Ayat bara'ah turun: Nabi di mimbar, penuduh dihukum
Imam Tirmidzi : 3104
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَمَّا ذُكِرَ مِنْ شَأْنِي الَّذِي ذُكِرَ وَمَا عَلِمْتُ بِهِ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيَّ خَطِيبًا فَتَشَهَّدَ وَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ أَشِيرُوا عَلَيَّ فِي أُنَاسٍ أَبَنُوا أَهْلِي وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَى أَهْلِي مِنْ سُوءٍ قَطُّ وَأَبَنُوا بِمَنْ وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَيْهِ مِنْ سُوءٍ قَطُّ وَلَا دَخَلَ بَيْتِي قَطُّ إِلَّا وَأَنَا حَاضِرٌ وَلَا غِبْتُ فِي سَفَرٍ إِلَّا غَابَ مَعِي فَقَامَ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ ائْذَنْ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْ أَضْرِبَ أَعْنَاقَهُمْ وَقَامَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي الْخَزْرَجِ وَكَانَتْ أُمُّ حَسَّانَ ابْنِ ثَابِتٍ مِنْ رَهْطِ ذَلِكَ الرَّجُلِ فَقَالَ كَذَبْتَ أَمَا وَاللَّهِ أَنْ لَوْ كَانُوا مِنْ الْأَوْسِ مَا أَحْبَبْتَ أَنْ تُضْرَبَ أَعْنَاقُهُمْ حَتَّى كَادَ أَنْ يَكُونَ بَيْنَ الْأَوْسِ وَالْخَزْرَجِ شَرٌّ فِي الْمَسْجِدِ وَمَا عَلِمْتُ بِهِ فَلَمَّا كَانَ مَسَاءُ ذَلِكَ الْيَوْمِ خَرَجْتُ لِبَعْضِ حَاجَتِي وَمَعِي أُمُّ مِسْطَحٍ فَعَثَرَتْ فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ فَقُلْتُ لَهَا أَيْ أُمُّ تَسُبِّينَ ابْنَكِ فَسَكَتَتْ ثُمَّ عَثَرَتْ الثَّانِيَةَ فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ فَانْتَهَرْتُهَا فَقُلْتُ لَهَا أَيْ أُمُّ تَسُبِّينَ ابْنَكِ فَسَكَتَتْ ثُمَّ عَثَرَتْ الثَّالِثَةَ فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ فَانْتَهَرْتُهَا فَقُلْتُ لَهَا أَيْ أُمُّ تَسُبِّينَ ابْنَكِ فَقَالَتْ وَاللَّهِ مَا أَسُبُّهُ إِلَّا فِيكِ فَقُلْتُ فِي أَيِّ شَيْءٍ قَالَتْ فَبَقَرَتْ لِي الْحَدِيثَ قُلْتُ وَقَدْ كَانَ هَذَا قَالَتْ نَعَمْ وَاللَّهِ لَقَدْ رَجَعْتُ إِلَى بَيْتِي وَكَأَنَّ الَّذِي خَرَجْتُ لَهُ لَمْ أَخْرُجْ لَا أَجِدُ مِنْهُ قَلِيلًا وَلَا كَثِيرًا وَوُعِكْتُ فَقُلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسِلْنِي إِلَى بَيْتِ أَبِي فَأَرْسَلَ مَعِي الْغُلَامَ فَدَخَلْتُ الدَّارَ فَوَجَدْتُ أُمَّ رُومَانَ فِي السُّفْلِ وَأَبُو بَكْرٍ فَوْقَ الْبَيْتِ يَقْرَأُ فَقَالَتْ أُمِّي مَا جَاءَ بِكِ يَا بُنَيَّةُ قَالَتْ فَأَخْبَرْتُهَا وَذَكَرْتُ لَهَا الْحَدِيثَ فَإِذَا هُوَ لَمْ يَبْلُغْ مِنْهَا مَا بَلَغَ مِنِّي قَالَتْ يَا بُنَيَّةُ خَفِّفِي عَلَيْكِ الشَّأْنَ فَإِنَّهُ وَاللَّهِ لَقَلَّمَا كَانَتْ امْرَأَةٌ حَسْنَاءُ عِنْدَ رَجُلٍ يُحِبُّهَا لَهَا ضَرَائِرُ إِلَّا حَسَدْنَهَا وَقِيلَ فِيهَا فَإِذَا هِيَ لَمْ يَبْلُغْ مِنْهَا مَا بَلَغَ مِنِّي قَالَتْ قُلْتُ وَقَدْ عَلِمَ بِهِ أَبِي قَالَتْ نَعَمْ قُلْتُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ نَعَمْ وَاسْتَعْبَرْتُ وَبَكَيْتُ فَسَمِعَ أَبُو بَكْرٍ صَوْتِي وَهُوَ فَوْقَ الْبَيْتِ يَقْرَأُ فَنَزَلَ فَقَالَ لِأُمِّي مَا شَأْنُهَا قَالَتْ بَلَغَهَا الَّذِي ذُكِرَ مِنْ شَأْنِهَا فَفَاضَتْ عَيْنَاهُ فَقَالَ أَقَسَمْتُ عَلَيْكِ يَا بُنَيَّةُ إِلَّا رَجَعْتِ إِلَى بَيْتِكِ فَرَجَعْتُ وَلَقَدْ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْتِي فَسَأَلَ عَنِّي خَادِمَتِي فَقَالَتْ لَا وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَيْهَا عَيْبًا إِلَّا أَنَّهَا كَانَتْ تَرْقُدُ حَتَّى تَدْخُلَ الشَّاةُ فَتَأْكُلَ خَمِيرَتَهَا أَوْ عَجِينَتَهَا وَانْتَهَرَهَا بَعْضُ أَصْحَابِهِ فَقَالَ أَصْدِقِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَسْقَطُوا لَهَا بِهِ فَقَالَتْ سُبْحَانَ اللَّهِ وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَيْهَا إِلَّا مَا يَعْلَمُ الصَّائِغُ عَلَى تِبْرِ الذَّهَبِ الْأَحْمَرِ فَبَلَغَ الْأَمْرُ ذَلِكَ الرَّجُلَ الَّذِي قِيلَ لَهُ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ وَاللَّهِ مَا كَشَفْتُ كَنَفَ أُنْثَى قَطُّ قَالَتْ عَائِشَةُ فَقُتِلَ شَهِيدًا فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَتْ وَأَصْبَحَ أَبَوَايَ عِنْدِي فَلَمْ يَزَالَا حَتَّى دَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ صَلَّى الْعَصْرَ ثُمَّ دَخَلَ وَقَدْ اكْتَنَفَنِي أَبَوَايَ عَنْ يَمِينِي وَعَنْ شِمَالِي فَتَشَهَّدَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ يَا عَائِشَةُ إِنْ كُنْتِ قَارَفْتِ سُوءًا أَوْ ظَلَمْتِ فَتُوبِي إِلَى اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهِ قَالَتْ وَقَدْ جَاءَتْ امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ وَهِيَ جَالِسَةٌ بِالْبَابِ فَقُلْتُ أَلَا تَسْتَحْيِي مِنْ هَذِهِ الْمَرْأَةِ أَنْ تَذْكُرَ شَيْئًا فَوَعَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَالْتَفَتُّ إِلَى أَبِي فَقُلْتُ أَجِبْهُ قَالَ فَمَاذَا أَقُولُ فَالْتَفَتُّ إِلَى أُمِّي فَقُلْتُ أَجِيبِيهِ قَالَتْ أَقُولُ مَاذَا قَالَتْ فَلَمَّا لَمْ يُجِيبَا تَشَهَّدْتُ فَحَمِدْتُ اللَّهَ وَأَثْنَيْتُ عَلَيْهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قُلْتُ أَمَا وَاللَّهِ لَئِنْ قُلْتُ لَكُمْ إِنِّي لَمْ أَفْعَلْ وَاللَّهُ يَشْهَدُ إِنِّي لَصَادِقَةٌ مَا ذَاكَ بِنَافِعِي عِنْدَكُمْ لِي لَقَدْ تَكَلَّمْتُمْ وَأُشْرِبَتْ قُلُوبُكُمْ وَلَئِنْ قُلْتُ إِنِّي قَدْ فَعَلْتُ وَاللَّهُ يَعْلَمُ أَنِّي لَمْ أَفْعَلْ لَتَقُولُنَّ إِنَّهَا قَدْ بَاءَتْ بِهِ عَلَى نَفْسِهَا وَإِنِّي وَاللَّهِ مَا أَجِدُ لِي وَلَكُمْ مَثَلًا قَالَتْ وَالْتَمَسْتُ اسْمَ يَعْقُوبَ فَلَمْ أَقْدِرْ عَلَيْهِ إِلَّا أَبَا يُوسُفَ حِينَ قَالَ{ فَصَبْرٌ جَمِيلٌ وَاللَّهُ الْمُسْتَعَانُ عَلَى مَا تَصِفُونَ }قَالَتْ وَأُنْزِلَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ سَاعَتِهِ فَسَكَتْنَا فَرُفِعَ عَنْهُ وَإِنِّي لَأَتَبَيَّنُ السُّرُورَ فِي وَجْهِهِ وَهُوَ يَمْسَحُ جَبِينَهُ وَيَقُولُ الْبُشْرَى يَا عَائِشَةُ فَقَدْ أَنْزَلَ اللَّهُ بَرَاءَتَكِ قَالَتْ فَكُنْتُ أَشَدَّ مَا كُنْتُ غَضَبًا فَقَالَ لِي أَبَوَايَ قُومِي إِلَيْهِ فَقُلْتُ لَا وَاللَّهِ لَا أَقُومُ إِلَيْهِ وَلَا أَحْمَدُهُ وَلَا أَحْمَدُكُمَا وَلَكِنْ أَحْمَدُ اللَّهَ الَّذِي أَنْزَلَ بَرَاءَتِي لَقَدْ سَمِعْتُمُوهُ فَمَا أَنْكَرْتُمُوهُ وَلَا غَيَّرْتُمُوهُ وَكَانَتْ عَائِشَةُ تَقُولُ أَمَّا زَيْنَبُ بِنْتُ جَحْشٍ فَعَصَمَهَا اللَّهُ بِدِينِهَا فَلَمْ تَقُلْ إِلَّا خَيْرًا وَأَمَّا أُخْتُهَا حَمْنَةُ فَهَلَكَتْ فِيمَنْ هَلَكَ وَكَانَ الَّذِي يَتَكَلَّمُ فِيهِ مِسْطَحٌ وَحَسَّانُ بْنُ ثَابِتٍ وَالْمُنَافِقُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ ابْنُ سَلُولَ وَهُوَ الَّذِي كَانَ يَسُوسُهُ وَيَجْمَعُهُ وَهُوَ الَّذِي تَوَلَّى كِبْرَهُ مِنْهُمْ هُوَ وَحَمْنَةُ قَالَتْ فَحَلَفَ أَبُو بَكْرٍ أَنْ لَا يَنْفَعَ مِسْطَحًا بِنَافِعَةٍ أَبَدًا فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى هَذِهِ الْآيَةَ{ وَلَا يَأْتَلِ أُولُوا الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ }إِلَى آخِرِ الْآيَةِ يَعْنِي أَبَا بَكْرٍ{ أَنْ يُؤْتُوا أُولِي الْقُرْبَى وَالْمَسَاكِينَ وَالْمُهَاجِرِينَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ }يَعْنِي مِسْطَحًا إِلَى قَوْلِهِ{ أَلَا تُحِبُّونَ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ }قَالَ أَبُو بَكْرٍ بَلَى وَاللَّهِ يَا رَبَّنَا إِنَّا لَنُحِبُّ أَنْ تَغْفِرَ لَنَا وَعَادَ لَهُ بِمَا كَانَ يَصْنَعُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ وَقَدْ رَوَاهُ يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ وَمَعْمَرٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ وَسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ وَعَلْقَمَةَ بْنِ وَقَّاصٍ اللَّيْثِيِّ وَعُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَائِشَةَ هَذَا الْحَدِيثَ أَطْوَلَ مِنْ حَدِيثِ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ وَأَتَمَّ
hi byerile [Mahmud bin Ghailan] u hi byerile [Abu Usamah] ku suka eka [Hisyam bin Urwah] u ndzi byerile [tatana] ku suka eka [Aisyah] u te: Loko mhaka ya mina yi vitaniwile hi ndlela yo tano naswona ndzi nga yi tivi, Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wa Salam u yime a chumayela emahlweni ka mina, u hlayile shahada kutani a endla tahmid na tahmid a faneriwa hi Yena, endzhaku ka sweswo u te: ‘Vavasati na vakulukumba, ndzi nyikeni switsundzuxo mayelana na vanhu lava hehlaka ndyangu wa mina hi vubihi - u vula 'Aisyah -, hi Allah a ndzi tivi vubihi byo karhi eka