Nabi Idris berada di langit ke empat saat Mi’raj

Imam Bukhari : 2968

حَدَّثَنَا هُدْبَةُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ ح و قَالَ لِي خَلِيفَةُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ وَهِشَامٌ قَالَا حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ صَعْصَعَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَا أَنَا عِنْدَ الْبَيْتِ بَيْنَ النَّائِمِ وَالْيَقْظَانِ وَذَكَرَ يَعْنِي رَجُلًا بَيْنَ الرَّجُلَيْنِ فَأُتِيتُ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ مُلِئَ حِكْمَةً وَإِيمَانًا فَشُقَّ مِنْ النَّحْرِ إِلَى مَرَاقِّ الْبَطْنِ ثُمَّ غُسِلَ الْبَطْنُ بِمَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ مُلِئَ حِكْمَةً وَإِيمَانًا وَأُتِيتُ بِدَابَّةٍ أَبْيَضَ دُونَ الْبَغْلِ وَفَوْقَ الْحِمَارِ الْبُرَاقُ فَانْطَلَقْتُ مَعَ جِبْرِيلَ حَتَّى أَتَيْنَا السَّمَاءَ الدُّنْيَا قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ مَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ وَلَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَأَتَيْتُ عَلَى آدَمَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ ابْنٍ وَنَبِيٍّ فَأَتَيْنَا السَّمَاءَ الثَّانِيَةَ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ مَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ وَلَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَأَتَيْتُ عَلَى عِيسَى وَيَحْيَى فَقَالَا مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ فَأَتَيْنَا السَّمَاءَ الثَّالِثَةَ قِيلَ مَنْ هَذَا قِيلَ جِبْرِيلُ قِيلَ مَنْ مَعَكَ قِيلَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ وَلَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَأَتَيْتُ عَلَى يُوسُفَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ قَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ فَأَتَيْنَا السَّمَاءَ الرَّابِعَةَ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ مَنْ مَعَكَ قِيلَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قِيلَ نَعَمْ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ وَلَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَأَتَيْتُ عَلَى إِدْرِيسَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ فَأَتَيْنَا السَّمَاءَ الْخَامِسَةَ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قِيلَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ وَلَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَأَتَيْنَا عَلَى هَارُونَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ فَأَتَيْنَا عَلَى السَّمَاءِ السَّادِسَةِ قِيلَ مَنْ هَذَا قِيلَ جِبْرِيلُ قِيلَ مَنْ مَعَكَ قِيلَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ مَرْحَبًا بِهِ وَلَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَأَتَيْتُ عَلَى مُوسَى فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ فَلَمَّا جَاوَزْتُ بَكَى فَقِيلَ مَا أَبْكَاكَ قَالَ يَا رَبِّ هَذَا الْغُلَامُ الَّذِي بُعِثَ بَعْدِي يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مِنْ أُمَّتِهِ أَفْضَلُ مِمَّا يَدْخُلُ مِنْ أُمَّتِي فَأَتَيْنَا السَّمَاءَ السَّابِعَةَ قِيلَ مَنْ هَذَا قِيلَ جِبْرِيلُ قِيلَ مَنْ مَعَكَ قِيلَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ مَرْحَبًا بِهِ وَلَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَأَتَيْتُ عَلَى إِبْرَاهِيمَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ ابْنٍ وَنَبِيٍّ فَرُفِعَ لِي الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ فَسَأَلْتُ جِبْرِيلَ فَقَالَ هَذَا الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ يُصَلِّي فِيهِ كُلَّ يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ إِذَا خَرَجُوا لَمْ يَعُودُوا إِلَيْهِ آخِرَ مَا عَلَيْهِمْ وَرُفِعَتْ لِي سِدْرَةُ الْمُنْتَهَى فَإِذَا نَبِقُهَا كَأَنَّهُ قِلَالُ هَجَرَ وَوَرَقُهَا كَأَنَّهُ آذَانُ الْفُيُولِ فِي أَصْلِهَا أَرْبَعَةُ أَنْهَارٍ نَهْرَانِ بَاطِنَانِ وَنَهْرَانِ ظَاهِرَانِ فَسَأَلْتُ جِبْرِيلَ فَقَالَ أَمَّا الْبَاطِنَانِ فَفِي الْجَنَّةِ وَأَمَّا الظَّاهِرَانِ النِّيلُ وَالْفُرَاتُ ثُمَّ فُرِضَتْ عَلَيَّ خَمْسُونَ صَلَاةً فَأَقْبَلْتُ حَتَّى جِئْتُ مُوسَى فَقَالَ مَا صَنَعْتَ قُلْتُ فُرِضَتْ عَلَيَّ خَمْسُونَ صَلَاةً قَالَ أَنَا أَعْلَمُ بِالنَّاسِ مِنْكَ عَالَجْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَشَدَّ الْمُعَالَجَةِ وَإِنَّ أُمَّتَكَ لَا تُطِيقُ فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَسَلْهُ فَرَجَعْتُ فَسَأَلْتُهُ فَجَعَلَهَا أَرْبَعِينَ ثُمَّ مِثْلَهُ ثُمَّ ثَلَاثِينَ ثُمَّ مِثْلَهُ فَجَعَلَ عِشْرِينَ ثُمَّ مِثْلَهُ فَجَعَلَ عَشْرًا فَأَتَيْتُ مُوسَى فَقَالَ مِثْلَهُ فَجَعَلَهَا خَمْسًا فَأَتَيْتُ مُوسَى فَقَالَ مَا صَنَعْتَ قُلْتُ جَعَلَهَا خَمْسًا فَقَالَ مِثْلَهُ قُلْتُ سَلَّمْتُ بِخَيْرٍ فَنُودِيَ إِنِّي قَدْ أَمْضَيْتُ فَرِيضَتِي وَخَفَّفْتُ عَنْ عِبَادِي وَأَجْزِي الْحَسَنَةَ عَشْرًاوَقَالَ هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْبَيْتِ الْمَعْمُورِ

[ሑድባ ቢን ካሊድ] ካብ [ቃታዳ] [ሓማም] ነጊሩና። ከምኡ’ውን [ከሊፋ] ከምዚ ኢሉኒ፣ [ያዚድ ቢን ዙራይ’] ነጊሩና፣ [ሰዒድ]ን [ሂሻም] ክልቲኦም ከም ዝበሉና [ቃታዳ] ከም ዝነገረና፣ [ኣናስ ቢን ማሊክ] ነጊሩና፣ [ማሊክ ቢን ሻዕሻዓ ራድልያላሁ ዓንሁማ] ከምዚ ኢሉ፣ ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሎም: ‘ኣብ መንጎ ድቃስን ኣብ ጥቓ ገዛ ምስ ዝነበርኩን። ንቕሓት’ ዝብል ምዃኑ’ዩ። ቀጺሉ ጠቒሱ፡ ንሱ ድማ፡ ‘ካብ ክልተ ሰባት ሓደ ሰብኣይ ነበረ፡ ብጥበብን እምነትን ዝተመልአ ወርቂ ዝተሰርሐ መሕጸቢ ሒዙ ናባይ መጺኡ፡ ድሕሪኡ እቲ ሰብኣይ ካብ ልዕሊ ኣፍልበይ ክሳብ ትሕቲ ከብደይ ስጋይ ፈንጢሱ፡ ድሕሪኡ ከብደይ ብማይ ዛምዛም ሓጺቡ ብጥበብን እምነትን መሊኡኒ። ሽዑ ካብ በቕሊ ዝነኣሰ ግን ከኣ ካብ ኣልቡራቕ ዝበሃል ኣድጊ ዝዓቢ ጻዕዳ ከረን ተዋህበኒ። ስለዚ ኣብታ ታሕተዋይ ሰማይ ክሳዕ ዝበጽሕ ምስ ገብርኤል ሰላም ይግበረሉ ተበገስኩ። ሽዑ ተሓቲቱ፤ 'እዚ መን እዩ'። ገብርኤል መለሰሉ፤ 'ገብርኤል' ዝብል ጽሑፍ ኣሎ። እንደገና ተሓቲቱ፤ 'መን እዩ እቲ ምሳኻ ዘሎ?'. ገብርኤል መለሰሉ፤ 'መሓመድ'። እንደገና ተሓቲቱ፤ 'ተላኢኹ ድዩ?'። ገብርኤል መለሰሉ፤ 'እወ'። ተባሂሉ፤ 'እንቋዕ ደሓን መጻእኩም ካብቶም ዝመጹ ዝበለጹ መጺኦም ኣለዉ'። ሽዑ ምስ ኣዳም (ሰ.ዓ.ወ) ተራኺበ ሰላም ኢለዮ ንሱ ድማ፤ '- ሰላምታ- ካብ ዘርእን ነብያትን ብደሓን መጻእኩም'። ብድሕሪኡ ናብ ካልኣይ ሰማይ ደየብና ተሓቲቱ፤ 'እዚ መን እዩ'። ገብርኤል መለሰሉ፤ 'ገብርኤል' ዝብል ጽሑፍ ኣሎ። እንደገና ተሓቲቱ፤ 'መን እዩ እቲ ምሳኻ ዘሎ?'. ገብርኤል መለሰሉ፤ 'መሓመድ'። እንደገና ተሓቲቱ፤ 'ተላኢኹ ድዩ?'። ገብርኤል መለሰሉ፤ 'እወ'። ተባሂሉ፤ 'እንቋዕ ብደሓን መጻእኩም እዚ ድማ ካብቶም ዝመጹ እቲ ዝበለጸ እዩ'። ሽዑ ምስ ዒሳን ያሕያን (ሰ.ዓ.ወ) ተራኺበ ክልቲኦም ድማ፤ 'እንቋዕ ደሓን መጻእኩም ካብ ሓውን ነብይን'። ብድሕሪኡ ናብ ሳልሳይ ሰማይ ደየብና ተሓቲቱ፤ 'እዚ መን እዩ'። ገብርኤል መለሰሉ፤ 'ገብርኤል' ዝብል ጽሑፍ ኣሎ። እንደገና ተሓቲቱ፤ 'መን እዩ እቲ ምሳኻ ዘሎ?'. ገብርኤል መለሰሉ፤ 'መሓመድ'። እንደገና ተሓቲቱ፤ 'ተላኢኹ ድዩ?'። ገብርኤል መለሰሉ፤ 'እወ'። ተባሂሉ፤ 'እንቋዕ ብደሓን መጻእኩም እዚ ድማ እቲ ዝበለጸ መጻእቲ'ዩ። ሽዑ ምስ ዩሱፍ (ሰ.ዓ.ወ) ተራኺበ ሰላም ኢለዮ ንሱ ድማ፤ 'እንቋዕ ደሓን መጻእኩም ካብ ሓውን ነብይን'። ብድሕሪኡ ናብ ራብዓይ ሰማይ ደየብና ተሓቲቱ፤ 'እዚ መን እዩ'። ገብርኤል መለሰሉ፤ 'ገብርኤል' ዝብል ጽሑፍ ኣሎ። እንደገና ተሓቲቱ፤ 'መን እዩ እቲ ምሳኻ ዘሎ?'. ገብርኤል መለሰሉ፤ 'መሓመድ'። እንደገና ተሓቲቱ፤ 'ተላኢኹ ድዩ?'። ገብርኤል መለሰሉ፤ 'እወ'። ተባሂሉ፤ 'እንቋዕ ብደሓን መጻእኩም እዚ ድማ እቲ ዝበለጸ መጻእቲ'ዩ። ሽዑ ምስ እድሪስ (ሰ.ዓ.ወ) ተራኺበ ሰላም ኢለዮ ንሱ ድማ፤ 'እንቋዕ ደሓን መጻእኩም ካብ ሓውን ነብይን'። ብድሕሪኡ ናብ ሓምሻይ ሰማይ ደየብና ተሓቲቱ፤ 'እዚ መን እዩ'። ጅብሪል መለሰሉ፤ 'ጅብሪል'። እንደገና ተሓቲቱ፤ 'መን እዩ እቲ ምሳኻ ዘሎ?'. ጅብሪል መለሰሉ፤ 'መሓመድ'። እንደገና ተሓቲቱ፤ 'ተላኢኹ ድዩ?'። ጅብሪል መለሰሉ፤ 'እወ'። ተባሂሉ፤ 'እንቋዕ ብደሓን መጻእኩም እዚ ድማ እቲ ዝበለጸ መጻእቲ'ዩ። ሽዑ ምስ ሃሩን (ሰ.ዓ.ወ) ተራኺበ ሰላም ኢለዮ ንሱ ድማ፤ 'እንቋዕ ደሓን መጻእኩም ካብ ሓውን ነብይን'። ብድሕሪኡ ናብ ሻድሻይ ሰማይ ደየብና ተሓቲቱ፤ 'እዚ መን እዩ'። ጅብሪል መለሰሉ፤ 'ጅብሪል'። እንደገና ተሓቲቱ፤ 'መን እዩ እቲ ምሳኻ ዘሎ?'. ጅብሪል መለሰሉ፤ 'መሓመድ'። እንደገና ተሓቲቱ፤ 'ተላኢኹ ድዩ?'። ጅብሪል መለሰሉ፤ 'እወ'። ተባሂሉ፤ 'እንቋዕ ብደሓን መጻእኩም እዚ ድማ እቲ ዝበለጸ መጻእቲ'ዩ። ሽዑ ምስ ሙሳ (ሰ.ዓ.