Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)



Imam Bukhari : 2897

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ قُلْتُ لِأَبِي أُسَامَةَ أَحَدَّثَكُمْ هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ قَالَلَمَّا وَقَفَ الزُّبَيْرُ يَوْمَ الْجَمَلِ دَعَانِي فَقُمْتُ إِلَى جَنْبِهِ فَقَالَ يَا بُنَيِّ إِنَّهُ لَا يُقْتَلُ الْيَوْمَ إِلَّا ظَالِمٌ أَوْ مَظْلُومٌ وَإِنِّي لَا أُرَانِي إِلَّا سَأُقْتَلُ الْيَوْمَ مَظْلُومًا وَإِنَّ مِنْ أَكْبَرِ هَمِّي لَدَيْنِي أَفَتُرَى يُبْقِي دَيْنُنَا مِنْ مَالِنَا شَيْئًا فَقَالَ يَا بُنَيِّ بِعْ مَالَنَا فَاقْضِ دَيْنِي وَأَوْصَى بِالثُّلُثِ وَثُلُثِهِ لِبَنِيهِ يَعْنِي بَنِي عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ يَقُولُ ثُلُثُ الثُّلُثِ فَإِنْ فَضَلَ مِنْ مَالِنَا فَضْلٌ بَعْدَ قَضَاءِ الدَّيْنِ شَيْءٌ فَثُلُثُهُ لِوَلَدِكَ قَالَ هِشَامٌ وَكَانَ بَعْضُ وَلَدِ عَبْدِ اللَّهِ قَدْ وَازَى بَعْضَ بَنِي الزُّبَيْرِ خُبَيْبٌ وَعَبَّادٌ وَلَهُ يَوْمَئِذٍ تِسْعَةُ بَنِينَ وَتِسْعُ بَنَاتٍ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَجَعَلَ يُوصِينِي بِدَيْنِهِ وَيَقُولُ يَا بُنَيِّ إِنْ عَجَزْتَ عَنْهُ فِي شَيْءٍ فَاسْتَعِنْ عَلَيْهِ مَوْلَايَ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا دَرَيْتُ مَا أَرَادَ حَتَّى قُلْتُ يَا أَبَةِ مَنْ مَوْلَاكَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا وَقَعْتُ فِي كُرْبَةٍ مِنْ دَيْنِهِ إِلَّا قُلْتُ يَا مَوْلَى الزُّبَيْرِ اقْضِ عَنْهُ دَيْنَهُ فَيَقْضِيهِ فَقُتِلَ الزُّبَيْرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَلَمْ يَدَعْ دِينَارًا وَلَا دِرْهَمًا إِلَّا أَرَضِينَ مِنْهَا الْغَابَةُ وَإِحْدَى عَشْرَةَ دَارًا بِالْمَدِينَةِ وَدَارَيْنِ بِالْبَصْرَةِ وَدَارًا بِالْكُوفَةِ وَدَارًا بِمِصْرَ قَالَ وَإِنَّمَا كَانَ دَيْنُهُ الَّذِي عَلَيْهِ أَنَّ الرَّجُلَ كَانَ يَأْتِيهِ بِالْمَالِ فَيَسْتَوْدِعُهُ إِيَّاهُ فَيَقُولُ الزُّبَيْرُ لَا وَلَكِنَّهُ سَلَفٌ فَإِنِّي أَخْشَى عَلَيْهِ الضَّيْعَةَ وَمَا وَلِيَ إِمَارَةً قَطُّ وَلَا جِبَايَةَ خَرَاجٍ وَلَا شَيْئًا إِلَّا أَنْ يَكُونَ فِي غَزْوَةٍ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مَعَ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ فَحَسَبْتُ مَا عَلَيْهِ مِنْ الدَّيْنِ فَوَجَدْتُهُ أَلْفَيْ أَلْفٍ وَمِائَتَيْ أَلْفٍ قَالَ فَلَقِيَ حَكِيمُ بْنُ حِزَامٍ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ فَقَالَ يَا ابْنَ أَخِي كَمْ عَلَى أَخِي مِنْ الدَّيْنِ فَكَتَمَهُ فَقَالَ مِائَةُ أَلْفٍ فَقَالَ حَكِيمٌ وَاللَّهِ مَا أُرَى أَمْوَالَكُمْ تَسَعُ لِهَذِهِ فَقَالَ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ أَفَرَأَيْتَكَ إِنْ كَانَتْ أَلْفَيْ أَلْفٍ وَمِائَتَيْ أَلْفٍ قَالَ مَا أُرَاكُمْ تُطِيقُونَ هَذَا فَإِنْ عَجَزْتُمْ عَنْ شَيْءٍ مِنْهُ فَاسْتَعِينُوا بِي قَالَ وَكَانَ الزُّبَيْرُ اشْتَرَى الْغَابَةَ بِسَبْعِينَ وَمِائَةِ أَلْفٍ فَبَاعَهَا عَبْدُ اللَّهِ بِأَلْفِ أَلْفٍ وَسِتِّ مِائَةِ أَلْفٍ ثُمَّ قَامَ فَقَالَ مَنْ كَانَ لَهُ عَلَى الزُّبَيْرِ حَقٌّ فَلْيُوَافِنَا بِالْغَابَةِ فَأَتَاهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ وَكَانَ لَهُ عَلَى الزُّبَيْرِ أَرْبَعُ مِائَةِ أَلْفٍ فَقَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ إِنْ شِئْتُمْ تَرَكْتُهَا لَكُمْ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ لَا قَالَ فَإِنْ شِئْتُمْ جَعَلْتُمُوهَا فِيمَا تُؤَخِّرُونَ إِنْ أَخَّرْتُمْ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ لَا قَالَ قَالَ فَاقْطَعُوا لِي قِطْعَةً فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ لَكَ مِنْ هَاهُنَا إِلَى هَاهُنَا قَالَ فَبَاعَ مِنْهَا فَقَضَى دَيْنَهُ فَأَوْفَاهُ وَبَقِيَ مِنْهَا أَرْبَعَةُ أَسْهُمٍ وَنِصْفٌ فَقَدِمَ عَلَى مُعَاوِيَةَ وَعِنْدَهُ عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ وَالْمُنْذِرُ بْنُ الزُّبَيْرِ وَابْنُ زَمْعَةَ فَقَالَ لَهُ مُعَاوِيَةُ كَمْ قُوِّمَتْ الْغَابَةُ قَالَ كُلُّ سَهْمٍ مِائَةَ أَلْفٍ قَالَ كَمْ بَقِيَ قَالَ أَرْبَعَةُ أَسْهُمٍ وَنِصْفٌ قَالَ الْمُنْذِرُ بْنُ الزُّبَيْرِ قَدْ أَخَذْتُ سَهْمًا بِمِائَةِ أَلْفٍ قَالَ عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ قَدْ أَخَذْتُ سَهْمًا بِمِائَةِ أَلْفٍ وَقَالَ ابْنُ زَمْعَةَ قَدْ أَخَذْتُ سَهْمًا بِمِائَةِ أَلْفٍ فَقَالَ مُعَاوِيَةُ كَمْ بَقِيَ فَقَالَ سَهْمٌ وَنِصْفٌ قَالَ قَدْ أَخَذْتُهُ بِخَمْسِينَ وَمِائَةِ أَلْفٍ قَالَ وَبَاعَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ نَصِيبَهُ مِنْ مُعَاوِيَةَ بِسِتِّ مِائَةِ أَلْفٍ فَلَمَّا فَرَغَ ابْنُ الزُّبَيْرِ مِنْ قَضَاءِ دَيْنِهِ قَالَ بَنُو الزُّبَيْرِ اقْسِمْ بَيْنَنَا مِيرَاثَنَا قَالَ لَا وَاللَّهِ لَا أَقْسِمُ بَيْنَكُمْ حَتَّى أُنَادِيَ بِالْمَوْسِمِ أَرْبَعَ سِنِينَ أَلَا مَنْ كَانَ لَهُ عَلَى الزُّبَيْرِ دَيْنٌ فَلْيَأْتِنَا فَلْنَقْضِهِ قَالَ فَجَعَلَ كُلَّ سَنَةٍ يُنَادِي بِالْمَوْسِمِ فَلَمَّا مَضَى أَرْبَعُ سِنِينَ قَسَمَ بَيْنَهُمْ قَالَ فَكَانَ لِلزُّبَيْرِ أَرْبَعُ نِسْوَةٍ وَرَفَعَ الثُّلُثَ فَأَصَابَ كُلَّ امْرَأَةٍ أَلْفُ أَلْفٍ وَمِائَتَا أَلْفٍ فَجَمِيعُ مَالِهِ خَمْسُونَ أَلْفَ أَلْفٍ وَمِائَتَا أَلْفٍ

Nitwakatwaambila [Ishaq bin Ibrahim] wakati, ndakabuzya [Abu Usamah]; 'Sena [Hisyam bin 'Urwah] wakakwaambila makani kuzwa kuli [wisi] kuzwa kuli ['Abdullah bin Az Zubair], mpawo wakati; 'Az Zubair naakatola lubazu munkondo ya Camel, wakandiita, aboobo ndakaima kumbali lyakwe. Waamba kuti; 'O mwanaangu, kozyiba kuti taakwe muntu wajayigwa sunu pesi ngusikubisya naakuti muntu wakabisya. Alimwi masimpe nsiliboni kuti ndajayigwa sunu pesi mbuli muntu wakabisyigwa mpawo chintu chindikatazya loko nchikwelete nchendijisi, sena ulabona kuti kuzwa kuchikwelete eecho kuyooba umwi uuyootusiila lubono?'