इमाम मलिक : 499

و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ أَنَّهُ قَالَهَلَكَتْ امْرَأَةٌ لِي فَأَتَانِي مُحَمَّدُ بْنُ كَعْبٍ الْقُرَظِيُّ يُعَزِّينِي بِهَا فَقَالَ إِنَّهُ كَانَ فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ رَجُلٌ فَقِيهٌ عَالِمٌ عَابِدٌ مُجْتَهِدٌ وَكَانَتْ لَهُ امْرَأَةٌ وَكَانَ بِهَا مُعْجَبًا وَلَهَا مُحِبًّا فَمَاتَتْ فَوَجَدَ عَلَيْهَا وَجْدًا شَدِيدًا وَلَقِيَ عَلَيْهَا أَسَفًا حَتَّى خَلَا فِي بَيْتٍ وَغَلَّقَ عَلَى نَفْسِهِ وَاحْتَجَبَ مِنْ النَّاسِ فَلَمْ يَكُنْ يَدْخُلُ عَلَيْهِ أَحَدٌ وَإِنَّ امْرَأَةً سَمِعَتْ بِهِ فَجَاءَتْهُ فَقَالَتْ إِنَّ لِي إِلَيْهِ حَاجَةً أَسْتَفْتِيهِ فِيهَا لَيْسَ يُجْزِينِي فِيهَا إِلَّا مُشَافَهَتُهُ فَذَهَبَ النَّاسُ وَلَزِمَتْ بَابَهُ وَقَالَتْ مَا لِي مِنْهُ بُدٌّ فَقَالَ لَهُ قَائِلٌ إِنَّ هَاهُنَا امْرَأَةً أَرَادَتْ أَنْ تَسْتَفْتِيَكَ وَقَالَتْ إِنْ أَرَدْتُ إِلَّا مُشَافَهَتَهُ وَقَدْ ذَهَبَ النَّاسُ وَهِيَ لَا تُفَارِقُ الْبَابَ فَقَالَ ائْذَنُوا لَهَا فَدَخَلَتْ عَلَيْهِ فَقَالَتْ إِنِّي جِئْتُكَ أَسْتَفْتِيكَ فِي أَمْرٍ قَالَ وَمَا هُوَ قَالَتْ إِنِّي اسْتَعَرْتُ مِنْ جَارَةٍ لِي حَلْيًا فَكُنْتُ أَلْبَسُهُ وَأُعِيرُهُ زَمَانًا ثُمَّ إِنَّهُمْ أَرْسَلُوا إِلَيَّ فِيهِ أَفَأُؤَدِّيهِ إِلَيْهِمْ فَقَالَ نَعَمْ وَاللَّهِ فَقَالَتْ إِنَّهُ قَدْ مَكَثَ عِنْدِي زَمَانًا فَقَالَ ذَلِكِ أَحَقُّ لِرَدِّكِ إِيَّاهُ إِلَيْهِمْ حِينَ أَعَارُوكِيهِ زَمَانًا فَقَالَتْ أَيْ يَرْحَمُكَ اللَّهُ أَفَتَأْسَفُ عَلَى مَا أَعَارَكَ اللَّهُ ثُمَّ أَخَذَهُ مِنْكَ وَهُوَ أَحَقُّ بِهِ مِنْكَ فَأَبْصَرَ مَا كَانَ فِيهِ وَنَفَعَهُ اللَّهُ بِقَوْلِهَا

मला मलिक यांनी [यह्या बिन सईद] यांच्याकडून, [अल-कासिम बिन मुहम्मद] यांच्या हवाल्याने सांगितले की, त्यांनी म्हटले, "माझी पत्नी मरण पावली. मग [मुहम्मद बिन का'ब अल-कुराझी] यांनी मला संवेदना व्यक्त केली आणि मला सांगितले: 'एकदा, इस्राएलच्या लोकांमध्ये, एक माणूस होता जो फकीह, आलिम, आबिद आणि मुजतहिद होता. त्याची एक पत्नी होती जिच्यावर त्याला खूप प्रेम आणि आदर होता. एक दिवस त्याची पत्नी मृत्यू पावली आणि तो खूपच व्यथित व दुःखी झाला. त्याने स्वतःला एकांतवासात ठेवले आणि लोकांपासून दूर राहू लागला. कोणीही त्याच्याकडे येत नव्हते. मग एका स्त्रीला हे कळले आणि ती त्याच्याकडे गेली. तिने सांगितले, 'माझं त्याच्याशी काही काम आहे. मला त्याचा धार्मिक फतवा घ्यायचा आहे. मी त्याच्याशी प्रत्यक्ष बोलले नाही तोपर्यंत मला समाधान होणार नाही.' लोक त्याला सोडून गेले, पण ती दारातच थांबून त्याच्याची वाट पाहू लागली आणि म्हणाली, 'मी तर अजिबातच जाणार नाही.' इस्त्राईलच्या त्या पुरुषाला कुणीतरी म्हटले, "येथे एक स्त्री आहे जिला तुमचे कायदेशीर मत मागायचे आहे, आणि ती म्हणते, 'मी त्याच्याशी प्रत्यक्ष बोलले नाही तोपर्यंत मला समाधान होणार नाही.' लोक तर त्याला सोडून गेले आहेत, पण ती अजूनही तुमच्या घराच्या दारातच थांबून आहे." त्या माणसाने म्हटले, "तिला आत येऊ द्या." ती बाई आत आली आणि म्हणाली, "मी एका प्रकरणावर तुमचा निर्णय विचारण्यासाठी आले आहे." त्या माणसाने विचारले, "तो काय?" त्या बाईने म्हटले, "मी माझ्या शेजारीणीकडून काही दागिने उधार घेतले होते. मी ते घातले आणि काही काळ माझ्याकडेच ठेवले. मग त्यांनी ते परत मागण्यासाठी माझ्याकडे एक संदेशवाहक पाठवला; मी ते परत द्यावे का?" त्याने उत्तर दिले, "होय." त्या स्त्रीने पुन्हा म्हटले, "अल्लाहच्या शपथाने, मी ते काही काळ वापरले आहे." त्याने म्हटले, "असेच आहे; काही काळ तुम्हाला ते कर्ज म्हणून दिल्यानंतर त्यांना ते परत घेण्याचा अधिकार आहे." त्या स्त्रीने म्हटले, "ठीक आहे, अल्लाह तुमच्यावर दया करील. तुला अल्लाहने जे कर्जावर दिले आहे, त्यावर तू समाधानी नाहीस का, आणि मग तो ते परत घेतो? तरीही त्याचा त्यावर तुझ्यापेक्षा जास्त हक्क आहे." तेव्हा त्या माणसाला काय घडले ते कळले. अल्लाहने त्या स्त्रीच्या शब्दांद्वारे त्याच्यावर कृपा केली."