Imam Tirmidzi : 1530

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ سَرِيَّةً إِلَى خَثْعَمٍ فَاعْتَصَمَ نَاسٌ بِالسُّجُودِ فَأَسْرَعَ فِيهِمْ الْقَتْلَ فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَ لَهُمْ بِنِصْفِ الْعَقْلِ وَقَالَ أَنَا بَرِيءٌ مِنْ كُلِّ مُسْلِمٍ يُقِيمُ بَيْنَ أَظْهُرِ الْمُشْرِكِينَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَلِمَ قَالَ لَا تَرَايَا نَارَاهُمَاحَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ مِثْلَ حَدِيثِ أَبِي مُعَاوِيَةَ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ جَرِيرٍ وَهَذَا أَصَحُّ وَفِي الْبَاب عَنْ سَمُرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَكْثَرُ أَصْحَابِ إِسْمَعِيلَ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ سَرِيَّةً وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ جَرِيرٍ وَرَوَاهُ حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ الْحَجَّاجِ بْنِ أَرْطَاةَ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسٍ عَنْ جَرِيرٍ مِثْلَ حَدِيثِ أَبِي مُعَاوِيَةَ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ الصَّحِيحُ حَدِيثُ قَيْسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلٌ وَرَوَى سَمُرَةُ بْنُ جُنْدَبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُسَاكِنُوا الْمُشْرِكِينَ وَلَا تُجَامِعُوهُمْ فَمَنْ سَاكَنَهُمْ أَوْ جَامَعَهُمْ فَهُوَ مِثْلُهُمْ

ကျွန်ုပ်တို့အား [ဟန်နာ့ဒ်] က ပြောကြားရာတွင် [အဘူ မူအာဝီယာ] မှ [အစ်စမာအီလ် ဘင် အဘူခါလစ်] မှ [ကွိုက်စ် ဘင် အဘူဟာဇင်း] မှ [ဂျာရီရ် ဘင် အဗ္ဗဒူလာ] ထံမှ ရစူလွလ္လာဟ် صلى الله الله عليه السلام မှ ခါ့ဆမ်သို့ စူးစမ်းလေ့လာရေးခရီးတစ်ခု စေလွှတ်ခဲ့ကြောင်း၊ ထို့နောက် လူအများအပြား (ခါ့ဆမ်) ဦးချခဲ့ကြကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော် စူးစမ်းလေ့လာရေးတပ်ဖွဲ့က ၎င်းတို့ကို ချက်ချင်းသတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် သတင်းသည် တမန်တော်မြတ် (ဆွ) ထံသို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ရွေးနုတ်ခွါငွေ၏ ထက်ဝက်ကို ပေးရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူက “ကျွန်ုပ်သည် ဘာသာမဲ့များနှင့်အတူ နေထိုင်သော မွတ်စလင်တိုင်းကို ခွဲခြားဆက်ဆံပါသည်” ဟု မိန့်တော်မူခဲ့သည်။ စွဟာဗာများက “အို အလ္လာဟ်၏ တမန်တော်မြတ်၊ အဘယ်ကြောင့်နည်း” ဟု မေးမြန်းခဲ့ကြသည်။ သူက “၎င်းတို့၏ အိမ်များသည် မျက်နှာချင်းဆိုင် မဖြစ်သင့်ပါ” ဟု ဖြေကြားခဲ့သည်။ [ဟန်နာဒ်] က ကျွန်ုပ်တို့အား [အဗ္ဗဒါ] [အစ်စမာအီလ် ဘင် အဘူခါလစ်] မှ [ကွိုက်စ် ဘင် အဘူဟာဇင်း] သည် အဘူ မူအာဝီယာ၏ ဟဒီးစ်နှင့် တူသော်လည်း ၎င်းတွင် 'ဂျရီရ်' မှ' ဟု မဖော်ပြထားဘဲ ၎င်းသည် ပိုမိုမှန်ကန်ပါသည်။” ဤအခန်းကြီးတွင် စမူရာမှ ဟဒီးစ်တစ်ခုလည်း ပါရှိကြောင်း အဘူအီဆာက ပြောကြားခဲ့သည်။ အစ္စမာအီလ်၏ အပေါင်းအပါအများစု (ကွိုက်စ် ဘင် အဘီဟာဇင်း) မှ အလ္လာဟ်၏ တမန်တော်မြတ် (ဆွ) သည် ဂျရီရ်ကို မဖော်ပြဘဲ စူးစမ်းလေ့လာရေးခရီးတစ်ခု စေလွှတ်ခဲ့ကြောင်း (ပြောပြခဲ့သည်)။ ပြီးတော့ [ဟမ်မဒ် ဘင် ဆလာမဟ်] ကနေ [အယ်လ် ဟာဂျဂျ် ဘင် အာသာဟ်] ကနေ [အစ်စမာအီလ် ဘင် အဘူ ခါလစ်] ကနေ [ကွိုက်စ်] ကနေ [ဂျာရီရ်] အထိ အဘူ မူအာဝီယာရဲ့ ဟဒီးစ်လိုမျိုးတွေကို ပြောပြခဲ့တယ်။ သူ (အဘူ အီဆာ) က မုဟမ္မဒ် ပြောတာ ကျွန်တော်ကြားဖူးတယ်။ တမန်တော်မြတ် (ဆွ) ရဲ့ မှန်ကန်သော ကွိုက်စ် ဟဒီးစ်မှာ မူဆာလ်ရဲ့ အနေအထားရှိတယ်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ ဆာမူရာ ဘင် ဂျွန်ဒဘ်က တမန်တော်မြတ် (ဆွ) ဆီကနေ “ဘုရားများစွာကိုးကွယ်သူများနှင့် မနေထိုင်ကြနှင့်၊ သူတို့နှင့် မပေါင်းသင်းကြနှင့်၊ ထို့ကြောင့် မည်သူမဆို သူတို့နှင့် နေထိုင်ကြ သို့မဟုတ် ပေါင်းသင်းကြသူသည် သူတို့နှင့် တူ၏” လို့ မိန့်တော်မူခဲ့တယ်။