इमाम तिर्मिधी : 2247

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا عُبَادَةُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ خَبَّابٍ عَنْ سَعِيدٍ الطَّائِيِّ أَبِي الْبَخْتَرِيِّ أَنَّهُ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو كَبْشَةَ الْأَنَّمَارِيُّ أَنَّهُسَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ثَلَاثَةٌ أُقْسِمُ عَلَيْهِنَّ وَأُحَدِّثُكُمْ حَدِيثًا فَاحْفَظُوهُ قَالَ مَا نَقَصَ مَالُ عَبْدٍ مِنْ صَدَقَةٍ وَلَا ظُلِمَ عَبْدٌ مَظْلَمَةً فَصَبَرَ عَلَيْهَا إِلَّا زَادَهُ اللَّهُ عِزًّا وَلَا فَتَحَ عَبْدٌ بَابَ مَسْأَلَةٍ إِلَّا فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْهِ بَابَ فَقْرٍ أَوْ كَلِمَةً نَحْوَهَا وَأُحَدِّثُكُمْ حَدِيثًا فَاحْفَظُوهُ قَالَ إِنَّمَا الدُّنْيَا لِأَرْبَعَةِ نَفَرٍ عَبْدٍ رَزَقَهُ اللَّهُ مَالًا وَعِلْمًا فَهُوَ يَتَّقِي فِيهِ رَبَّهُ وَيَصِلُ فِيهِ رَحِمَهُ وَيَعْلَمُ لِلَّهِ فِيهِ حَقًّا فَهَذَا بِأَفْضَلِ الْمَنَازِلِ وَعَبْدٍ رَزَقَهُ اللَّهُ عِلْمًا وَلَمْ يَرْزُقْهُ مَالًا فَهُوَ صَادِقُ النِّيَّةِ يَقُولُ لَوْ أَنَّ لِي مَالًا لَعَمِلْتُ بِعَمَلِ فُلَانٍ فَهُوَ بِنِيَّتِهِ فَأَجْرُهُمَا سَوَاءٌ وَعَبْدٍ رَزَقَهُ اللَّهُ مَالًا وَلَمْ يَرْزُقْهُ عِلْمًا فَهُوَ يَخْبِطُ فِي مَالِهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ لَا يَتَّقِي فِيهِ رَبَّهُ وَلَا يَصِلُ فِيهِ رَحِمَهُ وَلَا يَعْلَمُ لِلَّهِ فِيهِ حَقًّا فَهَذَا بِأَخْبَثِ الْمَنَازِلِ وَعَبْدٍ لَمْ يَرْزُقْهُ اللَّهُ مَالًا وَلَا عِلْمًا فَهُوَ يَقُولُ لَوْ أَنَّ لِي مَالًا لَعَمِلْتُ فِيهِ بِعَمَلِ فُلَانٍ فَهُوَ بِنِيَّتِهِ فَوِزْرُهُمَا سَوَاءٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

आम्हाला [मुहम्मद बिन इस्माईल] यांनी सांगितले, ज्यांनी [अबू नु'आयम] यांच्याकडून, ज्यांनी [उबादा बिन मुस्लिम] यांच्याकडून, ज्यांनी [यूनुस बिन खब्बाब] यांच्याकडून, [सईद अथ-थौ'ई अबू अल-बख्तारी] यांच्याकडून सांगितले की: मला सांगितले गेले [अबू काबशाह अल-अनमरी] यांनी सांगितले की त्यांनी पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांना म्हणताना ऐकले: 'मी तीन गोष्टींची शपथ घेतो, आणि मी तुम्हाला एका गोष्टीबद्दल सांगणार आहे; म्हणून त्याचे रक्षण करा.' पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) म्हणाले: 'दान केल्यामुळे एखाद्या व्यक्तीची संपत्ती कमी होत नाही, ना त्यावर अन्याय होतो आणि तो संयमी असतो, तर अल्लाह त्याचा सन्मान वाढवतो; ना एखादा दास भीक मागण्याचे दरवाजे उघडतो, तर अल्लाह त्याच्यासाठी गरिबीचे दरवाजे उघडतो – किंवा त्याच अर्थाचे शब्द – आणि मी तुम्हाला काही सांगणार आहे; त्यामुळे त्याचे रक्षण करा." अल्लाहचे प्रेषित, त्यांच्यावर शांती आणि आशीर्वाद असोत, म्हणाले: "खरोखरच, हे जग चार प्रकारच्या लोकांसाठी आहे; प्रथम, एक दास ज्याला अल्लाहने संपत्ती आणि ज्ञान दोन्ही दिले आहेत; आपल्या ज्ञानामुळे तो अल्लाहची भीती बाळगतो, आणि आपल्या संपत्तीमुळे तो कौटुंबिक नाती जपतो, आणि त्याला माहित आहे की अल्लाहचा त्याच्यावर हक्क आहे, आणि हे सर्वोच्च स्थान आहे, दुसरे, एक सेवक ज्याला अल्लाहने ज्ञान दिले आहे पण संपत्ती नाही; त्याचा हेतू प्रामाणिक आहे, आणि तो म्हणतो: 'काश माझ्याकडे संपत्ती असती, तर मी नक्कीच तसा-तसा वागत असे,' त्यामुळे तो जे इच्छितो ते मिळवतो, आणि दोघांनाही मिळणारा पुरस्कार एकसारखाच असतो. तिसरे, एक सेवक ज्याला अल्लाहने संपत्ती दिली आहे पण ज्ञान नाही; तो ज्ञानाशिवाय बेफिकीरपणे वागतो, आपली संपत्ती वापरतो, तो त्या संपत्तीबद्दल आपल्या प्रभूची भीती बाळगत नाही, ना तो कौटुंबिक नाती जपतो, ना त्याला त्याच्यावर अल्लाहचे काय हक्क आहेत हे माहीत असते; हा सर्वात नीच दर्जा आहे. चौथा, म्हणजे तो व्यक्ती ज्याला अल्लाहने ना संपत्ती दिली आहे ना ज्ञान; तो म्हणतो: 'काश माझ्याकडे संपत्ती असती, तर मी नक्कीच त्या व्यक्तीसारखे वागत असे जो आपल्या संपत्तीचा गैरव्यवस्थापन करतो,' आणि त्याचा हेतू बरोबर असतो; दोघांचा पाप समान असतो." अबू ईसा म्हणाले: ही हदीस हसन सहीह आहे.