الرَّجُلُ الثَّالِثُ الَّذِي مَعَهُمَا هَذَا أَوَّلُ الْغَدْرِ فَأَبَى أَنْ يَصْحَبَهُمْ فَجَرَّرُوهُ وَعَالَجُوهُ عَلَى أَنْ يَصْحَبَهُمْ فَلَمْ يَفْعَلْ فَقَتَلُوهُ وَانْطَلَقُوا بِخُبَيْبٍ وَزَيْدٍ حَتَّى بَاعُوهُمَا بِمَكَّةَ فَاشْتَرَى خُبَيْبًا بَنُو الْحَارِثِ بْنِ عَامِرِ بْنِ نَوْفَلٍ وَكَانَ خُبَيْبٌ هُوَ قَتَلَ الْحَارِثَ يَوْمَ بَدْرٍ فَمَكَثَ عِنْدَهُمْ أَسِيرًا حَتَّى إِذَا أَجْمَعُوا قَتْلَهُ اسْتَعَارَ مُوسًى مِنْ بَعْضِ بَنَاتِ الْحَارِثِ لِيَسْتَحِدَّ بِهَا فَأَعَارَتْهُ قَالَتْ فَغَفَلْتُ عَنْ صَبِيٍّ لِي فَدَرَجَ إِلَيْهِ حَتَّى أَتَاهُ فَوَضَعَهُ عَلَى فَخِذِهِ فَلَمَّا رَأَيْتُهُ فَزِعْتُ فَزْعَةً عَرَفَ ذَاكَ مِنِّي وَفِي يَدِهِ الْمُوسَى فَقَالَ أَتَخْشَيْنَ أَنْ أَقْتُلَهُ مَا كُنْتُ لِأَفْعَلَ ذَاكِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ وَكَانَتْ تَقُولُ مَا رَأَيْتُ أَسِيرًا قَطُّ خَيْرًا مِنْ خُبَيْبٍ لَقَدْ رَأَيْتُهُ يَأْكُلُ مِنْ قِطْفِ عِنَبٍ وَمَا بِمَكَّةَ يَوْمَئِذٍ ثَمَرَةٌ وَإِنَّهُ لَمُوثَقٌ فِي الْحَدِيدِ وَمَا كَانَ إِلَّا رِزْقٌ رَزَقَهُ اللَّهُ فَخَرَجُوا بِهِ مِنْ الْحَرَمِ لِيَقْتُلُوهُ فَقَالَ دَعُونِي أُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ انْصَرَفَ إِلَيْهِمْ فَقَالَ لَوْلَا أَنْ تَرَوْا أَنَّ مَا بِي جَزَعٌ مِنْ الْمَوْتِ لَزِدْتُ فَكَانَ أَوَّلَ مَنْ سَنَّ الرَّكْعَتَيْنِ عِنْدَ الْقَتْلِ هُوَ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ أَحْصِهِمْ عَدَدًا ثُمَّ قَالَ مَا أُبَالِي حِينَ أُقْتَلُ مُسْلِمًاعَلَى أَيِّ شِقٍّ كَانَ لِلَّهِ مَصْرَعِيوَذَلِكَ فِي ذَاتِ الْإِلَهِ وَإِنْ يَشَأْيُبَارِكْ عَلَى أَوْصَالِ شِلْوٍ مُمَزَّعِثُمَّ قَامَ إِلَيْهِ عُقبَةُ بْنُ الْحَارِثِ فَقَتَلَهُ وَبَعَثَتْ قُرَيْشٌ إِلَى عَاصِمٍ لِيُؤْتَوْا بِشَيْءٍ مِنْ جَسَدِهِ يَعْرِفُونَهُ وَكَانَ عَاصِمٌ قَتَلَ عَظِيمًا مِنْ عُظَمَائِهِمْ يَوْمَ بَدْرٍ فَبَعَثَ اللَّهُ عَلَيْهِ مِثْلَ الظُّلَّةِ مِنْ الدَّبْرِ فَحَمَتْهُ مِنْ رُسُلِهِمْ فَلَمْ يَقْدِرُوا مِنْهُ عَلَى شَيْءٍ

ነጊሩና ኣሎ [ኢብራሂም ቢን ሙሳ] ነጊሩና ኣሎ [ሂስያም ቢን ዩሱፍ] ካብ [ማዓማር] ካብ [ኣዝ ዙህሪ] ካብ [ዓምሩ ቢን ኣቡ ሱፍያን ኣጽስ ጻካፊ] ካብ [ኣቡ ሑራይራ] ራድሊያላሁ ዓንሁ፣ ከምዚ ኢሉ፣ ረሱሉላህ ሻላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ሓደ እዋን ብኣሽም ቢን ታቢት ዝምራሕ ጉጅለ ስካውት ሰዲዱ - ንሱ እዩ ነይሩ። ኣቦሓጎ ኣሺም ቢን ዑመር- ላሉ ተበገሱ፣ ድሕሪኡ ኣብ መንጎ ዑስፋንን መካን ኣብ ዝርከብ ቦታ ደው በሉ። ስለዚ ካብ ዓዲ ዝመጹ ሰባት ማለት ኣስታት ሚእቲ ዝኾኑ ቀስተ ​​ደመና ይስዕብዎም፣ ኣሰር ናይቶም ኣዕሩኽ ተኸቲሎም፣ እቶም ኣዕሩኽ ደው ዝበሉሉ መደበር ምስ በጽሑ፣ እቶም ኣዕሩኽ ከም ቀረብኦም ዘምጽእዎ ዘርኢ መዲና ተምሪ ረኸቡ፣ ‘እዚኦም ናይ መዲና ቴምብር እዮም’ ኢሎም። ነቶም ኣዕሩኽ ክሳብ ዝሕዙዎም ስዒቦም ቀጸሉ፣ ኣሺም ቢን ጣቢትን መሓዙቱን ህላወ ናይዞም ሰባት ምስ ተሰምዖም፣ እቶም ኣዕሩኽ ብኡ ንብኡ ብድሕሪ እቲ ጎቦ ተሸፊኖም፣ እቶም ህዝቢ መጺኦም ብኡ ንብኡ ከቢቦምዎም፣ ወረዱ፣ ውዕልን ስምምዕን ክትገብሩ ትኽእሉ ኢኹም፣ ንሓደ ካባኻትኩም ከይንቐትል፣’ ‘ኣሺም ቢን ታቢት መለሰሉ፤ 'ብረቢ ኣብ ትሕቲ ሓለዋ ካፍር ኣይከውንን እየ ኦ ኣላህ በጃኻ ንነቢኻ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ዜናና ንገሮ' ድሕሪኡ ንዓሺም ምስ ካልኦት ሸውዓተ ቀስተ ደመና ክቐትልዎ ክሳብ ዝዕወቱ ነቶም ሰሓባታት ኣጥቅዕዎም፡ ኩቤይብን ዛይድን ካልእ ብጻይን ጥራይ ተሪፎም። ድሕሪኡ ወሪዶም ኢዶም ክህቡ ፍቓደኛታት እንተኾይኖም ምስኦም ውዕልን ስምምዕን ገበሩ። እቶም ሰራዊት ንሰለስተ ካብ ልኡኻት ነቢይ ጅሆ ምስ ወሰዱ፡ ንጅሆታቶም ብገመድ ንምእሳር ገመድ ፍላጻኦም ኣውጺኦም፡ ሽዑ እቲ ሳልሳይ ሰብኣይ 'እዚ ቀዳማይ ጥልመት እዩ፡ በላህ ዓርክኻ ኣይክኸውንን'የ፡ ድሕሪኡ ጎቲቶምዎ፡ ንሱ ግን ሕጂ'ውን ተቓሊሱ፡ ኣብ መወዳእታ ቀቲሎምዎ ምስ ኩበይብን ዛይድን ክሳብ ኣብ መካ ዝሸጥዎም ከዱ። ባኒ ሓሪት ቢን ዓሚር ቢን ናውፋል ብድሕሪኡ ንኹበይብ ገዚኡ። - ኩበይብ ኣብ ግዜ ውግእ ባድር ንኣል ሓሪት ዝቐተለ ሰብ እዩ - ኩበይብ ክቐትልዎ ክሳብ ዝሰማምዑሉ ምሩኽ ኮይኑሎም፡ ድሕሪኡ ኩበይብ ካብ ሓንቲ ጓል ኣል ሓሪት ንእሽቶ ካራ ተለቂሑ ጸጉሪ ርእሱ ኣጽሪዩ፡ ድሕሪኡ ንኹበይብ ኣለቂሑ። እታ ሰበይቲ ‘ኣነ ግን ብዛዕባ ንእሽቶ ወደይ ሸለልተኛ እየ ነይረ፣ ናብኣ መጺኡ፣ ድሕሪኡ ሒዛቶ ኣብ ደረታ ኮፍ ኣቢላቶ። ምስ ረኣኹዎ፡ እታ ንእሽቶ ካራ ገና ኣብ ኢዱ እናሃለወት፡ ክርድኦ ከም ዝኽእል ብፍርሒ ሰንቢደ። ኩበይብ ድማ 'ከይቀትሎ ዲኻ ትፈርሕ? ከም ፍቓድ ኣምላኽ ከምኡ ኣይገብርን እየ'። እታ ሰበይቲ ከምዚ በለቶ: ‘ብረቢ ከምዚ ዝበለ ንፉዕ እሱር ከም ኩበይብ ርእየ ኣይፈልጥን: ብሓጺን ሰንሰለት ተኣሲሩ ኣብ ኢዱ ጨንፈር ወይኒ ክበልዕ ርእየዮ እየ: ዋላ እኳ ኣብ መካ ወይኒ እንተዘይሃለወ: እቲ ረቢ ንኹበይብ ዝሃቦ ሪዝቂ እምበር ንሱ ኣይኮነን:: ሽዑ ንኹበይብ ክቐትልዎ ካብ ሓራም ኣውጽእዎ። ኩበይብ ድማ ክልተ ረካዓ ክሰግድ ዕድል ሃበኒ! ብድሕሪኡ ኩበይብ ተመሊሱ 'ሞት ዝፈርሕ መሲሉኩም ከይተጨነቕኩ እንተዝኸውን ቁጽሪ ረካዓታተይ ምወሰኽኩ ነይረ' በሎም። ከምኡ ውን ቅድሚ ሞት ቅድሚ ምግጣሙ ክልተ ረካዓ ዝሰግደ ንሱ እዩ ፡ ድሕሪኡ ኦ ኣላህ ቁጽሮም ቁጸሮም ፡ ድሕሪኡ ቀጸለ ; 'ኣስላማይ ኮይነ እንተተቐቲለ ኣይግድሰንን እዩ፣ ብዝኾነ ክፋል ንኣላህ ጥራይ እየ ዝሞት፣ ማለት ንኣላህ፣ እንተደልዩ ንኹሎም ዝተፈላለዩ መላግቦታት ኣካላት ይባርኽ'። ሽዑ ዑቕባ ቢን ኣልሓሪት ተንሲኡ ቀተሎ። ብድሕሪኡ ህዝቢ ቁረይሽ ገለ ካብ ሬስኡ ከም መርትዖ ክወስዱ ናብ ዓሺም ልኡኽ ሰደዱ፣ ምኽንያቱ ኣብ ውግእ ባድር ንመብዛሕትኦም መራሕቶም ቀቲሉ ስለዝነበረ፣ ኣላህ ኣብ ልዕሊ ልኡኻቶም ዝሽከልከል ዓይነት ሓመድ ጥቕላል ከምዝለኣኸ ተረጋጊጹ፣ ክሳብ ንሳቶም ዋላ ሓንቲ ቁራጽ ሬሳ ኩበይብ ክወስዱ ዘይሰኣኑ።