ndyangu wa mina, naswona va hehla vanhu lava hi Allah ndzi nga tiviki vubihi byo karhi eka yena - u vula Shafwan bin Mu'athal -.' Yena -Shafwan- a nga nghenanga endlwini ya mina nikatsongo handle ka loko ndzi ri kona naswona a ndzi nga yi eka riendzo kambe yena -Shfawan- u fambe na mina. Sa'ad bin Mu'adz (Allah a nga n'wi tsakela) u yimile a ku: Wena Murhumiwa wa Allah, ndzi pfumelele ku va tsema tinhamu. Munhu un’wana wo huma eBani Khajraj u yimile, loyi mana wa yena a ku ri Hassan bin Thabit, loyi a a huma eka rixaka rero, kutani a ku: ‘U hemba, hi Allah, loko a va huma eAus, a wu ta va u va tseme tinhamu.’ Ku fikela loko ku lava ku humelela nchumu wo biha exikarhi ka Aus na Khajraj emosque naswona a ndzi nga swi tivi. Madyambu wolawo, naswona hambi swi ri tano hi siku leri fanaka, mina - Aisha - ndzi humile ndzi ya endla ntirho na Umm Mistah, loko a rhelela a ku: Khombo eka Mistah. Ndzi ku eka yena: Wena manana, u sola n'wana wa wena? U miyerile ivi a tlhela a rhelela a ku: Khombo eka Mistah, kutani ndzi n'wi huwelela ndzi ku eka yena: Wena manana, u sola n'wana wa wena. U te: Hi Allah, a ndzi n’wi solanga handle ka malunghana ni mhaka ya wena. Ndzi vutisile: Malunghana ni yini? U hlamule kutani a ndzi hlamusela mhaka leyi. Ndzi vutisile: Xana swi humelerile? U hlamule a ku: Ina, hi Allah. Ndzi tlhelele ekaya, onge xilaveko lexi ndzi yeke eka xona a xi nga ri nchumu, a ndzi kumanga switsongo kumbe swo tala, ndzi hlaseriwe hi ku hisa ka miri. Ndzi byele Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve eka yena): Ndzi tlherisele endlwini ya tatana. U ndzi rhumele na hlonga, ndzi nghene endlwini ndzi vona Umm Ruman ehansi kasi Abu Bakr a ri ehenhla a ri karhi a hlaya Qur’an. Manana u vutisile: Xana u tile hi yini wena n'wananga? Aisha u te: Kutani ndzi n’wi byele xitori, kambe a nga swi twanga leswi ndzi swi tweke. U te: Wena n’wana wa mina, olovisa xiyimo xa wena hikuva hakunene, hi Allah, a swi talanga swinene leswaku wansati wo saseka a tekiwa hi munhu loyi a nga na nuna naswona a n’wi rhandzeke, handle ka leswaku va ta n’wi vondzoka ni ku n’wi hehla hi swilo swo hambana-hambana. Ku kumeka leswaku a nga swi twanga leswi ndzi swi tweke. Aisha aku: Ndzi vutisile: Xana tatana a va switiva hi mhaka leyi? U te: Ina. Ndzi vutisile: Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve eka yena) na yena? U te: Ina. Ndzi vile na gome ndzi rila ku kondza Abu Bakr a twa rito ra mina loko a ri ehenhla a ri karhi a hlaya Koran. Abu Bakr u rhelerile kutani a vutisa manana a ku: I yini lexi n'wi hoxeke? U hlamule a ku: U twe mahungu lama boxiweke malunghana