Sesungguhnya yang paling taqwa dan paling mengerti tentang Allah diantara kalian adalah aku
Imam Bukhari : 2323
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ جُرَيْجٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ جَابِرٍ وَعَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ قَالَاقَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابُهُ صُبْحَ رَابِعَةٍ مِنْ ذِي الْحِجَّةِ مُهِلِّينَ بِالْحَجِّ لَا يَخْلِطُهُمْ شَيْءٌ فَلَمَّا قَدِمْنَا أَمَرَنَا فَجَعَلْنَاهَا عُمْرَةً وَأَنْ نَحِلَّ إِلَى نِسَائِنَا فَفَشَتْ فِي ذَلِكَ الْقَالَةُ قَالَ عَطَاءٌ فَقَالَ جَابِرٌ فَيَرُوحُ أَحَدُنَا إِلَى مِنًى وَذَكَرُهُ يَقْطُرُ مَنِيًّا فَقَالَ جَابِرٌ بِكَفِّهِ فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَامَ خَطِيبًا فَقَالَ بَلَغَنِي أَنَّ أَقْوَامًا يَقُولُونَ كَذَا وَكَذَا وَاللَّهِ لَأَنَا أَبَرُّ وَأَتْقَى لِلَّهِ مِنْهُمْ وَلَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ مَا أَهْدَيْتُ وَلَوْلَا أَنَّ مَعِي الْهَدْيَ لأَحْلَلْتُ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هِيَ لَنَا أَوْ لِلْأَبَدِ فَقَالَ لَا بَلْ لِلْأَبَدِ قَالَ وَجَاءَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ أَحَدُهُمَا يَقُولُ لَبَّيْكَ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ وَقَالَ الْآخَرُ لَبَّيْكَ بِحَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُقِيمَ عَلَى إِحْرَامِهِ وَأَشْرَكَهُ فِي الْهَدْيِ
hi byerile [Abu An-Nu’man] u hi byerile [Hammad bin Zaid] u hi byerile [‘Abdul Malik bin Juraij] ku suka eka [‘Atha’] ku suka eka [Jabir] na [Thowus] na [Ibn ‘Abbas] radiallahu ‘anhuma, havumbirhi bya vona va te; Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam na vanghana va yena va suke hi mixo wa siku ra vukhume mune ra Dhul Hijjah ku ya endla Hajj naswona a ku na nchumu lowu va siveleke. Loko hi fikile, U hi lerisile leswaku hi swi endla xikongomelo xa ‘Umrah ivi hi nghenelela eka vasati va hina. Kutani marito ya yena ma hangalaka. 'Atha' ku vula; Hiloko Jabir aku: ‘Kutani akuri na un’wana wa hina loyi anga ya e Mina kutani a ndzi byela leswaku u humesile mbewu ya vununa’. Jabir u vule leswaku munhu yoloye u fanele a hlayisa mhangu leyi yi ri xihundla. Kambe endzhaku ka sweswo xiendlakalo lexi xi fikile eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam kutani a yima a hi nyikela dyondzo, a ku: ‘Mahungu ya fikile eka mina leswaku ku na vanhu van’wana lava vulaka, ku fana na leswi na ku fana na leswi. Hi Allah, ndzi munhu wo antswa no chava Xikwembu exikarhi ka vona. Loko a ndzi nga phindha leswi ndzi swi endleke, hakunene a ndzi nga ta tisa magandzelo, naswona loko a ndzi nga tisi swiharhi leswi dlayiweke - Al Hadyu - hakunene a ndzi ta va ndzi tiyiserile’. Kutani Suraqah bin Malik bin Ju’tsum u te: ‘Oho Murhumiwa wa Allah, xana lunghiselelo leri ri tirha hi ku kongoma eka hina ntsena kumbe hi laha ku nga heriki?’. U te: 'E-e, kambe hilaha ku nga heriki'. Jabir u te: ‘Kutani ku fike ‘Ali bin Abu Tholib’. Kutani un'wana wa lavambirhi a ku; 'Ali u te: 'Kambe, ndzi kunguhata ku endla Hajj tani hi leswi Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam a endleke talbiyah -a kunguhate ku hajji-. Nakona a ku: U te, un’wana: ‘Labbaik, ndzi kunguhata ku va na Hajj ku fana na Hajj ya Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam’. Kutani Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u n’wi lerisile leswaku a ambala ihram ya yena a dya xiharhi lexi dlayiweke.