. wakayinkila kunembo; 'O mwanaangu, nkaambo kaako, kosambala zintu zyesu mpawo ubbadale zikwelete zyangu'. Az Zubair wakasiya lugwalo lwakusiya chibeela chimwi chabuvubi bwakwe, mpawo chibeela chabana bakwe, mbaba Bani 'Abdullah bin Az Zubair. Wakati alimwi; 'Chibeela chachitatu chachitatu. Kuti kakuli zintu zyiingi kwiinda lubono lwesu twamana kubbadela zikwelete, mpawo chibeela chimwi chachitatu chiya kumwana wako. Hisham wakati; Alimwi bamwi bana ba 'Abdullah bakali amyaka yeelene abamwi bana ba Az Zubair, nkokuti Khubaib a 'Abbad. Aachiindi eecho Az Zubair wakalijisi bana basankwa bali cisambomwe abasimbi bali cisambomwe. 'Abdullah wakati; Walo - Az Zubair - wakandilembela lugwalo lwakuzumizya kujatikizya zikwelete zyakwe mpawo wakati; 'O mwanaangu, kuti kotakonzyi kubbadela cikwelete changu kolomba lugwasyo kuli simalelaangu'. 'Abdullah wakati; 'A Allah, teensi ndakalizi ncaakali kwaamba kusikila ndakabuzya kuti, O taata, ino simalelo wako nguni?'. Waamba kuti; 'Allah'. 'Abdullah wakati; 'A Allah teensi ndakajana buyumuyumu buniini bwakubbadela cikwelete nindakamana kupaila; 'IYI MAULA ZUBAIR, IQDHI 'ANHU DAINAHU' O Mwami Az Zubair, kobbadela cikwelete'. Aboobo Allah wakachibbadela. -Kuyungizya waawo 'Abdullah wakati-; 'Mpoonya Az Zubair, Allah amukkomane anguwe, wakajaigwa mpawo tanaakasiya dina nikuba dirham kunze lyazibeela zyobile zyanyika, limwi lyakali chisaka amaanda aali kkumi aumwi muMedina, maanda obile muBasra, ŋanda yomwe muKufa aŋanda imwi muEgepita. 'Abdullah wakati; 'Chikwelete nchaakajisi chakachitika aawo umwi naakaboola kulinguwe kajisi zintu zyakusyomezya akulanganya, Az Zubair wakaamba; 'Peepe, pesi kochita kuti ube chikwelete changu - eecho nchendiyoobbadelela kunembo - nkaambo ndiyoowa kuti chiyoosweeka nikuba kuti tandijisi nguzu zili asyoonto alimwi tandili sikuyobolola zilyo - mutelo - naa nguzu zimbi pele lyoonse ndilaunka kunkondo a Mushinshimi sallallaahu'alaihiwasallam, Abu Bakr, 'Umar naa 'Umarthhumanhuman' radical. 'Abdullah bin Az Zubair wakati; 'Mpoonya ndakabala cikwelete ncaakajisi mpawo ndakajana kuti ndakajana zyuulu zyobile zyuulu zili myaanda yobile amakumi obile.' 'Urwah wakati; 'Hakim bin Hizam wakaswaangana a 'Abdullah bin Az Zubair mpawo wakati; 'O mwana wamukwesu, ino mukwesu ujisi cikwelete chili buti?'. 'Abdullah wakabamba maseseke mpawo wakati; 'Zyuulu zili myaanda yobile'. Aboobo Mubetesi wakati; 'A Allah, ndakali kuyeeya kuti buvubi bwako tabukonzyi kuzula kubbadela zikwelete eezi'. Aboobo 'Abdullah wakati kulinguwe; 'Ino inga wayeeya buti kuti lubono lwako lwakali zyuulu zyobile zyuulu zili myaanda yobile?'. Mubetesi wakati; 'Ndakali kuyeeya kuti nywebo nobaalumi tamukonzyi kubbadela. Kuti kotakonzyi kuula, kondikumbila lugwasyo.' 