Empat ciri orang munafik: berbicara bohong, jika berjanji mengingkari, jika membuat perjanjian berkhianat, dan jika bertengkar berlaku curang
Imam Tirmidzi : 2556
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَرْبَعٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ كَانَ مُنَافِقًا وَإِنْ كَانَتْ خَصْلَةٌ مِنْهُنَّ فِيهِ كَانَتْ فِيهِ خَصْلَةٌ مِنْ النِّفَاقِ حَتَّى يَدَعَهَا مَنْ إِذَا حَدَّثَ كَذَبَ وَإِذَا وَعَدَ أَخْلَفَ وَإِذَا خَاصَمَ فَجَرَ وَإِذَا عَاهَدَ غَدَرَقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَإِنَّمَا مَعْنَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ نِفَاقُ الْعَمَلِ وَإِنَّمَا كَانَ نِفَاقُ التَّكْذِيبِ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَكَذَا رُوِيَ عَنْ الْحَسَنِ الْبَصْرِيِّ شَيْءٌ مِنْ هَذَا أَنَّهُ قَالَ النِّفَاقُ نِفَاقَانِ نِفَاقُ الْعَمَلِ وَنِفَاقُ التَّكْذِيبِ
اسان کي [محمود بن غيلان] ٻڌايو آهي ته اسان کي [عبيدالله بن موسيٰ] ٻڌايو آهي ته [سفيان] ان کان [العماسي] ان کان [عبدالله بن مُره] ان کان [مصروق] ان کان [عبدالله بن عمرو] رسول الله ﷺ کان، پاڻ فرمايو ته: چار شيون اهڙيون آهن، جنهن ۾ اهي چار شيون پاڻ ۾ هجن ته اهو منافق ٿي ويندو آهي، ۽ جيڪڏهن انهن چئن شين مان ڪا هڪ خوبي ان ۾ هجي ته ان ۾ منافقت جي هڪ خوبي آهي جيستائين هو ان کي ڇڏي نه ڏئي؛ هڪ اهڙو ماڻهو جيڪو جڏهن ڳالهائي ٿو ته ڪوڙ ڳالهائي ٿو، ۽ جڏهن واعدو ڪري ٿو ته ان کي ٽوڙي ٿو، جڏهن دشمني ڪري ٿو ته حد کان وڌي ڪري بي حيائي ڪري ٿو، ۽ جڏهن ڪو معاهدو ڪري ٿو ته اهو ئي ان کي ٽوڙڻ شروع ڪري ٿو. ابو عيسيٰ چيو؛ 'هي هڪ حسن صحيح حديث آهي، [الحسن بن علي الخلال] اسان کي [عبدالله بن نمير] [العماسي] کان [عبدالله بن مرة] کان هن سند ۽ ان وانگر روايت ڪئي آهي. ابو عيسيٰ چيو ته؛ 'هي هڪ حسن صحيح حديث آهي، عالمن جي مطابق ان جو مطلب صرف عمل ۾ منافقت آهي، ۽ ڪوڙ ۾ منافقت صرف رسول الله ﷺ جي زماني ۾ هئي. اهڙي طرح هن حديث جي هڪ حصي ۾ حسن البصري کان روايت آهي ته هن چيو ته؛ 'نفاق ٻه آهن: عمل ۾ منافقت ۽ ڪوڙ ۾ منافقت'.'