Imam Tirmidzi : 1542
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا بَعَثَ أَمِيرًا عَلَى جَيْشٍ أَوْصَاهُ فِي خَاصَّةِ نَفْسِهِ بِتَقْوَى اللَّهِ وَمَنْ مَعَهُ مِنْ الْمُسْلِمِينَ خَيْرًا وَقَالَ اغْزُوا بِسْمِ اللَّهِ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ قَاتِلُوا مَنْ كَفَرَ بِاللَّهِ وَلَا تَغُلُّوا وَلَا تَغْدِرُوا وَلَا تُمَثِّلُوا وَلَا تَقْتُلُوا وَلِيدًا فَإِذَا لَقِيتَ عَدُوَّكَ مِنْ الْمُشْرِكِينَ فَادْعُهُمْ إِلَى إِحْدَى ثَلَاثِ خِصَالٍ أَوْ خِلَالٍ أَيَّتُهَا أَجَابُوكَ فَاقْبَلْ مِنْهُمْ وَكُفَّ عَنْهُمْ وَادْعُهُمْ إِلَى الْإِسْلَامِ وَالتَّحَوُّلِ مِنْ دَارِهِمْ إِلَى دَارِ الْمُهَاجِرِينَ وَأَخْبِرْهُمْ أَنَّهُمْ إِنْ فَعَلُوا ذَلِكَ فَإِنَّ لَهُمْ مَا لِلْمُهَاجِرِينَ وَعَلَيْهِمْ مَا عَلَى الْمُهَاجِرِينَ وَإِنْ أَبَوْا أَنْ يَتَحَوَّلُوا فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّهُمْ يَكُونُوا كَأَعْرَابِ الْمُسْلِمِينَ يَجْرِي عَلَيْهِمْ مَا يَجْرِي عَلَى الْأَعْرَابِ لَيْسَ لَهُمْ فِي الْغَنِيمَةِ وَالْفَيْءِ شَيْءٌ إِلَّا أَنْ يُجَاهِدُوا فَإِنْ أَبَوْا فَاسْتَعِنْ بِاللَّهِ عَلَيْهِمْ وَقَاتِلْهُمْ وَإِذَا حَاصَرْتَ حِصْنًا فَأَرَادُوكَ أَنْ تَجْعَلَ لَهُمْ ذِمَّةَ اللَّهِ وَذِمَّةَ نَبِيِّهِ فَلَا تَجْعَلْ لَهُمْ ذِمَّةَ اللَّهِ وَلَا ذِمَّةَ نَبِيِّهِ وَاجْعَلْ لَهُمْ ذِمَّتَكَ وَذِمَمَ أَصْحَابِكَ لِأَنَّكُمْ إِنْ تَخْفِرُوا ذِمَّتَكُمْ وَذِمَمَ أَصْحَابِكُمْ خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَخْفِرُوا ذِمَّةَ اللَّهِ وَذِمَّةَ رَسُولِهِ وَإِذَا حَاصَرْتَ أَهْلَ حِصْنٍ فَأَرَادُوكَ أَنْ تُنْزِلَهُمْ عَلَى حُكْمِ اللَّهِ فَلَا تُنْزِلُوهُمْ وَلَكِنْ أَنْزِلْهُمْ عَلَى حُكْمِكَ فَإِنَّكَ لَا تَدْرِي أَتُصِيبُ حُكْمَ اللَّهِ فِيهِمْ أَمْ لَا أَوْ نَحْوَ هَذَاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ مُقَرِّنٍ وَحَدِيثُ بُرَيْدَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ وَزَادَ فِيهِ فَإِنْ أَبَوْا فَخُذْ مِنْهُمْ الْجِزْيَةَ فَإِنْ أَبَوْا فَاسْتَعِنْ بِاللَّهِ عَلَيْهِمْ قَالَ أَبُو عِيسَى هَكَذَا رَوَاهُ وَكِيعٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ سُفْيَانَ وَرَوَى غَيْرُ مُحَمَّدِ بْنِ بَشَّارٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَهْدِيٍّ وَذَكَرَ فِيهِ أَمْرَ الْجِزْيَةِ
I kaa a vese ér [Muhammad bin Basysyar] kaa ér, i kaa a vese ér [‘Abdurrahman bin Mahdi] hen [Sufyan] hen [Alqamah Martsad] hen [Sulaiman bin Buraidah] hen [ter na] ér, ‘Aluer Rasulullah una na ve orhemen yô, una tindi ve ér ve za hen a na. kwaghwan u dedoo hen Mbamusulumi. A kaa er: ‘Nôngo ityav ken iti i Allah man sha gbenda u Allah, nôngo ityav a mba ve ne Allah jighjigh ga la, de ii nen akaa a ghanimah ga, de eren aie ga, de gberen nen iyol ga shi de wuan nen mbayev mba kiriki kpaa ga. Aluer u zua a mbacivir mbaaôndo kpishi, mbaihyomov ou yô, yila akaa atar a u er yô. Hanma kwagh u ve er ken akaa atar a ne cii, lumun a mi shi de nôngon num a mi ga; yila ve ér ve gema ve hingir Mbamusulumi; mough ken tar ve yem ken tar u ior mba ve mough ve yem ken tar ugen la - Mbamusulumi -; man kaa a ve wer, aluer ve soo u eren yô - hijrah - nahan vea zua a kwagh u mba ve mough ken tar ugen vea zua a mi la, shi vea lu a ikyav mbi eren tom er mba ve mough ken tar ugen la nahan. Kpa aluer ve venda u yemen ken tar ugen yô, mlu ve una lu er Mbaarabia mba ken agar nahan, shi atindi a a lu sha kwagh u Mbaarabia mba ken agar la kpa aa lu sha a ve. Ka ve zua a ghanimah shin fai` ga saa vea nyôr iyol ken jihad, aluer ve venda yô ve sôn Allah iwasen sha ci ve ve nôngo ityav. Man aluer u kase iyou i taven sha man ve soo er u na ve ityendezwa i i dugh hen Allah man Ortyom Na yô, de eren nahan ga. Kpa na ve ikyav you man ikyav i ahuraior ou, gadia aluer u vihi ikyav you shin ikyav i ahuraior ou yô, kwagh la hemba doon a u vihin ikyav i Allah man Ortyom Na. Aluer u kase iyou i taven sha man ve soo er u tsaha ve sha tindi u Allah yo, de eren nahan ga. Kpa tsaha ve sha atindi a Ou. Gadia u fa er u fatyô u tsahan ve sha tindi u Aôndo shin u fatyô u tsahan ve ga’. Ior kpishi mba ve lu a mnenge u vough sha kwagh u mlu u ken hemen la, ka ve nenge ér kwagh ne ka u mimi. Abu Isa kaa er, ken ityough kin kpa hadith u An Nu’man bin Muqarrin ngu. man Hadith Buraidah ka hasan u mimi. Ka a kaa a vese ér [Muhammad bin Basysyar] kaa ér, a kaa a vese [Abu Ahmad] hen [Sufyan] hen [Alqamah bin Martsad] er hadith ne a inja na nahan. kpa a seer ken hadith la er, 'Aluer ve venda yo ngohol jizyah hen a ve, man aluer ve venda yo sôn nen Allah iwasen sha ci ve -ityav-''. Abu Isa kaa er, ‘Ka kwagh u [Waki’] a lu je ne shi a seer ôron kwagh u hadith u hen [Sufyan] la. Shi dugh Muhammad bin Basysyar kera yô, a shi a ôr kwagh u Abdurrahman bin Mahdi, man ken hadith ne a ter kwagh u jizyah.