Imam Bukhari : 3547

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ بَيَانٍ أَبِي بِشْرٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ قَالَ دَخَلَ أَبُو بَكْرٍعَلَى امْرَأَةٍ مِنْ أَحْمَسَ يُقَالُ لَهَا زَيْنَبُ فَرَآهَا لَا تَكَلَّمُ فَقَالَ مَا لَهَا لَا تَكَلَّمُ قَالُوا حَجَّتْ مُصْمِتَةً قَالَ لَهَا تَكَلَّمِي فَإِنَّ هَذَا لَا يَحِلُّ هَذَا مِنْ عَمَلِ الْجَاهِلِيَّةِ فَتَكَلَّمَتْ فَقَالَتْ مَنْ أَنْتَ قَالَ امْرُؤٌ مِنْ الْمُهَاجِرِينَ قَالَتْ أَيُّ الْمُهَاجِرِينَ قَالَ مِنْ قُرَيْشٍ قَالَتْ مِنْ أَيِّ قُرَيْشٍ أَنْتَ قَالَ إِنَّكِ لَسَئُولٌ أَنَا أَبُو بَكْرٍ قَالَتْ مَا بَقَاؤُنَا عَلَى هَذَا الْأَمْرِ الصَّالِحِ الَّذِي جَاءَ اللَّهُ بِهِ بَعْدَ الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ بَقَاؤُكُمْ عَلَيْهِ مَا اسْتَقَامَتْ بِكُمْ أَئِمَّتُكُمْ قَالَتْ وَمَا الْأَئِمَّةُ قَالَ أَمَا كَانَ لِقَوْمِكِ رُءُوسٌ وَأَشْرَافٌ يَأْمُرُونَهُمْ فَيُطِيعُونَهُمْ قَالَتْ بَلَى قَالَ فَهُمْ أُولَئِكِ عَلَى النَّاسِ

Mae wedi dweud wrthym fod [Abu an Nu'man] wedi dweud wrthym fod [Abu 'Awanah] o [Bayan Abu Bisyr] o [Qais bin Abu Hazim] wedi dweud; Cyfarfu [Abu Bakr] â menyw o lwyth Ahmas -Quraish- o'r enw Zainab, a gwelodd nad oedd hi eisiau siarad. Gofynnodd Abu Bakr; 'Pam na fydd yn siarad?'. Atebodd y bobl; 'Addawodd - gyflawni Hajj heb siarad'. Felly dywedodd Abu Bakr wrth y fenyw; 'Siaradwch, oherwydd nid yw eich gweithredoedd yn halal. Mae hyn yn cynnwys gweithredoedd o jahiliyyah'. Yna siaradodd y fenyw a gofyn: 'Pwy ydych chi?' Atebodd Abu Bakr; 'Dim ond dyn o'r Muhajirin'. Gofynnodd y fenyw eto; 'Pa Muhajirin?'. Esboniodd Abu Bakr; 'O lwyth Quraysh'. Gofynnodd y fenyw eto; 'Pa Quraysh ydych chi?'. Pwysleisiodd Abu Bakr; 'Rydych chi'n gofyn llawer o gwestiynau. Fi yw Abu Bakr'. Dywedodd y fenyw; ''Beth sy'n ein gwneud ni'n bodoli uwchlaw daioni'r hyn a ddaeth Allah â hi ar ôl y cyfnod hwn o jahiliyyah?'' Atebodd Abu Bakr; ''Yr hyn sy'n eich cadw chi uwchlaw daioni yw cyhyd â bod eich arweinwyr yn ddiysgog.'' Gofynnodd y ddynes; ''Pwy yw'r arweinwyr?'' Atebodd Abu Bakr; ''Onid oedd gan eich pobl arweinwyr a ffigurau a'u gorchmynnodd ac yna roedden nhw'n ufuddhau i'w harweinwyr?'' Atebodd y ddynes; ''Ie, iawn''. Dywedodd Abu Bakr; ''Nhw yw arweinwyr cymdeithas''.