Imam Bukhari : 2573

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَابِقٍ أَوْ الْفَضْلُ بْنُ يَعْقُوبَ عَنْهُ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ فِرَاسٍ قَالَ قَالَ الشَّعْبِيُّ حَدَّثَنِي جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيُّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ أَبَاهُ اسْتُشْهِدَ يَوْمَ أُحُدٍ وَتَرَكَ سِتَّ بَنَاتٍ وَتَرَكَ عَلَيْهِ دَيْنًا فَلَمَّا حَضَرَ جِدَادُ النَّخْلِ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ عَلِمْتَ أَنَّ وَالِدِي اسْتُشْهِدَ يَوْمَ أُحُدٍ وَتَرَكَ عَلَيْهِ دَيْنًا كَثِيرًا وَإِنِّي أُحِبُّ أَنْ يَرَاكَ الْغُرَمَاءُ قَالَ اذْهَبْ فَبَيْدِرْ كُلَّ تَمْرٍ عَلَى نَاحِيَتِهِ فَفَعَلْتُ ثُمَّ دَعَوْتُهُ فَلَمَّا نَظَرُوا إِلَيْهِ أُغْرُوا بِي تِلْكَ السَّاعَةَ فَلَمَّا رَأَى مَا يَصْنَعُونَ أَطَافَ حَوْلَ أَعْظَمِهَا بَيْدَرًا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ جَلَسَ عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ادْعُ أَصْحَابَكَ فَمَا زَالَ يَكِيلُ لَهُمْ حَتَّى أَدَّى اللَّهُ أَمَانَةَ وَالِدِي وَأَنَا وَاللَّهِ رَاضٍ أَنْ يُؤَدِّيَ اللَّهُ أَمَانَةَ وَالِدِي وَلَا أَرْجِعَ إِلَى أَخَوَاتِي بِتَمْرَةٍ فَسَلِمَ وَاللَّهِ الْبَيَادِرُ كُلُّهَا حَتَّى أَنِّي أَنْظُرُ إِلَى الْبَيْدَرِ الَّذِي عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَأَنَّه لَمْ يَنْقُصْ تَمْرَةً وَاحِدَةًقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ أُغْرُوا بِي يَعْنِي هِيجُوا بِي{ فَأَغْرَيْنَا بَيْنَهُمْ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ }

Mae wedi dweud wrthym [Muhammad bin Sabiq] neu [Al Fadhal bin Ya'qub] ganddo ef fod wedi dweud wrthym [Syaiban Abu Mu'awiyah] o [Firas] dywedodd; [ash-Sya'biy] ei fod wedi dweud wrthyf [Jabir bin 'Abdullah Al Anshoriy radliallahu 'anhuma] fod ei dad wedi marw fel merthyr ym mrwydr Uhud a gadael chwe merch a dyledion ar ei ôl. Pan gyrhaeddodd tymor y cynhaeaf dyddiadau, cyfarfûm â Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam a dywedais: 'O Rasulullah, rydych chi'n gwybod yn iawn fod fy nhad wedi cael ei ferthyru ym mrwydr Uhud a'i fod wedi gadael dyled enfawr ar ei ôl a byddwn i wrth fy modd pe bai'r dyledwyr yn gallu eich gweld chi. Felly dywedodd: 'Ewch i'ch gardd a gwahanwch bob math o ddyddiad yn ôl ei fath'. Felly fe wnes i hynny ac yna fe'i gelwais Ef. Pan welsant ef, fe'm hanogasant ar unwaith i dalu'r ddyled ar y pryd ac yno. Pan welodd beth oedden nhw'n ei wneud, cylchdrodd Belia un o'r lleoedd dyrnu dyddiadau mwyaf dair gwaith, yna eisteddodd i lawr yn ei ymyl a dweud: 'Ffoniwch eich ffrindiau'. A pharhaodd i bwyso dyddiadau ar eu cyfer nes i Allah o'r diwedd - gyda'i ganiatâd - gwblhau ymddiriedaeth fy nhad ac, wrth Allah, roedd yn falch o gyflawni ymddiriedaeth fy nhad ac es i adref at fy chwiorydd heb ddod ag un dyddiad. Ac, wrth Allah, mae'r lle ar gyfer dyrnu'r dyddiadau mor gyfan ag o'r blaen fel pe na bai un dyddiad wedi'i golli." Dywedodd Abu 'Abdullah Al Bukhariy: 'mae ughruu bii yn golygu hiijuw bii - yn codi/yn ddigymell- fel mae Allah yn dweud 'fa aghrainaa bainahul 'adaawata wal baghdhao' -Felly fe wnaethon ni gyffroi gelyniaeth a chasineb yn eu plith-