Kisah Wahsyi: Masuk Islam setelah membunuh Hamzah, lalu menebus kesalahannya dengan membunuh Musailamah Al-Kaddhab

Imam Bukhari : 3764

حَدَّثَنِي أَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا حُجَيْنُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْفَضْلِ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ الضَّمْرِيِّ قَالَخَرَجْتُ مَعَ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَدِيِّ بْنِ الْخِيَارِ فَلَمَّا قَدِمْنَا حِمْصَ قَالَ لِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَدِيٍّ هَلْ لَكَ فِي وَحْشِيٍّ نَسْأَلُهُ عَنْ قَتْلِ حَمْزَةَ قُلْتُ نَعَمْ وَكَانَ وَحْشِيٌّ يَسْكُنُ حِمْصَ فَسَأَلْنَا عَنْهُ فَقِيلَ لَنَا هُوَ ذَاكَ فِي ظِلِّ قَصْرِهِ كَأَنَّهُ حَمِيتٌ قَالَ فَجِئْنَا حَتَّى وَقَفْنَا عَلَيْهِ بِيَسِيرٍ فَسَلَّمْنَا فَرَدَّ السَّلَامَ قَالَ وَعُبَيْدُ اللَّهِ مُعْتَجِرٌ بِعِمَامَتِهِ مَا يَرَى وَحْشِيٌّ إِلَّا عَيْنَيْهِ وَرِجْلَيْهِ فَقَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ يَا وَحْشِيُّ أَتَعْرِفُنِي قَالَ فَنَظَرَ إِلَيْهِ ثُمَّ قَالَ لَا وَاللَّهِ إِلَّا أَنِّي أَعْلَمُ أَنَّ عَدِيَّ بْنَ الْخِيَارِ تَزَوَّجَ امْرَأَةً يُقَالُ لَهَا أُمُّ قِتَالٍ بِنْتُ أَبِي الْعِيصِ فَوَلَدَتْ لَهُ غُلَامًا بِمَكَّةَ فَكُنْتُ أَسْتَرْضِعُ لَهُ فَحَمَلْتُ ذَلِكَ الْغُلَامَ مَعَ أُمِّهِ فَنَاوَلْتُهَا إِيَّاهُ فَلَكَأَنِّي نَظَرْتُ إِلَى قَدَمَيْكَ قَالَ فَكَشَفَ عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ وَجْهِهِ ثُمَّ قَالَ أَلَا تُخْبِرُنَا بِقَتْلِ حَمْزَةَ قَالَ نَعَمْ إِنَّ حَمْزَةَ قَتَلَ طُعَيْمَةَ بْنَ عَدِيِّ بْنِ الْخِيَارِ بِبَدْرٍ فَقَالَ لِي مَوْلَايَ جُبَيْرُ بْنُ مُطْعِمٍ إِنْ قَتَلْتَ حَمْزَةَ بِعَمِّي فَأَنْتَ حُرٌّ قَالَ فَلَمَّا أَنْ خَرَجَ النَّاسُ عَامَ عَيْنَيْنِ وَعَيْنَيْنِ جَبَلٌ بِحِيَالِ أُحُدٍ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ وَادٍ خَرَجْتُ مَعَ النَّاسِ إِلَى الْقِتَالِ فَلَمَّا أَنْ اصْطَفُّوا لِلْقِتَالِ خَرَجَ سِبَاعٌ فَقَالَ هَلْ مِنْ مُبَارِزٍ قَالَ فَخَرَجَ إِلَيْهِ حَمْزَةُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَقَالَ يَا سِبَاعُ يَا ابْنَ أُمِّ أَنْمَارٍ مُقَطِّعَةِ الْبُظُورِ أَتُحَادُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثُمَّ شَدَّ عَلَيْهِ فَكَانَ كَأَمْسِ الذَّاهِبِ قَالَ وَكَمَنْتُ لِحَمْزَةَ تَحْتَ صَخْرَةٍ فَلَمَّا دَنَا مِنِّي رَمَيْتُهُ بِحَرْبَتِي فَأَضَعُهَا فِي ثُنَّتِهِ حَتَّى خَرَجَتْ مِنْ بَيْنِ وَرِكَيْهِ قَالَ فَكَانَ ذَاكَ الْعَهْدَ بِهِ فَلَمَّا رَجَعَ النَّاسُ رَجَعْتُ مَعَهُمْ فَأَقَمْتُ بِمَكَّةَ حَتَّى فَشَا فِيهَا الْإِسْلَامُ ثُمَّ خَرَجْتُ إِلَى الطَّائِفِ فَأَرْسَلُوا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَسُولًا فَقِيلَ لِي إِنَّهُ لَا يَهِيجُ الرُّسُلَ قَالَ فَخَرَجْتُ مَعَهُمْ حَتَّى قَدِمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا رَآنِي قَالَ آنْتَ وَحْشِيٌّ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ أَنْتَ قَتَلْتَ حَمْزَةَ قُلْتُ قَدْ كَانَ مِنْ الْأَمْرِ مَا بَلَغَكَ قَالَ فَهَلْ تَسْتَطِيعُ أَنْ تُغَيِّبَ وَجْهَكَ عَنِّي قَالَ فَخَرَجْتُ فَلَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَرَجَ مُسَيْلِمَةُ الْكَذَّابُ قُلْتُ لَأَخْرُجَنَّ إِلَى مُسَيْلِمَةَ لَعَلِّي أَقْتُلُهُ فَأُكَافِئَ بِهِ حَمْزَةَ قَالَ فَخَرَجْتُ مَعَ النَّاسِ فَكَانَ مِنْ أَمْرِهِ مَا كَانَ قَالَ فَإِذَا رَجُلٌ قَائِمٌ فِي ثَلْمَةِ جِدَارٍ كَأَنَّهُ جَمَلٌ أَوْرَقُ ثَائِرُ الرَّأْسِ قَالَ فَرَمَيْتُهُ بِحَرْبَتِي فَأَضَعُهَا بَيْنَ ثَدْيَيْهِ حَتَّى خَرَجَتْ مِنْ بَيْنِ كَتِفَيْهِ قَالَ وَوَثَبَ إِلَيْهِ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَضَرَبَهُ بِالسَّيْفِ عَلَى هَامَتِهِقَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْفَضْلِ فَأَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ يَسَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ يَقُولُ فَقَالَتْ جَارِيَةٌ عَلَى ظَهْرِ بَيْتٍ وَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَتَلَهُ الْعَبْدُ الْأَسْوَدُ

ነጊሩኒ ኣሎ [ኣቡ ጃዕፋር መሓመድ ቢን ዓብደላ] ነጊሩና ኣሎ [ሑጃይን ቢን ኣል ሙትሳና] ነጊሩና ኣሎ [ዓብዱል ዓዚዝ ቢን ዓብደላ ቢን ኣቡ ሰላማ] ካብ [ዓብደላ ቢን ኣል ፋድል] ካብ [ሱሌማን ቢን ያሳር] ካብ [ጀዕፈር ቢን ዓምሩ ቢን ኡማያ ዓድል ድላምሪ] ንሱ ድማ 'ምስ ኡባይዱላህ ወጺአ ዓዲ ቢን ሂያር ንሻም። ኣብ ሂምሽ ምስ በጻሕና ዑበይዱላህ ቢን ዓዲ ‘ናብ [ዋሕሲ] ከይድና ብዛዕባ -ፍጻመ- ቅትለት ሓምዛ ዲና ክንሓትት?’ ኢሉኒ። ኣነ ድማ 'ሕራይ' ኢለ መለስኩሉ። ዋሕሲ ኣብቲ እዋን ኣብ ሂምሽ ይነብር ስለ ዝነበረ፡ ብዛዕባኡ ምስ ሓተትናዮ፡ ዋሕሲ ኣብቲ እዋን’ቲ ኣብ ጽላሎት ገዝኡ ከም ዝነበረ፡ ከም ጸሊም ሰብ ተራእዩና’። ጃዕፈር ቢን ዓምሩ ዓድ-ድላምሪ ብድሕሪኡ ክሳብ ኣብ ቅድሚኡ ንርከብ ቀሪብናዮ፣ ሰላም ኢልና፣ ንሱ ድማ መለሰሉ። ዑበይዱላህ ኣብቲ ግዜ እቲ ንርእሱ መሸፈኒ ዓጺፉ ዋሕሲ ብዘይካ ክልተ ኣዒንቲ ዑበይዱላህን ክልተ እግሩን ክርእዮ ኣይከኣለን። ዑበይዱላህ ‘ኦ ዋሕሲ ትፈልጠኒ ዲኻ?’ ኢሉ ሓተተ። ዋሕሲ እውን ኣስተብሃለሉ፡ ሽዑ በላህ ኣይፋልን! ዓዲ ቢን ኽያር ጓል ኣቡ ኣልኢሽ ኡም ቂታል ዝተባህለት ሰበይቲ ከም ዝተመርዓወ ምፍላጠ እንተዘይኮይኑ ኣይፈለጥኩኻን። ካብኣ ሓደ ቆልዓ ኣብ መቐለ ተወሊዱ፣ ስለዚ ብኻልእ ሰብ ጡብ ክጠብው ተሓተተ ስለዚ ነታ ንእሽቶ ቆልዓ ምስ ኣዲኡ ሒዘያ፣ ኣረኪበዮ፣ ከም ሓደ ከም ዝረኣኹዎ፣ ክልተ እግርኻ እንተርኢኹ’። ጃዕፈር ቢን ዓምሩ ዓድድላምሪ ድሕሪ እዚ ዑበይዱላህ ገጹ ኣግሂዱ፡ ድሕሪኡ ብዛዕባ ቅትለት ሓምዛ ክትነግረና ዲኻ? ዋሕሲ ድማ ሕራይ ሓምዛ ኣብ ውግእ በድር ንቱዒማ ቢን ዓዲ ምስ ቀተሎ ሽዑ ጎይታይ ዙበይር ቢን ሙስኢም ሕነ ሞት ኣኮይ ሕነ ንምፍዳይ ንሃምዛ ክትቀትሎ እንተ ተዓዊትካ ሽዑ ሓራ ክትከውን ኢኻ’ ኢሉኒ። ህዝቢ ብሓንሳብ ናብ 'ዓይናይን' ምስ ወጸ፡ - ካብ ጎቦ ዝተፈልየ ኣብ ትሕቲ ኡሁድ ዝርከብ ንእሽቶ እምባ - ኣብቲ ውግእ ክጽንበር ምስኦም ወጻእኩ፡ ሰራዊት ፊት ንፊት ክዋግኡ ምስ መጹ፡ ሲባ 'መን ክዋጋእ ዝደፍር?' ነዚ ምስ ሰምዐ ሓምዛ ቢን ዓብዱል ኣልሙንታሊብ ወጺኡ 'ኦ ቆልዓ - ካብ - ቁራጽ ስጋ ብልዕቲ ጓል ኣንስተይቲ ዝወጸ - ቋንቋ ጸርፍን ጸርፍን ኣብ ልዕሊ ሓደ ሰብ - ፔንት - ንኣላህን ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላምን ክትፈታተን ዲኻ?' ሽዑ ሓምዛህ ክውድኦ ክኢሉ። ድሕሪኡ ንሃምዛህ ብሕቡእ ብድሕሪ ሓደ ዓቢ ከውሒ ዒላማ ገበርክዎ፣ ክሳብ ንሱ ምስ ሓለፈኒ፣ ኣዝዩ ድማ ምስ ቀረበኒ፣ ብኡ ንብኡ ኲናተይ ደርብየ ነቲ ኣብ ትሕቲ ከብዱ ዝነበረ ከባቢ ወቒዑ፣ እቲ ኣብቲ ከባቢ ዝነበረ ብኲናት ዝተሃርመ ክወጽእ።’ ኢሉ መለሰሉ። ዋሕሲ ኣስዒቡ 'እዚ ድማ እየ ቃል ክኣቱ' ኢሉ። እቶም ህዝቢ ናብ ዓዶም ምስ ተመልሱ ኣነ ምስኦም ተመሊሰ'። ዋሕሲ ቀጺሉ 'ኣነ ኣብ መካ ክሳብ እስልምና ኣብኡ ዝዝርጋሕ ነይረ፡ ብድሕሪኡ ናብ ጣዒፍ ተበጊሰ፡ ሰባት ጣዒፍ ሓያሎ ልኡኻት ናብ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ምስ ሰደዱ፡ ሽዑ ሓደ ካብቶም ልኡኻት 'ንልኡኽ ኣይጎድኦን' ኢሉኒ። ዋሕሲ ቀጺሉ ክሳብ ምስ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ዝራኸብ ምስኦም ከይደ። ምስ ረኣየኒ፡ ‘ዋሕሲ ዲኻ?’ ኢሉ ሓተተኒ። ኣነ ድማ 'ልክዕ' ኢለ መለስኩሉ። ንሱ ድማ፡ 'ንስኻ ዲኻ ንሓምዛ ዝቐተልካዮ?' ዋሕሲ ድማ 'እቲ ጉዳይ ከምቲ ዝመጸካ እዩ' ኢሉ መለሰሉ። ንሱ ድማ፡ ‘ገጽካ ካባይ ክትመልስ ትኽእል ዲኻ፧’ በሎ። ዋሕሲ ድማ ‘ድሕሪኡ ናብ ገዛይ ከይደ። ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ምስ ሞተ ሙሴይላማ ኣል ካድዛብ ተራእየ፡ ኣነ ንሙሴይላማ ክረኽባ ክፍትን እየ፡ ተስፋ ይገብር ክቐትሎን ንሓምዛ ብምቕታል ጌጋይ ክዕረቕን ክኽእል እየ፡ ድሕሪኡ ምስቶም ንሙሴላማ ዝዋግኡ ሰባት ወጺአ። ዕድል እቲ ክጽበዮ ዝጸናሕኩ ሕልሚ። ሽዑ ሓደ ሰብኣይ ኣብ ሓደ ካብ መናድቕ ገዛ ደው ኢሉ ከም ሓምላይ ገመል ምስ ጸጉሩ ቆይሙ ረኣኹ። ዋሕሲ ኣስዒቡ፡ 'ድሕሪኡ ኲናተይ ልክዕ ኣብ ማእከል ኣፍልቡ ክሳብ ዝሃርሞ ክሳብ ኣብ መንኵቡ ዝኣቱ ደርበኽዎ።' ዋሕሲ 'ድሕሪኡ ሓደ ኣንሳር ሰብኣይ ኣጥቂዑ ርእሱ ብሰይፊ ክቖርጾ ክኢሉ' ኢሉ። [ዓብደላ ቢን ኣል ፋድል] ከምዚ ኢሉ፣ ንዓይ [ሱሌማን ቢን ያሳር] [ዓብደላ ቢን ዑመር] ‘ሽዑ ኣብ ደርቢ ገዝኣ ዝነበረት ሰበይቲ ‘ኣሚሩል ሙክሚኒን ብጸሊም ባርያ ተቐቲሉ - ማለት ዋሕሲ -ፔንት-’ ኢላ ከም ዝሰምዐ ሓቢሩኒ ነይሩ።