Imam Ibnu Majah : 3049
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ الْغَازِ قَالَ سَمِعْتُ نَافِعًا يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَفَ يَوْمَ النَّحْرِ بَيْنَ الْجَمَرَاتِ فِي الْحَجَّةِ الَّتِي حَجَّ فِيهَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ يَوْمٍ هَذَا قَالُوا يَوْمُ النَّحْرِ قَالَ فَأَيُّ بَلَدٍ هَذَا قَالُوا هَذَا بَلَدُ اللَّهِ الْحَرَامُ قَالَ فَأَيُّ شَهْرٍ هَذَا قَالُوا شَهْرُ اللَّهِ الْحَرَامُ قَالَ هَذَا يَوْمُ الْحَجِّ الْأَكْبَرِ وَدِمَاؤُكُمْ وَأَمْوَالُكُمْ وَأَعْرَاضُكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ هَذَا الْبَلَدِ فِي هَذَا الشَّهْرِ فِي هَذَا الْيَوْمِ ثُمَّ قَالَ هَلْ بَلَّغْتُ قَالُوا نَعَمْ فَطَفِقَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثُمَّ وَدَّعَ النَّاسَ فَقَالُوا هَذِهِ حَجَّةُ الْوَدَاعِ
اسان کي هشام بن عمار ٻڌايو آهي؛ اسان کي صداقه بن خالد ٻڌايو آهي؛ اسان کي هشام بن الغز چيو آهي ته؛ مون [نافع] کي [ابن عمر] رضي الله عنه کان روايت ڪندي ٻڌو آهي ته حج دوران، رسول الله صلي الله عليه وسلم عيد الاضحيٰ جي ڏينهن جمرات جي وچ ۾ وقوف ڪيو. پوءِ پاڻ فرمايائون: 'هي ڪهڙو ڏينهن آهي؟' اصحابن جواب ڏنو: 'نحر جو ڏينهن - عيد الاضحيٰ'. پوءِ پاڻ وري پڇيو: 'هي ڪهڙي زمين آهي؟' انهن جواب ڏنو: 'هي الله جي پاڪ زمين آهي'. پوءِ پاڻ وري پڇيو: 'هي ڪهڙو مهينو آهي؟' انهن جواب ڏنو: 'الله جو مقدس مهينو'. پوءِ پاڻ فرمايائون: 'هي وڏو حج آهي. توهان جو رت، مال ۽ عزت توهان لاءِ اهڙي طرح مقدس آهي جيئن هن زمين، هن مهيني ۽ هن ڏينهن جي حرمت'. پوءِ پاڻ فرمايائون: 'ڇا مون ان کي پهچايو آهي؟' انهن جواب ڏنو: 'ها'. پوءِ نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم فرمايو؛ 'اي الله، شاهد رهو'. پوءِ سڀني کي الوداع چيو. جيستائين انهن ان کي "هي وداع حج آهي" چيو.