ni xiphiqo xa yena. Abu Bakr a ri na mihloti ematihlweni ya yena kutani a ku: Ndza ku hlambanya, Wena n’wana wa mina, handle ka loko u tlhelela endlwini ya wena. Ndzi vuyile naswona Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam a a fikile. U vutisile nandza wa mina hi mina, nandza wa mina a hlamula a ku: E-e, hi Allah a ndzi tivi nchumu wo biha hi yena handle ka leswaku u etlele ku kondza ku nghena mbuti yi dya comela xa nhlama ya xinkwa kumbe comela. Van’wana va vanghana va Rasulullah Sallallahu ‘alaihi wa Salam va n’wi huwelerile va ku: Lulamisa Rasulullah Sallallahu ‘alaihi wa Salam, ku kondza va n’wi sola. U te: Subhanallah, hi Allah a ndzi xi tivi xiyimo xa yona handle ka tanihi leswi mufuri wa nsuku a tivaka hi bullion. Mahungu lawa ya mavunwa ya tlhele ya twiwa hi munhu loyi a hehliwaka hi wona - Shafwan - kutani a ku: Subhaanallaah, hi Allah a ndzi si tshama ndzi hluvula wansati nikatsongo. Aisyah u te: Yena - Shafwan - u file a ri mudlawela-ripfumelo endleleni ya Allah. Aisyah u te: Vatswari va mina a va ri ekusuhi na mina, va tshame ekusuhi na mina ku kondza Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wa Salam a nghena kutani a heta xikhongelo xa Asr. Vatswari va mina va ndzi rhendzerile ku suka exineneni na le ximatsi, Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wa Salam u hlaye shahada kutani a endla tahmid tani hi leswi a swi n’wi fanela, endzhaku ka sweswo u te: ‘Oho Aisyah, loko u endla swo biha kumbe u endla swo biha, hundzuka eka Allah hikuva Allah u amukela ku hundzuka ka malandza ya Yena’. Aisyah aku: Wansati wa Ansar u tile a tshama enyangweni, ndzi ku: A wu khomiwi hi tingana hi wansati loyi hi ku boxa swin'wana? Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam kutani a nyika switsundzuxo kutani ndzi hundzuluka eka tatana, ndzi ku: N'wi hlamule. Abu Bakr u vutisile: Xana ndzi fanele ndzi vula yini? Ndzi hundzuluke ndzi languta manana, ndzi ku: N'wi hlamule. Umm Misthah u vutisile: Xana ndzi fanele ndzi ku yini? Loko ku nga ri na un’we wa vona loyi a hlamulaka, ndzi hlayile shahada, ndzi nyike tahmid kutani ndzi n’wi dzunisa hi ku dzunisa loku a ku fanele ku n’wi dzunisa, kutani ndzi ku: Tsundzukani, hi Allah loko ndzi mi byela leswaku a ndzi swi endlanga, Allah wa swi tiva leswaku ndzi lulamile kambe a swi nge mi vuyeli, se mi vulavule - swilo swa mixaka hinkwayo - naswona timbilu ta n’wina ti tekiwile. Hambi loko ndzi vula leswaku ndzi swi endlile, Allah wa swi tiva leswaku a ndzi swi endlanga, hakunene u ta vula leswaku u pfumerile xiendlo xa yena, hi Allah a ku na ku fana exikarhi ka mina