Agama Nabi Ibrahim adalah agama yang lurus dan hanif

Imam Bukhari : 3541

قَالَ مُوسَى حَدَّثَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا تَحَدَّثَ بِهِ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ زَيْدَ بْنَ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ خَرَجَ إِلَى الشَّأْمِ يَسْأَلُ عَنْ الدِّينِ وَيَتْبَعُهُ فَلَقِيَ عَالِمًا مِنْ الْيَهُودِ فَسَأَلَهُ عَنْ دِينِهِمْ فَقَالَ إِنِّي لَعَلِّي أَنْ أَدِينَ دِينَكُمْ فَأَخْبِرْنِي فَقَالَ لَا تَكُونُ عَلَى دِينِنَا حَتَّى تَأْخُذَ بِنَصِيبِكَ مِنْ غَضَبِ اللَّهِ قَالَ زَيْدٌ مَا أَفِرُّ إِلَّا مِنْ غَضَبِ اللَّهِ وَلَا أَحْمِلُ مِنْ غَضَبِ اللَّهِ شَيْئًا أَبَدًا وَأَنَّى أَسْتَطِيعُهُ فَهَلْ تَدُلُّنِي عَلَى غَيْرِهِ قَالَ مَا أَعْلَمُهُ إِلَّا أَنْ يَكُونَ حَنِيفًا قَالَ زَيْدٌ وَمَا الْحَنِيفُ قَالَ دِينُ إِبْرَاهِيمَ لَمْ يَكُنْ يَهُودِيًّا وَلَا نَصْرَانِيًّا وَلَا يَعْبُدُ إِلَّا اللَّهَ فَخَرَجَ زَيْدٌ فَلَقِيَ عَالِمًا مِنْ النَّصَارَى فَذَكَرَ مِثْلَهُ فَقَالَ لَنْ تَكُونَ عَلَى دِينِنَا حَتَّى تَأْخُذَ بِنَصِيبِكَ مِنْ لَعْنَةِ اللَّهِ قَالَ مَا أَفِرُّ إِلَّا مِنْ لَعْنَةِ اللَّهِ وَلَا أَحْمِلُ مِنْ لَعْنَةِ اللَّهِ وَلَا مِنْ غَضَبِهِ شَيْئًا أَبَدًا وَأَنَّى أَسْتَطِيعُ فَهَلْ تَدُلُّنِي عَلَى غَيْرِهِ قَالَ مَا أَعْلَمُهُ إِلَّا أَنْ يَكُونَ حَنِيفًا قَالَ وَمَا الْحَنِيفُ قَالَ دِينُ إِبْرَاهِيمَ لَمْ يَكُنْ يَهُودِيًّا وَلَا نَصْرَانِيًّا وَلَا يَعْبُدُ إِلَّا اللَّهَ فَلَمَّا رَأَى زَيْدٌ قَوْلَهُمْ فِي إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام خَرَجَ فَلَمَّا بَرَزَ رَفَعَ يَدَيْهِ فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَشْهَدُ أَنِّي عَلَى دِينِ إِبْرَاهِيمَوَقَالَ اللَّيْثُ كَتَبَ إِلَيَّ هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَتْ رَأَيْتُ زَيْدَ بْنَ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ قَائِمًا مُسْنِدًا ظَهْرَهُ إِلَى الْكَعْبَةِ يَقُولُ يَا مَعَاشِرَ قُرَيْشٍ وَاللَّهِ مَا مِنْكُمْ عَلَى دِينِ إِبْرَاهِيمَ غَيْرِي وَكَانَ يُحْيِي الْمَوْءُودَةَ يَقُولُ لِلرَّجُلِ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَقْتُلَ ابْنَتَهُ لَا تَقْتُلْهَا أَنَا أَكْفِيكَهَا مَئُونَتَهَا فَيَأْخُذُهَا فَإِذَا تَرَعْرَعَتْ قَالَ لِأَبِيهَا إِنْ شِئْتَ دَفَعْتُهَا إِلَيْكَ وَإِنْ شِئْتَ كَفَيْتُكَ مَئُونَتَهَا

-Öňki hadysdaky ýaly rowaýatdan, [Musa] maňa [Salim bin Abdullah] aýtdy, men onuň [Ibn Omar] radiallahu anhuma aýdanlaryndan başga bilmeýärin, Zeýt bin Amru bin Nufaýlyň özüne eýermek isleýän dini gözläp Siriýa ýurduna gidendigini aýtdy. Soňra ol bir ýewreý alymy - bir ruhany bilen duşuşdy we ondan olaryň dini barada sorady. Zeýt: "Hawa, belki, men siziň diniňizi kabul edip bilerin. Şonuň üçin maňa düşündirip beriň" diýdi. Şonda ruhany: "Allanyň gazabyna düşmek islemeýän bolsaňyz, biziň dinimize eýermäň" diýdi. Zeýt: "Men Allanyň gazabyndan gaçmak üçin gaçdym we hiç haçan Allanyň gazabyna çydap bilmerin. Onda men nädip çydap bilerin? Maňa başga bir din görkezip bilersiňizmi?" diýdi. Ýewreý ruhany: "Men diňe Hanif dinini bilýärin" diýdi. Zeýt: "Hanif näme diýmek?" diýip sorady. Ruhany: "Diňe, men Hanife diýmek näme?" diýdi. 'Ibrahim aleýhissalamyň dini, ol ýewreý hem däldi, hristian hem däldi, ol diňe Allahdan başga hiç kime ybadat etmeýärdi.' Şeýdip, Zeýd gitdi, soňra bir hristian alymy - ruhany bilen duşuşdy we oňa hem şol bir zady aýtdy, ýöne ruhany: 'Allanyň länetinden paýyň bolmasa, biziň dinimize eýermersiň' diýdi. Şeýdip, Zeýd: 'Men Allanyň gazabyndan gaça durmak üçin gaçyp gitmedim we Allanyň länetiniň we Allanyň gazabynyň azajyk bölegini hem götermerin. Onda men oňa nädip çydap bilerin? Maňa başga bir din görkezip bilersiňizmi?' Hristian ruhany: 'Men diňe Hanife dinini bilmeýärin' diýdi. Zeýd: 'Hanife näme diýmek?' diýip sorady. Ruhany: 'Ibrahim aleýhissalamyň dini, ol ýewreý hem däldi, hristian hem däldi, ol diňe Alladan başga hiç kime ybadat etmeýärdi' diýdi. Zeýd olaryň Ybraýym aleýhissalam barada aýdanlaryny oýlanandan soň, Zeýd gitdi we ony görende: 'Eý Alla, men Ybraýymyň dinini kabul edýändigime şaýatlyk edýärin' diýip doga etdi. Al Leýs şeýle diýdi: Hişam maňa kakasyndan, Asma bitiden, Abu Bekr razyýallahu anhumadan hat ýazdy: Men Zeýd bin Amr bin Nufaýly Käbä arkasy bilen daýanyp: "Eý Kuraýyş, Alla kasam bolsun, menden başga hiç biriňiz Ybraýymyň dininde däl" diýip durka gördüm. Zeýd diriligine gömülen bir gyzyň janyny halas eden adamdy we gyzyny öldürmek isleýän bir adama: "Ony öldürme, sebäbi men onuň zerurlyklaryny üpjün ederin" diýdi. Şeýdip, ol gyzy aldy we gyz ulalanda, Zeýd gyzyň kakasyna: "Isleseň, ony saňa tabşyraryn, isleseň, seni onuň zerurlyklaryndan halas ederin" diýdi.