'Urwah wakati; 'Chiindi Az Zubair wakaula chisaka eecho amali aasika kuzyuulu zili mwaanda amakumi musanu atubili mpawo 'Abdullah wakachisambala amali aasika ku miliyoni yomwe amakumi musanu aabili mpawo wakanyampuka mpawo wakati; 'Kufumbwa muntu uulaazyeelelo -zyakutambula- kuli Az Zubair, amuleke abweze zyeelelo zyakwe kuzwa kulindiswe kuzwa kuchisaka eechi'. Aboobo 'Abdullah bin Ja'far wakaboola kuli nguwe nkaambo Az Zubair wakamukweletede zyuulu zili myaanda yone mpawo wakati kuli 'Abdullah; 'kuti koyanda, ndilakugwisya cikwelete'. 'Abdullah wakati; 'Peepe'. 'Abdullah bin Ja'far wakati alimwi; 'Naakuti koyanda, ulakonzya kubbadela kumamanino -kuchinka-'. ' Abdullah wakati; 'Peepe'. 'Abdullah bin Ja'far wakati alimwi; 'Mpoonya kopima lubazu lwangu lwalulyo'. 'Abdullah wakati; 'Zyeelelo zyako zili kuzwa aawa kuya aawo'. -'Urwah- wakati; 'Aboobo 'Abdullah wakauzya cibeela chanyika yamusyokwe kuchitila kuti abbadele cikwelete mpawo kwakasyeede zibeela zyone acisela, mpawo wakaswaangana a Mu'awiyah, ooyo achiindi eecho wakali anguwe 'Amru bin 'Uthman, Al Mundzir bin Az Zubair a Ibnu Zam'ah. Mu'awiyah wakamubuzya kuti; 'Ino musokwe ulaampindu nzi? '. 'Abdullah wakasandula; 'Cibeela chimwi achimwi chili aamuulo wazyuulu zili mwaanda'. Mu'awiyah wakabuzya alimwi; 'Ino nzinji buti zyasyaala?'. 'Abdullah wakati; 'Zibeela zyone acisela'. Al Mundzir bin Az Zubair wakati; 'Ndakabweza chaabilo changu chakali kuula zyuulu zili mwaanda'. 'Amru bin 'Uthman wakati; 'Ndakabweza chaabilo changu chakali kuula zyuulu zili mwaanda'. Mpawo wakati Ibn 'Zam'ah; 'Alimwi ndibweza chaabilo changu cha zyuulu zili mwaanda'. Aboobo Mu'awiyah wakati; 'Aboobo ino nkuli buti kwasyaala?'. 'Abdullah wakati; 'Chibeela chomwe acisela'. Mu'awiyah wakati; 'Ndakabweza kwiinda mukubbadela zyuulu zili mwaanda amakumi osanwe'. 'Urwah wakati; 'Aboobo 'Abdullah bin Ja'far wakauzya chaabilo chakwe kuli Mu'awiyah amali aasika kuzyuulu zili musanu ayimwi'. Nikwakamana -'Abdullah- Ibn Az Zubair kubbadela cikwelete chawisi, bana ba Az Zubair -bamwi- bakati; 'Atwaabane zyeelelo zyesu zyalukono'. 'Abdullah wakati; 'A Allah, nsyekonzyi kwaabila andinywe kusikila ndikaambilizye ziindi zyone zya Hajj, nkokuti kufumbwa uujisi nguzu -kutambula- kuzwa kuli Az Zubair, weelede kuboola kulindiswe kuchitila kuti tukonzye kubbadela'. 'Urwah wakati; 'Nzizyo Abdullah nzyaakali kwaambilizya chiindi choonse cha Hajj. Nikwakainda myaka yone wakabaabila -bana baAz Zubair-'. 'Urwah wakati; Az Zubair wakasiya banakazi bone, aboobo 'Abdullah wakabikka ambali chibeela chatatu cha lubono lwa wisi mbuli lugwalo lwa wisi kuchitila kuti umwi awumwi wabanakazi ba Az Zubair akapegwe miliyoni yomwe zyuulu zyobile kakuli lubono lwa Az Zubair loonse lwakasika ku zyuulu zili makumi osanwe zyuulu zili myaanda yobile'.