Imam Bukhari : 3733

حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى أَبِي رَافِعٍ الْيَهُودِيِّ رِجَالًا مِنْ الْأَنْصَارِ فَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَتِيكٍ وَكَانَ أَبُو رَافِعٍ يُؤْذِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيُعِينُ عَلَيْهِ وَكَانَ فِي حِصْنٍ لَهُ بِأَرْضِ الْحِجَازِ فَلَمَّا دَنَوْا مِنْهُ وَقَدْ غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَرَاحَ النَّاسُ بِسَرْحِهِمْ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ لِأَصْحَابِهِ اجْلِسُوا مَكَانَكُمْ فَإِنِّي مُنْطَلِقٌ وَمُتَلَطِّفٌ لِلْبَوَّابِ لَعَلِّي أَنْ أَدْخُلَ فَأَقْبَلَ حَتَّى دَنَا مِنْ الْبَابِ ثُمَّ تَقَنَّعَ بِثَوْبِهِ كَأَنَّهُ يَقْضِي حَاجَةً وَقَدْ دَخَلَ النَّاسُ فَهَتَفَ بِهِ الْبَوَّابُ يَا عَبْدَ اللَّهِ إِنْ كُنْتَ تُرِيدُ أَنْ تَدْخُلَ فَادْخُلْ فَإِنِّي أُرِيدُ أَنْ أُغْلِقَ الْبَابَ فَدَخَلْتُ فَكَمَنْتُ فَلَمَّا دَخَلَ النَّاسُ أَغْلَقَ الْبَابَ ثُمَّ عَلَّقَ الْأَغَالِيقَ عَلَى وَتَدٍ قَالَ فَقُمْتُ إِلَى الْأَقَالِيدِ فَأَخَذْتُهَا فَفَتَحْتُ الْبَابَ وَكَانَ أَبُو رَافِعٍ يُسْمَرُ عِنْدَهُ وَكَانَ فِي عَلَالِيَّ لَهُ فَلَمَّا ذَهَبَ عَنْهُ أَهْلُ سَمَرِهِ صَعِدْتُ إِلَيْهِ فَجَعَلْتُ كُلَّمَا فَتَحْتُ بَابًا أَغْلَقْتُ عَلَيَّ مِنْ دَاخِلٍ قُلْتُ إِنْ الْقَوْمُ نَذِرُوا بِي لَمْ يَخْلُصُوا إِلَيَّ حَتَّى أَقْتُلَهُ فَانْتَهَيْتُ إِلَيْهِ فَإِذَا هُوَ فِي بَيْتٍ مُظْلِمٍ وَسْطَ عِيَالِهِ لَا أَدْرِي أَيْنَ هُوَ مِنْ الْبَيْتِ فَقُلْتُ يَا أَبَا رَافِعٍ قَالَ مَنْ هَذَا فَأَهْوَيْتُ نَحْوَ الصَّوْتِ فَأَضْرِبُهُ ضَرْبَةً بِالسَّيْفِ وَأَنَا دَهِشٌ فَمَا أَغْنَيْتُ شَيْئًا وَصَاحَ فَخَرَجْتُ مِنْ الْبَيْتِ فَأَمْكُثُ غَيْرَ بَعِيدٍ ثُمَّ دَخَلْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ مَا هَذَا الصَّوْتُ يَا أَبَا رَافِعٍ فَقَالَ لِأُمِّكَ الْوَيْلُ إِنَّ رَجُلًا فِي الْبَيْتِ ضَرَبَنِي قَبْلُ بِالسَّيْفِ قَالَ فَأَضْرِبُهُ ضَرْبَةً أَثْخَنَتْهُ وَلَمْ أَقْتُلْهُ ثُمَّ وَضَعْتُ ظِبَةَ السَّيْفِ فِي بَطْنِهِ حَتَّى أَخَذَ فِي ظَهْرِهِ فَعَرَفْتُ أَنِّي قَتَلْتُهُ فَجَعَلْتُ أَفْتَحُ الْأَبْوَابَ بَابًا بَابًا حَتَّى انْتَهَيْتُ إِلَى دَرَجَةٍ لَهُ فَوَضَعْتُ رِجْلِي وَأَنَا أُرَى أَنِّي قَدْ انْتَهَيْتُ إِلَى الْأَرْضِ فَوَقَعْتُ فِي لَيْلَةٍ مُقْمِرَةٍ فَانْكَسَرَتْ سَاقِي فَعَصَبْتُهَا بِعِمَامَةٍ ثُمَّ انْطَلَقْتُ حَتَّى جَلَسْتُ عَلَى الْبَابِ فَقُلْتُ لَا أَخْرُجُ اللَّيْلَةَ حَتَّى أَعْلَمَ أَقَتَلْتُهُ فَلَمَّا صَاحَ الدِّيكُ قَامَ النَّاعِي عَلَى السُّورِ فَقَالَ أَنْعَى أَبَا رَافِعٍ تَاجِرَ أَهْلِ الْحِجَازِ فَانْطَلَقْتُ إِلَى أَصْحَابِي فَقُلْتُ النَّجَاءَ فَقَدْ قَتَلَ اللَّهُ أَبَا رَافِعٍ فَانْتَهَيْتُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَدَّثْتُهُ فَقَالَ ابْسُطْ رِجْلَكَ فَبَسَطْتُ رِجْلِي فَمَسَحَهَا فَكَأَنَّهَا لَمْ أَشْتَكِهَا قَطُّ

