Kenali tali atau kantongnya, umumkan 1 tahun, baru gunakan
Imam Tirmidzi : 1294
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ الْحَنَفِيُّ أَخْبَرَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنِي سَالِمٌ أَبُو النَّضْرِ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ عَنْ اللُّقَطَةِ فَقَالَ عَرِّفْهَا سَنَةً فَإِنْ اعْتُرِفَتْ فَأَدِّهَا وَإِلَّا فَاعْرِفْ وِعَاءَهَا وَعِفَاصَهَا وَوِكَاءَهَا وَعَدَدَهَا ثُمَّ كُلْهَا فَإِذَا جَاءَ صَاحِبُهَا فَأَدِّهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَالْجَارُودِ بْنِ الْمُعَلَّى وَعِيَاضِ بْنِ حِمَارٍ وَجَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ هَذَا الْحَدِيثُ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَرَخَّصُوا فِي اللُّقَطَةِ إِذَا عَرَّفَهَا سَنَةً فَلَمْ يَجِدْ مَنْ يَعْرِفُهَا أَنْ يَنْتَفِعَ بِهَا وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ يُعَرِّفُهَا سَنَةً فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا وَإِلَّا تَصَدَّقَ بِهَا وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ وَهُوَ قَوْلُ أَهْلِ الْكُوفَةِ لَمْ يَرَوْا لِصَاحِبِ اللُّقَطَةِ أَنْ يَنْتَفِعَ بِهَا إِذَا كَانَ غَنِيًّا و قَالَ الشَّافِعِيُّ يَنْتَفِعُ بِهَا وَإِنْ كَانَ غَنِيًّا لِأَنَّ أُبَيَّ بْنَ كَعْبٍ أَصَابَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صُرَّةً فِيهَا مِائَةُ دِينَارٍ فَأَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُعَرِّفَهَا ثُمَّ يَنْتَفِعَ بِهَا وَكَانَ أُبَيٌّ كَثِيرَ الْمَالِ مِنْ مَيَاسِيرِ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُعَرِّفَهَا فَلَمْ يَجِدْ مَنْ يَعْرِفُهَا فَأَمَرَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَأْكُلَهَا فَلَوْ كَانَتْ اللُّقَطَةُ لَمْ تَحِلَّ إِلَّا لِمَنْ تَحِلُّ لَهُ الصَّدَقَةُ لَمْ تَحِلَّ لِعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ لِأَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ أَصَابَ دِينَارًا عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَرَّفَهُ فَلَمْ يَجِدْ مَنْ يَعْرِفُهُ فَأَمَرَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَكْلِهِ وَكَانَ لَا يَحِلُّ لَهُ الصَّدَقَةُ وَقَدْ رَخَّصَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا كَانَتْ اللُّقَطَةُ يَسِيرَةً أَنْ يَنْتَفِعَ بِهَا وَلَا يُعَرِّفَهَا و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا كَانَ دُونَ دِينَارٍ يُعَرِّفُهَا قَدْرَ جُمْعَةٍ وَهُوَ قَوْلُ إِسْحَقَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ
اسان کي [محمد بن بصير] ٻڌايو آهي، اسان کي [ابوبڪر بن الحنفي] ٻڌايو آهي، اسان کي [عادل دلهڪ بن عثمان] مون کي [سالم ابو انضل] ٻڌايو آهي، [بصر بن سعيد] کان [زيد بن خالد الجهاني] ٻڌايو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم کان هڪ ڀيرو مليل شين بابت پڇيو ويو، ته پاڻ جواب ڏنو: 'هڪ سال تائين ان جو اعلان ڪريو، جيڪڏهن ڪو ان کي تسليم ڪري ته ان کي حوالي ڪريو، پر جيڪڏهن ڪا به نه هجي ته برتن، مواد، پٽي ۽ مقدار جو اعلان ڪريو. پوءِ ان کي کائو، جيڪڏهن مالڪ اچي ته ان کي حوالي ڪريو'. هن چيو ته؛ هن صورت ۾ ابي بن ڪعب، عبدالله بن عمرو، الجارود بن المعلى، عياض بن حمار ۽ جرير بن عبدالله کان به اهڙيون حديثون آهن. ابو عيسيٰ چيو ته؛ زيد بن خالد جي حديث هن سلسلي مان هڪ حسن صحيح غريب حديث آهي. احمد بن حنبل جو خيال آهي؛ هن معاملي ۾ سڀ کان وڌيڪ صحيح حديث هي حديث آهي، ۽ ان کي ٻئي طريقي سان نقل ڪيو ويو آهي. هي حديث رسول الله صلي الله عليه وسلم جي اصحابن ۽ انهن کان سواءِ عالمن جي مطابق خيرات لاءِ هدايت آهي، پر اهي مليل شين کي استعمال ڪرڻ جي اجازت ڏين ٿا جيڪڏهن انهن هڪ سال لاءِ اعلان ڪيو آهي پر ڪو به ان کي تسليم نٿو ڪري، ته مليل شيون استعمال ڪن. هي اش شيفي، احمد ۽ اسحاق جو رايو آهي. نبي صلي الله عليه وسلم جي اصحابن مان ڪجهه عالمن ۽ انهن کان سواءِ ان جي راءِ آهي؛ کيس مالڪ جي اچڻ تائين هڪ سال لاءِ اعلان ڪرڻ گهرجي، پر جيڪڏهن نه ته پوءِ ان کي خيرات ۾ ڏيڻ گهرجي. هي سفيان عثصوري ۽ عبدالله بن المبارڪ جو رايو آهي ۽ ڪوفي جي عالمن جو رايو پڻ آهي، پر انهن جو رايو آهي ته مليل شين جي موجد لاءِ انهن کي استعمال ڪرڻ جائز ناهي جيڪڏهن هو امير هجي. بهرحال، اش شيفي جو رايو آهي؛ هو امير هجڻ جي باوجود به ان کي استعمال ڪري سگهي ٿو، ڇاڪاڻ ته ابي بن ڪعب کي رسول الله صلي الله عليه وسلم جي زماني ۾ هڪ ڀيرو هڪ سو دينار سان ڀريل ٿيلهو مليو، پوءِ رسول الله صلي الله عليه وسلم ان کي حڪم ڏنو ته ان جو اعلان ڪري ۽ پوءِ ان کي استعمال ڪري، جيتوڻيڪ ابي رسول الله صلي الله عليه وسلم جي اصحابن مان امير ماڻهن مان هڪ امير ماڻهو هو. پوءِ نبي صلي الله عليه وسلم ان کي حڪم ڏنو ته ان جو اعلان ڪري پر ڪنهن به ان کي تسليم نه ڪيو، تنهن ڪري نبي صلي الله عليه وسلم ان کي حڪم ڏنو ته ان کي کائي. جيڪڏهن مليل شيءِ حلال نه آهي سواءِ انهن ماڻهن جي جيڪي خيرات حاصل ڪرڻ جا حقدار آهن، ته پوءِ اهو علي بن ابو طالب لاءِ حلال ناهي، ڇاڪاڻ ته علي بن ابو طالب هڪ ڀيرو رسول الله صلي الله عليه وسلم جي زماني ۾ دينار ڳوليا، پوءِ ان جو اعلان ڪيو پر ڪنهن به ان کي تسليم نه ڪيو، تنهن ڪري نبي صلي الله عليه وسلم ان کي حڪم ڏنو ته ان کي کائي، جيتوڻيڪ هو اهڙو شخص هو جيڪو خيرات جو حقدار نه هو. ڪجهه عالمن جيڪڏهن مليل شيون معمولي هجن ته انهن جي استعمال جي اجازت ڏني آهي بغير انهن جي اعلان ڪرڻ جي. جڏهن ته، ڪجهه دليل ڏين ٿا ته جيڪڏهن مليل شيون هڪ دينار کان سواءِ ڪجهه به آهي، ته ان جو اعلان هڪ جمعي لاءِ ڪيو وڃي. هي اسحاق بن ابراهيم تي لاڳو ٿئي ٿو.