Imam Tirmidzi : 3104
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَمَّا ذُكِرَ مِنْ شَأْنِي الَّذِي ذُكِرَ وَمَا عَلِمْتُ بِهِ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيَّ خَطِيبًا فَتَشَهَّدَ وَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ أَشِيرُوا عَلَيَّ فِي أُنَاسٍ أَبَنُوا أَهْلِي وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَى أَهْلِي مِنْ سُوءٍ قَطُّ وَأَبَنُوا بِمَنْ وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَيْهِ مِنْ سُوءٍ قَطُّ وَلَا دَخَلَ بَيْتِي قَطُّ إِلَّا وَأَنَا حَاضِرٌ وَلَا غِبْتُ فِي سَفَرٍ إِلَّا غَابَ مَعِي فَقَامَ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ ائْذَنْ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْ أَضْرِبَ أَعْنَاقَهُمْ وَقَامَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي الْخَزْرَجِ وَكَانَتْ أُمُّ حَسَّانَ ابْنِ ثَابِتٍ مِنْ رَهْطِ ذَلِكَ الرَّجُلِ فَقَالَ كَذَبْتَ أَمَا وَاللَّهِ أَنْ لَوْ كَانُوا مِنْ الْأَوْسِ مَا أَحْبَبْتَ أَنْ تُضْرَبَ أَعْنَاقُهُمْ حَتَّى كَادَ أَنْ يَكُونَ بَيْنَ الْأَوْسِ وَالْخَزْرَجِ شَرٌّ فِي الْمَسْجِدِ وَمَا عَلِمْتُ بِهِ فَلَمَّا كَانَ مَسَاءُ ذَلِكَ الْيَوْمِ خَرَجْتُ لِبَعْضِ حَاجَتِي وَمَعِي أُمُّ مِسْطَحٍ فَعَثَرَتْ فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ فَقُلْتُ لَهَا أَيْ أُمُّ تَسُبِّينَ ابْنَكِ فَسَكَتَتْ ثُمَّ عَثَرَتْ الثَّانِيَةَ فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ فَانْتَهَرْتُهَا فَقُلْتُ لَهَا أَيْ أُمُّ تَسُبِّينَ ابْنَكِ فَسَكَتَتْ ثُمَّ عَثَرَتْ الثَّالِثَةَ فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ فَانْتَهَرْتُهَا فَقُلْتُ لَهَا أَيْ أُمُّ تَسُبِّينَ ابْنَكِ فَقَالَتْ وَاللَّهِ مَا أَسُبُّهُ إِلَّا فِيكِ فَقُلْتُ فِي أَيِّ شَيْءٍ قَالَتْ فَبَقَرَتْ لِي الْحَدِيثَ قُلْتُ وَقَدْ كَانَ هَذَا قَالَتْ نَعَمْ وَاللَّهِ لَقَدْ رَجَعْتُ إِلَى بَيْتِي وَكَأَنَّ الَّذِي خَرَجْتُ لَهُ لَمْ أَخْرُجْ لَا أَجِدُ مِنْهُ قَلِيلًا وَلَا كَثِيرًا وَوُعِكْتُ فَقُلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسِلْنِي إِلَى بَيْتِ أَبِي فَأَرْسَلَ مَعِي الْغُلَامَ فَدَخَلْتُ الدَّارَ فَوَجَدْتُ أُمَّ رُومَانَ فِي السُّفْلِ وَأَبُو بَكْرٍ فَوْقَ الْبَيْتِ يَقْرَأُ فَقَالَتْ أُمِّي مَا جَاءَ بِكِ يَا بُنَيَّةُ قَالَتْ فَأَخْبَرْتُهَا وَذَكَرْتُ لَهَا الْحَدِيثَ فَإِذَا هُوَ لَمْ يَبْلُغْ مِنْهَا مَا بَلَغَ مِنِّي قَالَتْ يَا بُنَيَّةُ خَفِّفِي عَلَيْكِ الشَّأْنَ فَإِنَّهُ وَاللَّهِ لَقَلَّمَا كَانَتْ امْرَأَةٌ حَسْنَاءُ عِنْدَ رَجُلٍ يُحِبُّهَا لَهَا ضَرَائِرُ إِلَّا حَسَدْنَهَا وَقِيلَ فِيهَا فَإِذَا هِيَ لَمْ يَبْلُغْ مِنْهَا مَا بَلَغَ مِنِّي قَالَتْ قُلْتُ وَقَدْ عَلِمَ بِهِ أَبِي قَالَتْ نَعَمْ قُلْتُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ نَعَمْ وَاسْتَعْبَرْتُ وَبَكَيْتُ فَسَمِعَ أَبُو بَكْرٍ صَوْتِي وَهُوَ فَوْقَ الْبَيْتِ يَقْرَأُ فَنَزَلَ فَقَالَ لِأُمِّي مَا شَأْنُهَا قَالَتْ بَلَغَهَا الَّذِي ذُكِرَ مِنْ شَأْنِهَا فَفَاضَتْ عَيْنَاهُ فَقَالَ أَقَسَمْتُ عَلَيْكِ يَا بُنَيَّةُ إِلَّا رَجَعْتِ إِلَى بَيْتِكِ فَرَجَعْتُ وَلَقَدْ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْتِي فَسَأَلَ عَنِّي خَادِمَتِي فَقَالَتْ لَا وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَيْهَا عَيْبًا إِلَّا أَنَّهَا كَانَتْ تَرْقُدُ حَتَّى تَدْخُلَ الشَّاةُ فَتَأْكُلَ خَمِيرَتَهَا أَوْ عَجِينَتَهَا وَانْتَهَرَهَا بَعْضُ أَصْحَابِهِ فَقَالَ أَصْدِقِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَسْقَطُوا لَهَا بِهِ فَقَالَتْ سُبْحَانَ اللَّهِ وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَيْهَا إِلَّا مَا يَعْلَمُ الصَّائِغُ عَلَى تِبْرِ الذَّهَبِ الْأَحْمَرِ فَبَلَغَ الْأَمْرُ ذَلِكَ الرَّجُلَ الَّذِي قِيلَ لَهُ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ وَاللَّهِ مَا كَشَفْتُ كَنَفَ أُنْثَى قَطُّ قَالَتْ عَائِشَةُ فَقُتِلَ شَهِيدًا فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَتْ وَأَصْبَحَ أَبَوَايَ عِنْدِي فَلَمْ يَزَالَا حَتَّى دَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ صَلَّى الْعَصْرَ ثُمَّ دَخَلَ وَقَدْ اكْتَنَفَنِي أَبَوَايَ عَنْ يَمِينِي وَعَنْ شِمَالِي فَتَشَهَّدَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ يَا عَائِشَةُ إِنْ كُنْتِ قَارَفْتِ سُوءًا أَوْ ظَلَمْتِ فَتُوبِي إِلَى اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهِ قَالَتْ وَقَدْ جَاءَتْ امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ وَهِيَ جَالِسَةٌ بِالْبَابِ فَقُلْتُ أَلَا تَسْتَحْيِي مِنْ هَذِهِ الْمَرْأَةِ أَنْ تَذْكُرَ شَيْئًا فَوَعَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَالْتَفَتُّ إِلَى أَبِي فَقُلْتُ أَجِبْهُ قَالَ فَمَاذَا أَقُولُ فَالْتَفَتُّ إِلَى أُمِّي فَقُلْتُ أَجِيبِيهِ قَالَتْ أَقُولُ مَاذَا قَالَتْ فَلَمَّا لَمْ يُجِيبَا تَشَهَّدْتُ فَحَمِدْتُ اللَّهَ وَأَثْنَيْتُ عَلَيْهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قُلْتُ أَمَا وَاللَّهِ لَئِنْ قُلْتُ لَكُمْ إِنِّي لَمْ أَفْعَلْ وَاللَّهُ يَشْهَدُ إِنِّي لَصَادِقَةٌ مَا ذَاكَ بِنَافِعِي عِنْدَكُمْ لِي لَقَدْ تَكَلَّمْتُمْ وَأُشْرِبَتْ قُلُوبُكُمْ وَلَئِنْ قُلْتُ إِنِّي قَدْ فَعَلْتُ وَاللَّهُ يَعْلَمُ أَنِّي لَمْ أَفْعَلْ لَتَقُولُنَّ إِنَّهَا قَدْ بَاءَتْ بِهِ عَلَى نَفْسِهَا وَإِنِّي وَاللَّهِ مَا أَجِدُ لِي وَلَكُمْ مَثَلًا قَالَتْ وَالْتَمَسْتُ اسْمَ يَعْقُوبَ فَلَمْ أَقْدِرْ عَلَيْهِ إِلَّا أَبَا يُوسُفَ حِينَ قَالَ{ فَصَبْرٌ جَمِيلٌ وَاللَّهُ الْمُسْتَعَانُ عَلَى مَا تَصِفُونَ }قَالَتْ وَأُنْزِلَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ سَاعَتِهِ فَسَكَتْنَا فَرُفِعَ عَنْهُ وَإِنِّي لَأَتَبَيَّنُ السُّرُورَ فِي وَجْهِهِ وَهُوَ يَمْسَحُ جَبِينَهُ وَيَقُولُ الْبُشْرَى يَا عَائِشَةُ فَقَدْ أَنْزَلَ اللَّهُ بَرَاءَتَكِ قَالَتْ فَكُنْتُ أَشَدَّ مَا كُنْتُ غَضَبًا فَقَالَ لِي أَبَوَايَ قُومِي إِلَيْهِ فَقُلْتُ لَا وَاللَّهِ لَا أَقُومُ إِلَيْهِ وَلَا أَحْمَدُهُ وَلَا أَحْمَدُكُمَا وَلَكِنْ أَحْمَدُ اللَّهَ الَّذِي أَنْزَلَ بَرَاءَتِي لَقَدْ سَمِعْتُمُوهُ فَمَا أَنْكَرْتُمُوهُ وَلَا غَيَّرْتُمُوهُ وَكَانَتْ عَائِشَةُ تَقُولُ أَمَّا زَيْنَبُ بِنْتُ جَحْشٍ فَعَصَمَهَا اللَّهُ بِدِينِهَا فَلَمْ تَقُلْ إِلَّا خَيْرًا وَأَمَّا أُخْتُهَا حَمْنَةُ فَهَلَكَتْ فِيمَنْ هَلَكَ وَكَانَ الَّذِي يَتَكَلَّمُ فِيهِ مِسْطَحٌ وَحَسَّانُ بْنُ ثَابِتٍ وَالْمُنَافِقُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ ابْنُ سَلُولَ وَهُوَ الَّذِي كَانَ يَسُوسُهُ وَيَجْمَعُهُ وَهُوَ الَّذِي تَوَلَّى كِبْرَهُ مِنْهُمْ هُوَ وَحَمْنَةُ قَالَتْ فَحَلَفَ أَبُو بَكْرٍ أَنْ لَا يَنْفَعَ مِسْطَحًا بِنَافِعَةٍ أَبَدًا فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى هَذِهِ الْآيَةَ{ وَلَا يَأْتَلِ أُولُوا الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ }إِلَى آخِرِ الْآيَةِ يَعْنِي أَبَا بَكْرٍ{ أَنْ يُؤْتُوا أُولِي الْقُرْبَى وَالْمَسَاكِينَ وَالْمُهَاجِرِينَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ }يَعْنِي مِسْطَحًا إِلَى قَوْلِهِ{ أَلَا تُحِبُّونَ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ }قَالَ أَبُو بَكْرٍ بَلَى وَاللَّهِ يَا رَبَّنَا إِنَّا لَنُحِبُّ أَنْ تَغْفِرَ لَنَا وَعَادَ لَهُ بِمَا كَانَ يَصْنَعُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ وَقَدْ رَوَاهُ يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ وَمَعْمَرٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ وَسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ وَعَلْقَمَةَ بْنِ وَقَّاصٍ اللَّيْثِيِّ وَعُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَائِشَةَ هَذَا الْحَدِيثَ أَطْوَلَ مِنْ حَدِيثِ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ وَأَتَمَّ
A erenikem [Mahmud bin Ghailan] a erenikem [Abu Usamah] seni [Hysyam bin Urwah] a erenikem [semei we] seni [Aisyah] a apasa: Lupwen ai we osukosuk a kokko lon ena sokkun lapalap nge use silei, ewe chon kuno seni Kot a uta mwen mesen Kot me ewe chon kuno a uta me mwen mesen Kot. tahmid mi fich ngeni I, mwirin ena a apasa: ‘Fefin me mwan, oupwe ngeniei kapasen pesepes usun aramas mi tipi ngeni ai famini ren ngaw - a wewe ngeni 'Aisyah -, ren Allah use sinei och ngaw ngeni ai famini, me ra tipi ngeni aramas ren Allah use sinei och ngaw ngeni i - a wewe ngeni Shafwan bin Mu'athhal -. I -Shafwan- ese fokkun tonong non imwei we ika pwe ngang mi nomw me use fiti ew sai nge i -Shfawan- a fitiei. Sa’ad bin Mu’adz pwe Kot epwe pwapwa ren a uta me apasa: O chon kuno seni Kot, mut ngeniei ai upwe atai ar kewe neni. Iwe, eman aramas seni ewe ainangen Khajraj a ütä, inan Hassan bin Thabit a seni ewe ainangen ena aramas, a apasa: ‘Ka chofona, ren Allah, ika ir seni Aus, kosap fen ässäwa ar kewe föün äsefich’. Tori arapakan och mettoch mi ngaw a fis nefinen Aus me Khajraj non ewe imwen fel me use sinei usun. Non ewe pwinin, me pwan non ena ran, ngang - Aisyah - ua feino won ew angang ren Umm Mista, a pwa pwe a slip me apasa: Riaffou ngeni Mista. Ua apasa ngeni: Hey inei, ka esiita noum we? A