Adroddodd [Yusuf bin Musa] i ni ['Ubaidullah bin Musa] o [Israel] o [Abu Ishaq] o [Al Barra bin 'Azib] a ddywedodd, 'Anfonodd Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno) rai o'r Ansar at Iddew o'r enw Abu Rafi', ac fe benododd Abdullah bin 'Atik i'w harwain. Roedd Abu Rafi' yn ddyn a oedd bob amser yn brifo Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno) ac yn helpu'r gelyn i ymosod arno, tra roedd yn ei gaer yn rhanbarth Hijaz. Pan oedd y cyfeillion yn agos at ei gaer - hynny yw, pan oedd yr haul ar fin machlud a'r bobl wedi dychwelyd o'u praidd - dywedodd Abdullah wrth ei gyfeillion, 'Arhoswch lle rydych chi, oherwydd byddaf yn ceisio mynd i mewn heb wybod i'r porthor, gobeithio y byddaf yn gallu mynd i mewn.' Ar ôl hynny aeth nes iddo ddod yn agos at y giât, gorchuddiodd ei ben fel pe bai'n ymlacio ei hun. Pan ddaeth y bobl i mewn, dywedodd y ceidwad drws wrtho, 'O Abdullah, os wyt ti eisiau mynd i mewn, yna dos i mewn, oherwydd byddaf yn cau'r giât.' Felly euthum i mewn ac ymguddiais, a phan ddaeth y bobl i mewn, roedd y giât ar gau, ac roedd allwedd y giât wedi'i hongian ar y cylch allweddi.' Dywedodd Abdullah, 'Yna euthum i fyny at y man lle roedden nhw wedi rhoi'r cylch allweddi, cymerais hi, ac agorais y giât yn gyflym. Yn y cyfamser, roedd Abu Rafi' yn aros i fyny'n hwyr gyda'r bobl, mewn ystafell iddo a oedd yn eithaf uchel. Pan fyddai'r bobl a oedd yn aros i fyny'n hwyr gydag ef yn mynd adref, euthum yn syth i fyny i'w dŷ. Bob tro y byddwn yn agor y drws, byddwn yn ei gau ar unwaith o'r tu mewn, gan ddweud, 'Os byddan nhw'n fy nal i, ni fyddan nhw'n dod o hyd i mi nes i mi ei ladd.' Yna fe'i ceisiais yng nghanol ei deulu, mewn tŷ mor dywyll fel nad oeddwn yn gwybod ble roedd o. Gelwais, 'O Abu Rafi!' Dywedodd, 'Pwy yw hwnna?' Yna symudodd tuag at y sŵn, ac ar unwaith fe'i torrais â'r cleddyf, oherwydd ar y pryd roeddwn i'n nerfus iawn, felly ni laddodd fy nhraed ef ac fe sgrechiodd ar dop ei lais. Yna es allan o'r tŷ ac aros y tu allan heb fod ymhell, yna es i mewn i'w gyfarfod eto. Gofynnais, 'Clywais i chi'n sgrechian, beth sy'n bod, O Abu Rafi?' Atebodd, 'Anffawd i'ch mam! Yn wir, daeth rhywun i mewn i'm tŷ a cheisio fy nhrae â chleddyf.' Dywedodd Abdullah, 'Yna fe'i torrais eto nes iddo gael ei anafu'n ddifrifol, ond ni chefais amser i'w ladd, yna trywanais y cleddyf i'w stumog nes iddo fynd trwy ei gefn, ar ôl hynny roeddwn i'n siŵr fy mod wedi'i ladd. Yna es i trwy ddrws ar ôl drws nes i mi gyrraedd y grisiau nes bod fy nhraed yn teimlo fel pe baent wedi cyffwrdd ag wyneb y ddaear. A'r noson honno syrthiais yng ngolau'r lleuad llachar, a thorrodd fy nghoes, yna rhwymais ef â fy nhwrban. Ar ôl hynny, es i’n araf nes i mi eistedd o flaen y giât, dywedais wrth fy ffrindiau, ‘Wna i ddim gadael y gaer hon nes i mi wybod a ydw i wedi’i ladd mewn gwirionedd’. Pan ddechreuodd y ceiliog ganu, cododd negesydd marwolaeth a dweud, ‘Rwy’n cyhoeddi bod Abu Rafi’, y masnachwr o Hijaz, wedi marw’. Yna cyfarfûm â’m ffrindiau a dywedais, ‘Gadewch i ni fynd ac achub ein hunain, oherwydd bod Allah wedi lladd Abu Rafi’. Ar ôl cyrraedd o flaen y Proffwyd sallallaahu ‘alaihi wasallam dywedais hyn wrtho, yna dywedodd: ‘Lleda dy goesau’. Yna lledaenais ef allan, yna rhwbiodd ef ef, fel pe na bai fy nhraed yn teimlo poen’.