na wena. Aisha uyile emahlweni: Ndzi lavile vito ra Ya’qub, kambe andzi nga swikoti ku n’wi vula handle ka Abu Yusuf loko a ku: ‘So good patience That is - my patience - naswona Allah ntsena u laviwa mpfuneto ku lwisana na leswi u swi hlamuselaka’. -Yuusuf: 18- Aisyah u ye emahlweni a ku: Hi nkarhi wolowo nhlavutelo yi paluxiwile eka Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wa Salam, hi miyerile kutani nhlavutelo yi tlakusiwile eka yena, hi vone ntsako emahlweni ka yena, a tikhoma nhloko a ku: 'Mahungu lamanene, O Aisyah, Allah u rhumele ntshunxeko wa wena ehansi -mahungu ya wena.' ku kwetsima-'. Aisyah u te: Hi nkarhi wolowo a ndzi hlundzukile swinene. Vatswari va mina va te: Tshinela eka yena. Ndzi te: E-e, hi Allah a ndzi nge n’wi tshineli, a ndzi n’wi dzunisi naswona na n’wina vambirhi a mi n’wi dzunisi, kambe ndzi dzunisa Allah loyi a rhumeleke ehansi mahungu ya ku kwetsima ka mina lawa havumbirhi bya n’wina mi ma yingiseleke, hambi mi ma kaneti kumbe ku cinca. Aisyah u te: Zainab bint Jahsy u sirhelelekile hi Allah hikwalaho ka vukhongeri bya yena, a nga vulavuli marito man’wana handle ka vunene, kasi sesi wa yena, Hamnah, u lovile swin’we na van’wana. Naswona lava va tlheleke va vulavula hi mahungu ya mavunwa - timhaka ta mavunwa - a ku ri Misthah, Hassan bin Thabit na mukanganyisi, Abdullah bin Ubai bin Salul, hi yena loyi a a rhangela no swi hlundzukisa, hi yena loyi a rhwale swidyoho swa yena exikarhi ka vona, yena na Hamnah. Aisyah u ye emahlweni a ku: Abu Bakr u hlambanyile leswaku a nge nyiki nchumu eka Misthah hilaha ku nga heriki kutani Allah u paluxe ndzimana leyi: ‘Naswona lava nga na swipfuno na ku anama exikarhi ka n’wina va nga hlambanyiwi leswaku va nga nyiki...’. Ku fikela emakumu ka ndzimana -An Nuur: 22- Abu Bakr a a vula ku nyika -mpfuno- eka maxaka, vanhu lava pfumalaka na va muhajirin endleleni ya Allah. Leswi vuriwaka i Misthah, ku fikela eka marito ya Yena: ‘Xana a wu naveli leswaku Allah a ku rivalela? naswona Allah u Rivalela ngopfu, Mutwela-vusiwana swinene’. -An Nuur: 22- Abu Bakr u te: Ina, hi Allah, O Rabb ya hina, hi lava leswaku U hi rivalela. Abu Bakr u tlhelele eka ku endla leswi a swi endleke khale - ku nyika minyikelo eka Mistah -. Abu Isa u te: Hadith leyi i ya ntiyiso ku suka eka hadith ya Hisham bin Urwah. [Yunus bin Yazid], [Ma’mar] na van’wana va tlhele va swi hlamusela ku suka eka [Az Zuhri] ku suka eka [Urwah bin Az Zubair], [Sa’id bin Al Musayyib], [Alqamah bin Waqqash Al Laitsi] na [Ubaidullah bin Abdullah] ku suka eka [Aisyah] leyi leheke no hetiseka ku tlula hadith ya Hisyam bin Urwah.