Imam Tirmidzi : 1568

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي يَزِيدَ الْخَوْلَانِيِّ أَنَّهُ سَمِعَ فَضَالَةَ بْنَ عُبَيْدٍ يَقُولُ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الشُّهَدَاءُ أَرْبَعَةٌ رَجُلٌ مُؤْمِنٌ جَيِّدُ الْإِيمَانِ لَقِيَ الْعَدُوَّ فَصَدَقَ اللَّهَ حَتَّى قُتِلَ فَذَلِكَ الَّذِي يَرْفَعُ النَّاسُ إِلَيْهِ أَعْيُنَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ هَكَذَا وَرَفَعَ رَأْسَهُ حَتَّى وَقَعَتْ قَلَنْسُوَتُهُ قَالَ فَمَا أَدْرِي أَقَلَنْسُوَةَ عُمَرَ أَرَادَ أَمْ قَلَنْسُوَةَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَرَجُلٌ مُؤْمِنٌ جَيِّدُ الْإِيمَانِ لَقِيَ الْعَدُوَّ فَكَأَنَّمَا ضُرِبَ جِلْدُهُ بِشَوْكِ طَلْحٍ مِنْ الْجُبْنِ أَتَاهُ سَهْمٌ غَرْبٌ فَقَتَلَهُ فَهُوَ فِي الدَّرَجَةِ الثَّانِيَةِ وَرَجُلٌ مُؤْمِنٌ خَلَطَ عَمَلًا صَالِحًا وَآخَرَ سَيِّئًا لَقِيَ الْعَدُوَّ فَصَدَقَ اللَّهَ حَتَّى قُتِلَ فَذَلِكَ فِي الدَّرَجَةِ الثَّالِثَةِ وَرَجُلٌ مُؤْمِنٌ أَسْرَفَ عَلَى نَفْسِهِ لَقِيَ الْعَدُوَّ فَصَدَقَ اللَّهَ حَتَّى قُتِلَ فَذَلِكَ فِي الدَّرَجَةِ الرَّابِعَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عَطَاءِ بْنِ دِينَارٍ قَالَ سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ قَدْ رَوَى سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ دِينَارٍ وَقَالَ عَنْ أَشْيَاخٍ مِنْ خَوْلَانَ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ أَبِي يَزِيدَ و قَالَ عَطَاءُ بْنُ دِينَارٍ لَيْسَ بِهِ بَأْسٌ

[குதைபா] எங்களிடம் கூறினார், [இப்னு லஹிஆ] எங்களிடம் கூறினார், [அதா பின் தீனார்] வழியாக [அபூ யஜீத் அல் கௌலானி] அவர்களிடமிருந்து, அவர் [ஃபதலாஹ் பின் உபைது] கூறுவதைக் கேட்டார்; நான் [உமர் இப்னுல் கத்தாப்] கூறுவதைக் கேட்டேன், 'ரசூலுல்லாஹ் ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள் கூறுவதை நான் கேட்டேன்: 'நான்கு தியாகிகள் உள்ளனர்; அவர்களில் ஒருவர் தனது ஈமானில் தனிச்சிறப்பு வாய்ந்த ஒரு முஃமின், அவர் எதிரியைச் சந்தித்து, கொல்லப்படும் வரை அல்லாஹ்வை நியாயப்படுத்தினார். இந்த முஃமின்களின் மீதுதான் நியாயத்தீர்ப்பு நாளில் மனிதக் கண்கள் வியப்புடன் திரும்பும்.' நபிகள் நாயகம் (ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம்) அவர்கள், தமது தொப்பி விழும் வரை தலையை உயர்த்தியவாறே இதைக் கூறினார்கள். அவர்கள் கூறினார்கள்; 'உமர்காவின் தியாகமா அல்லது நபியின் தியாகமா, எந்த தியாகத்தைக் குறிப்பிடுகிறார்கள் என்று எனக்குத் தெரியவில்லை'. அவர்கள் தமது வார்த்தைகளைத் தொடர்ந்தார்கள்; மேலும், ஒரு விசுவாசியின் ஈமான் மிகச் சிறப்பானதாக இருந்து, அவன் எதிரியைச் சந்திக்கும்போது, அவனிடம் இன்னும் எஞ்சியிருக்கும் கோழைத்தனத்தின் காரணமாக, ஒரு சிறிய மரமுள் அவனைத் தாக்கியது போல, தன் உடலைக் குறித்து - அதாவது தன்னைக் குறித்து - வருந்துகிறான்; குறிதவறிய ஒரு அம்பு அவனைத் தாக்கி, அவன் கொல்லப்படக் காரணமாகிறது. இந்த நபர் இரண்டாம் நிலையில் இருக்கிறார். மேலும், ஒரு விசுவாசி தனது நற்செயல்களையும் தீய செயல்களையும் இன்னும் கலந்துசெய்து, எதிரியைச் சந்தித்து, தான் கொல்லப்படும் வரை அல்லாஹ்வை நம்புகிறான். இந்த நபர் மூன்றாம் நிலையில் இருக்கிறார். மேலும், ஒரு விசுவாசி தனக்கு எதிராக வரம்புகளை மீறி, எதிரியைச் சந்தித்து, தான் கொல்லப்படும் வரை அல்லாஹ்வை நம்புகிறான். இந்த நபர் நான்காம் நிலையில் இருக்கிறார். அபூ ஈஸா (ரலி) கூறினார், 'இந்த ஹதீஸ் மிகவும் அருவருப்பானது; அத்தா பின் தினார் (ரலி) அவர்களின் ஹதீஸிலிருந்து அன்றி இதை நாம் அறியமாட்டோம்.' அவர் கூறினார், '[முஹம்மது] அவர்கள், '[ஸயீத் பின் அபூ அய்யூப்] அவர்கள் [அத்தா பின் தினார்] அவர்களிடமிருந்து இந்த ஹதீஸை அறிவித்துள்ளார்' என்று கூறுவதை நான் கேட்டேன்.' அவர் கௌலான் பிராந்தியத்தைச் சேர்ந்த சில [ஷேக்குகளிடமிருந்து] என்று கூறினார்; தமது அறிவிப்பில் 'அபூ ஸைதிடம் இருந்து' என்று அவர் குறிப்பிடவில்லை. ஆனால் அதா பின் தினார், 'அதில் எந்தப் பிரச்சினையும் இல்லை' என்று கூறினார்.