Imam Bukhari : 2517

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ قَالَ سَمِعْتُ عَامِرًا يَقُولُ حَدَّثَنِي جَابِرٌ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّهُ كَانَ يَسِيرُ عَلَى جَمَلٍ لَهُ قَدْ أَعْيَا فَمَرَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَضَرَبَهُ فَدَعَا لَهُ فَسَارَ بِسَيْرٍ لَيْسَ يَسِيرُ مِثْلَهُ ثُمَّ قَالَ بِعْنِيهِ بِوَقِيَّةٍ قُلْتُ لَا ثُمَّ قَالَ بِعْنِيهِ بِوَقِيَّةٍ فَبِعْتُهُ فَاسْتَثْنَيْتُ حُمْلَانَهُ إِلَى أَهْلِي فَلَمَّا قَدِمْنَا أَتَيْتُهُ بِالْجَمَلِ وَنَقَدَنِي ثَمَنَهُ ثُمَّ انْصَرَفْتُ فَأَرْسَلَ عَلَى إِثْرِي قَالَ مَا كُنْتُ لِآخُذَ جَمَلَكَ فَخُذْ جَمَلَكَ ذَلِكَ فَهُوَ مَالُكَقَالَ شُعْبَةُ عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ عَامِرٍ عَنْ جَابِرٍ أَفْقَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ظَهْرَهُ إِلَى الْمَدِينَةِ وَقَالَ إِسْحَاقُ عَنْ جَرِيرٍ عَنْ مُغِيرَةَ فَبِعْتُهُ عَلَى أَنَّ لِي فَقَارَ ظَهْرِهِ حَتَّى أَبْلُغَ الْمَدِينَةَ وَقَالَ عَطَاءٌ وَغَيْرُهُ لَكَ ظَهْرُهُ إِلَى الْمَدِينَةِ وَقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرٍ شَرَطَ ظَهْرَهُ إِلَى الْمَدِينَةِ وَقَالَ زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ عَنْ جَابِرٍ وَلَكَ ظَهْرُهُ حَتَّى تَرْجِعَ وَقَالَ أَبُو الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَفْقَرْنَاكَ ظَهْرَهُ إِلَى الْمَدِينَةِ وَقَالَ الْأَعْمَشُ عَنْ سَالِمٍ عَنْ جَابِرٍ تَبَلَّغْ عَلَيْهِ إِلَى أَهْلِكَ وَقَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ وَابْنُ إِسْحَاقَ عَنْ وَهْبٍ عَنْ جَابِرٍ اشْتَرَاهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِوَقِيَّةٍ وَتَابَعَهُ زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ عَنْ جَابِرٍ وَقَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ عَطَاءٍ وَغَيْرِهِ عَنْ جَابِرٍ أَخَذْتُهُ بِأَرْبَعَةِ دَنَانِيرَ وَهَذَا يَكُونُ وَقِيَّةً عَلَى حِسَابِ الدِّينَارِ بِعَشَرَةِ دَرَاهِمَ وَلَمْ يُبَيِّنْ الثَّمَنَ مُغِيرَةُ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَابِرٍ وَابْنُ الْمُنْكَدِرِ وَأَبُو الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ وَقَالَ الْأَعْمَشُ عَنْ سَالِمٍ عَنْ جَابِرٍ وَقِيَّةُ ذَهَبٍ وَقَالَ أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ سَالِمٍ عَنْ جَابِرٍ بِمِائَتَيْ دِرْهَمٍ وَقَالَ دَاوُدُ بْنُ قَيْسٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ مِقْسَمٍ عَنْ جَابِرٍ اشْتَرَاهُ بِطَرِيقِ تَبُوكَ أَحْسِبُهُ قَالَ بِأَرْبَعِ أَوَاقٍ وَقَالَ أَبُو نَضْرَةَ عَنْ جَابِرٍ اشْتَرَاهُ بِعِشْرِينَ دِينَارًا وَقَوْلُ الشَّعْبِيِّ بِوَقِيَّةٍ أَكْثَرُ الِاشْتِرَاطُ أَكْثَرُ وَأَصَحُّ عِنْدِي قَالَهُ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ

Mae wedi dweud wrthym [Abu Nu'aim] fod wedi dweud wrthym [Zakariya'] fy mod i wedi clywed ['Amir] yn dweud ei fod wedi dweud wrthyf [Jabir radliallahu 'anhu] ei fod yn teithio ar gamel a oedd eisoes yn wan a bod y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam wedi pasio o'i flaen a tharo'r camel a gweddïo amdano fel nad oedd yn symud fel arfer yna dywedodd: 'Gwerthwch ef i mi am ddeugain dirham'. Dywedais i 'Dydw i ddim eisiau'. Yna dywedodd eto: 'Gwerthwch ef i mi am ddeugain dirham'. Felly gwerthais ef ar yr amod y gallwn ei reidio nes i mi fynd adref at fy nheulu. Pan gyrhaeddon ni, rhoddais y camel iddo a rhoddodd y taliad i mi ac yna gadewais. Ond Dilynodd fi a dweud: 'Ni chymeraf eich camel, cymerwch eich camel a bydd yn dod yn drysor i chi'. Dywedodd [Syu'bah] o [Mughirah] o ['Amir] o [Jabir]: 'Rhoddodd Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno) ganiatâd i mi ei farchogaeth nes i mi gyrraedd Medina.' A dywedodd [Ishaq] o [Jarir] o [Mughirah]: 'Felly gwerthais ef ar yr amod fy mod yn ei farchogaeth nes i mi gyrraedd Medina.' Dywedodd [Ata`] a dywedodd eraill; 'Cewch ei farchogaeth nes i chi gyrraedd Medina.' Dywedodd [Muhammad bin Al Munkadir] o [Jabir] ei fod wedi amodi eich bod yn ei farchogaeth nes i chi gyrraedd Medina.' Dywedodd [Zaid bin Aslam] o [Jabir]: 'A chewch ei farchogaeth nes i chi ddychwelyd.' A dywedodd [Abu Az Zubair] o [Jabir]: 'Fe wnaethon ni ganiatáu i chi ei farchogaeth nes i chi gyrraedd Medina.' A dywedodd [Al A'mash] o [Salim] o [Jabir]: 'Cewch ei farchogaeth nes i chi gyrraedd eich teulu.' A dywedodd ['Ubaidullah] ac [Ibn IShaq] oddi wrth [Wahb] oddi wrth [Jabir]: 'Prynodd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam ef am ddeugain dirham'. A dilynwyd yr hadith hwn hefyd gan [Zaid bin Aslam] oddi wrth [Jabir]. A dywedodd [Ibn Juraij] oddi wrth ['Atha'] ac heblaw am [Jabir]: 'Rwy'n cymryd taliad am bedwar dinar'. Felly, mae gwerth un dinar yn hafal i ddeg dirham ac ni eglurodd [Mughirah] y pris oddi wrth [Ash Sya'biy] oddi wrth [Jabir] ac [Ibnu Al Munkadir] ac [Abu Az Zubair] oddi wrth [Jabir]. A dywedodd [Al A'masy] oddi wrth [Salim] oddi wrth [Jabir]: 'Deugain darn arian aur'. A dywedodd [Abu Ishaq] o [Salim] o [Jabir]: 'Gyda dau gant o dirham'. A dywedodd [Daud bin Qais] gan ['Ubaidullah bin Miqsam] gan [Jabir]: 'Prynodd ef ar y ffordd i Tabuk'. Mae'n debyg iddo ddweud: 'Pedwar awaq'. A dywedodd [Abu Nadhrah] gan [Jabir]: 'Prynodd ef am ugain dinar'. Ac mae geiriau Ash Sya'biy: 'Gyda deugain dirham' yn fwy cymwys ac yn fwy dilys yn fy marn i'. Dyma eiriau Abu 'Abdullah Al Bukhariy