ወ) ተራኺበ ሰላም ኢለዮ ንሱ ድማ፤ 'እንቋዕ ደሓን መጻእኩም ካብ ሓውን ነብይን'። ምስ ወዳእኩ ሃንደበት በኸየ። ተባሂሉ፤ ‘ንምንታይ ኢኻ ትበኪ ዘለኻ?’። ሙሴ ድማ "ኦ ጎይታ እዚ ብድሕረይ ዝተላእከ ወዲ ህዝቡ ካብቶም ካብ ሃገረይ ናብ ገነት ዝኣትዉ ዝለዓለ መዓርግ ሒዙ ናብ ገነት ክኣቱ እዩ" ኢሉ መለሰሉ። ሽዑ ናብ ሻብዓይ ሰማይ ደየብና "እዚ መን እዩ?" ገብርኤል ድማ "ገብርኤል" ኢሉ መለሰሉ። መሊሱ "መን ምሳኻ ኣሎ?" ገብርኤል ድማ "መሓመድ" ኢሉ መለሰሉ። መሊሱ "ተላኢኹ ድዩ?" ገብርኤል ድማ "እወ" ኢሉ መለሰሉ። "እንቋዕ ብደሓን መጻእኩም፡ እዚ ድማ እቲ ዝበለጸ ምጽኣት እዩ" ተባሂሉ። ሽዑ ምስ ኢብራሂም ሰላም ይግበረሉ ተራኺበ ሰላም ኢለዮ፡ ንሱ ድማ "እንቋዕ ደሓን መጻእካ ካብ ሓውን ነብይን መጻእካ" በለኒ። ድሕሪኡ ቤት ኣምልኾ ተራእየኒ። ንገብርኤል ሓቲተዮ፡ ንሱ ድማ "እዚ ቤት ኣምልኾ እዩ፡ መዓልታዊ ሰብዓ ሽሕ መላእኽቲ ዝጽልዩላ። ክጽልዩ ምስ ወጹ፡ ዋላ ሓደ ካብኣቶም ኣይምለስን" ኢሉ መለሰሉ። ድሕሪኡ ሲድራቱል ሙንታሃ ተራእየኒ፣ ከም እዝኒ ወይኒ ዝመስል መሸጎሪ ዘለዎ ጎቦ ዝመስል ቅርጺ ዘለዎ ኮይኑ ተረኺቡ። ብመሰረቱ ኣብ ውሽጢ ኣርባዕተ ሩባታት ኣለዉ - ባቲና ይበሃሉ።n- ከምኡ’ውን ካብ -ዛሂራን- ' ወጻኢ። ንገብርኤል ሓቲተዮ፡ ንሱ ድማ መለሰሉ፤ 'እቲ ውሽጣዊ ርእሰይ ኣብ ገነት ክኸውን ከሎ እቲ ደጋዊ ርእሰይ ድማ ኣን-ጽፍን ኣል-ፉራትን - ክልተ ኣስማት ሩባታት ኣብ ገነት- '። ሽዑ ሓምሳ ጸሎት ኣብ ልዕለይ ተገደደ። ክሳብ ሙሴ 'ሰላም ይግበረሉ ናባይ መጺኡ ክሳብ ዝሓተትኩ ተቐቢለዮ፤ ‘እንታይ ጌርካ?’። ኣነ ድማ 'ሓምሳ ግዜ ክጽሊ ግዴታ ኣለኒ' ኢለ መለስኩሉ። ሙሴ ከምዚ ኢሉ፤ ‘ካባኻ ንላዕሊ ብዛዕባ ሰባት ዝፈልጥ ኣነ እየ። ምስ ደቂ እስራኤል ብዕቱብ ክገጥሞም ፈቲነ እየ። ህዝብኻ ድማ ግዴታ ጸሎት ክፍጽም ኣይክእልን እዩ። ስለዚ ናብ ጎይታኻ ተመለስ እሞ -ምብራህ- ' ለምን። ስለዚ ምቅላል ሓቲተ ኣላህ ድማ ኣርብዓ ሰላት ሃበኒ ሽዑ -ተቀቢለዮ ሙሴ ድማ መሊሱ መቐለ ክሓትት መኺሩኒ-፣ ሽዑ እቲ ፍጻመ ከምኡ ተደጋገመ -ምኽሪ ሙሴ- ክሳብ ሰላሳ ግዜ ዝኸውን ድሕሪኡ እቲ ፍጻመ መሊሱ ከምኡ ተደጋገመ ክሳብ ዕስራ ግዜ ዝኸውን ድሕሪኡ እቲ ፍጻመ ደጊሙ ክሳብ ዓሰርተ ዝኸውን ደጊሙ ተደጋገመ ክሳብ ዓሰርተ ዝኸውን ድሕሪኡ ምስ ሙሴ ተራኺበ ከም ብሓድሽ ከምቲ ቅድሚ ሕጂ ዝነበረ በለ ክሳብ ሓሙሽተ ዓመት ዝኸውን ግዜ ሽዑ ዳግማይ ምስ ሙሴ ተራኺበ ንሱ ድማ ሓተተ፤ 'እንታይ ረኺብካ?' ኢለ መለስኩሉ፤ 'ሓሙሽተ ግዜ ተቐሚጡ'ሎ'። ደጊሙ እውን ከምኡ በለ። ኣነ ድማ፤ 'ጽቡቕ ተቐቢለዮ ኣለኹ'። ሃንደበት ድምጺ ጸውዐ:- ብሓቂ እዚ ግዴታ እዚ ካባይ ወሲነ ንባሮተይ ድማ ኣቃሊለሎም ኣለኹ ንኹሉ ሰናይ ተግባር -ሰላት- ብዓሰርተ ዓስቢ ክመልሶ እየ -’ [ሓማም] ድማ ካብ [ቃታዳ] ካብ [ኣልሓሰን] ካብ [ኣቡ ሑረይራ ረድሊያላሁ ዓንሁ] ካብ ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም: ‘ኣቦውት:: ኣል-ባይቱል ማእሙር'።