इमाम तिर्मिधी : 1152

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ بَيْعَتَيْنِ فِي بَيْعَةٍوَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَابْنِ عُمَرَ وَابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَقَدْ فَسَّرَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا بَيْعَتَيْنِ فِي بَيْعَةٍ أَنْ يَقُولَ أَبِيعُكَ هَذَا الثَّوْبَ بِنَقْدٍ بِعَشَرَةٍ وَبِنَسِيئَةٍ بِعِشْرِينَ وَلَا يُفَارِقُهُ عَلَى أَحَدِ الْبَيْعَيْنِ فَإِذَا فَارَقَهُ عَلَى أَحَدِهِمَا فَلَا بَأْسَ إِذَا كَانَتْ الْعُقْدَةُ عَلَى أَحَدٍ مِنْهُمَا قَالَ الشَّافِعِيُّ وَمِنْ مَعْنَى نَهْيِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ بَيْعَتَيْنِ فِي بَيْعَةٍ أَنْ يَقُولَ أَبِيعَكَ دَارِي هَذِهِ بِكَذَا عَلَى أَنْ تَبِيعَنِي غُلَامَكَ بِكَذَا فَإِذَا وَجَبَ لِي غُلَامُكَ وَجَبَتْ لَكَ دَارِي وَهَذَا يُفَارِقُ عَنْ بَيْعٍ بِغَيْرِ ثَمَنٍ مَعْلُومٍ وَلَا يَدْرِي كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا عَلَى مَا وَقَعَتْ عَلَيْهِ صَفْقَتُهُ

हे आम्हाला [हन्नाद] यांनी सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [अब्दाह बिन सुलेमान] यांच्याकडून, [मुहम्मद बिन अम्रु] यांच्याकडून, [अबू सलामा] यांच्याकडून, [अबू हुरैरा] यांनी सांगितले की: अल्लाहचे प्रेषित, अल्लाहची शांती आणि आशीर्वाद त्यांच्यावर असोत, यांनी एकाच व्यवहारात दोन विक्री करण्यास मनाई केली. या विषयावर 'अब्दुल्ला बिन 'अम्र', 'इब्न 'उमर' आणि 'इब्न मस'उद' यांच्याकडूनही अशीच हदीस आहे. अबू 'इसा म्हणाले: अबू हुरैरा यांची ही हदीस 'हसन सहीह' आहे आणि विद्वानांच्या मते ती आचरणासाठी मार्गदर्शक आहे. काही विद्वान या हदीसचा अर्थ असा लावतात की 'एका व्यवहारात दोन विक्री' म्हणजे जेव्हा एखादी व्यक्ती म्हणते: 'मी तुला हा कपडा रोख दहा आणि कर्जावर वीस या दराने विकतो,' असे दोन व्यवहारांमध्ये फरक न करता. जर तो त्या दोन्ही व्यवहारांपैकी एखाद्या व्यवहारात त्यांना वेगळे करतो, तर त्यात काहीच हरकत नाही, जोपर्यंत करार त्या दोन्हींपैकी एखाद्यावर पूर्ण होतो. अल-शफीई म्हणाले: "एकच विक्रीत दोन व्यवहारांविषयी पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्या निषेधाच्या अर्थातमध्ये हेही येते की एखादा व्यक्ती म्हणतो: 'मी माझा घर तुला इतक्या किमतीत विकतो, या अटीवर की तू तुझा दास मला इतक्या किमतीत विकशील.' जर तुझा दास माझा मालकीचा झाला, तर माझा घरही तुझा मालकीचा होईल. या खरेदी-विक्रीच्या पद्धतीत आणि अशा वस्तूंच्या खरेदी-विक्रीत फरक आहे ज्यांची किंमत अज्ञात असते आणि ज्यामध्ये विक्रेता किंवा खरेदीदार या पैकी कोणीही त्या व्यवहाराची ओळख ठेवत नाही.