fanafaneno mwirin a slip sefan, a apasa: Riaffou ngeni Misthah, iwe ua puchor ngeni, ua apasa ngeni: Hey inei, ka esiita noum we. A apasa: Ren Allah, use apungu i tiwenon chok ren om we case. Ua eisini: Usun met? A ponuweni mwirin a awewei ewe osukosuk ngeniei. Ua eisini: A fen fis? A pölüweni: Ewer, ren Allah. Ua niwin ngeni imwei, usun ita ekkewe osupwang ua feino ngeni ese wor, use angei ekis ika chommong, a wor ai fever. Iwe, üa üreni Rasulullah: “Kopwe tinatoei ngeni imwen semei we. A tinatoei ren emon chon angang, ua tolong lon ewe imw mwirin ua kuna Umm Ruman fan nge Abu Bakr a nom fan a alleani ewe Koran. Inei we a eisini: Pwata ka feito, nei nengin? Aisyah a apasa: Mwirin ua ereni ewe poraus nge a ffat pwe ese rongorong met ua rongorong. A apasa: O nei nengin, kopwe amecheresi om osukosuk pun ren enletin, ren Allah, a fokkun weires ngeni emon fefin mi murinno an epwe pupunu ren emon mi wor honey me a tongei, nge repwe kapasen esiit usun i me repwe tipi ngeni sokopaten mettoch. A fis pwe ese fen rongorong met ua rongorong. Aisyah a apasa: Ua eisini: Semei we a fen sinei? A ponueni: Ewer. Ua eisini: Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam pwan? A ponueni: Ewer. Ua netipengaw me kechiw tori Abu Bakr a rongorong mongungui nupwen a nom won ewe imw asan a anneani ewe Koran. Abu Bakr a feitiw me a eisini inei we: Met a fis ngeni? A pölüweni: A rongorong pworaus mi mak usun an osukosuk. Abu Bakr a wor chonun mesan me a apasa: Ua pwon ngonuk, O nei nengin, ika pwe kese niwin ngeni imwom. Ua liwinto me Rasulullah a fen war. A eisini nei we chon angang usun ngang, nei we chon angang a ponueni: Aapw, ren Allah use sinei och mettoch mi ngaw usun i lukun chok an a annut tori emon kuuch a tonong me mongo ewe pilawa mi iis ika iis. Ekkoch chienan kewe ra puchor ngeni o apasa: Kopwe awenechara Rasulullah, tori ra esiita i. A apasa: Subhanallaah, ren Allah use sinei napanapan tiwenon chok usun emon chon fori kolt a sinei usun kolt. Ei poraus mi chofona a rongorong ren ewe emon mi tipis ren - Shafwan - iwe, a apasa: “Subhaanallaah, ren Allah ese fokkun wor ai mettoch . ese mwo wor fansoun a úféúf emén fefin. Aisyah a apasa: I - Shafwan - a mäla eman chon mäla lon ewe alen Kot. Aisyah a apasa: Semei kewe me inei ra nom unuki, ra nom unuki tori ewe chon kuno seni Kot a tolong me a wes le iotek Asr. Semei me inei ra pwellifeiliei seni peliefich me peliefich, ewe Soufos a apasa ewe shahada me a fori tahmid usun chok a fich ngeni I, mwirin ena a apasa: ‘O Aisyah, ika ka fori och mettoch mi ngaw ika fori mi ngaw, kopwe aier ngeni Allah pun Allah a etiwa aierin noun kewe chon angang’. Aisyah a apasa: Emon fefin Ansar a feito me a mwot ren ewe asam, ua apasa: Kose niuokus ren ei fefin ren om mentionini och mettoch? Iwe, a ngeni semei we kapasen öüröür, üa apasa: Kopwe pölüweni i. Abu Bakr a eisini: Met upwe apasa? Ua suki ngeni inei we, ua apasa: Ponuweni i. Umm Mistah a eisini: Met upwe apasa? Iwe, lupwen ir me ruoman rese pölüweni, üa älleani ewe shahada, üa föri tahmid me mwareiti i ren kapasen mwareiti mi fich, mürin üa apasa: Chechemeni, ren Allah ika üpwe ürenikemi pwe üsap föri, Allah a silei pwe ngang mi pwüng nge ese wor lamotan ngenikemi, oua fen kapas - sokopaten mettoch meinisin - me letipemi ra fen tolong lon letipemi. Ina mwo ika upwe apasa pwe ua fori, Allah a sinei pwe use fori, kopwe wesewesen apasa pwe a pwarata an kewe foffor, ren Allah ese wor awewe nefinei me en. Aisyah a sopweno: Ua kutta iten Ya’qub, nge use tongeni eita ngeni emon me nukun Abu Yusuf nupwen a apasa: ‘Iwe ina mosonoson mi och - ai mosonoson - me Allah chok ewe emon a tingor an aninis non met ka ereni ei'. -Yuusuf: 18- Aisyah a sopweno: Lon ena fansoun ewe pwarata a pwa ngeni ewe chon kuno seni Kot, aua chok fanafaneno mwirin ewe pwarata a tou seni i, aua kuna ewe pwapwa won mesan, a suki awan me a apasa: ‘Pworaus mi murinno, O Aisyah a fen kuna om ngaselo- Allah. Aisyah a apasa: Non ena fansoun ua fokkun song. Semei me inei ra apasa: Kopwe arap ngeni. Ua apasa: Ewer, ren Allah usap arap ngeni, use mwareiti i me ami ruemon, nge ua mwareiti Allah ewe a tinato ewe porausen ai pin minne ami me ruemon oua ausening ngeni, ousap amam are siwini. Aisyah a apasa: Zainab bint Jahsy a tumun me ren Allah pokiten an lamalam, ese apasa kapas lukun chok murinno, nge pwin we, Hamnah, a malo fitifengen me ekkewe ekkoch. Iwe ekkewe ra pwan kapas usun poraus mi chofona - poraus mi chofona - ir Misthah, Hassan bin Thabit me ewe chon otuputup, Abdullah bin Ubai bin Salul, i ewe a emweni me asonga, i ewe a uwei an kewe tipis nefiner, i me Hamnah. Aisyah a sopweilo: Abu Bakr a pwon pwe esap ngeni ewe Misthah och mettoch tori feilfeilo chok iwe, Allah a pwarata ei wokisin: ‘Ousap mut ngeni ekkewe mi wor ar feioch me leenier leimi resap pwon pwe resap ngeni...’. Iwe, tori lesopolan ewe wokisin -An Nuur: 22- Abu Bakr a wewe ngeni an epwe awora -alilis- ngeni aramasan, aramas mi woungau me chon muhajirin lon ewe alen Allah. Met a wewe ngeni ewe Misthah, tori An kewe kapas: ‘Ouse mochen pwe Allah epwe omusomus ngonuk? me Allah a fokkun omusano tipis, a fokkun umoumoch’. -An Nuur: 22- Apu Bakr a apasa: Ewer, ren Allah, O am Rabb, am aua mochen Kopwe omusano tipisim. Abu Bakr a niwin ngeni an fori met a fen fori me nom - a ngeni Mistah asor -. Apu Isa a apasa: Ei hadis a ennet seni ewe hadis an Hisham bin Urwah. [Yunus bin Yazid], [Ma’mar] me ekkoch ra pwal aporausa seni [Az Zuhri] seni [Urwah bin Az Zubair], [Sa’id bin Al Musayyib], [Alqamah bin Waqqash Al Laitsi] me [Ubaidullah bin Abdullah] seni [Aisyah] ewe mi langattam me unusoch seni [Aisyah] ewe hasyamdi bin.