इमाम तिर्मिधी : 734

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْفُضَيْلِ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْجُرَشِيِّ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَصُمْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يُصَلِّ بِنَا حَتَّى بَقِيَ سَبْعٌ مِنْ الشَّهْرِ فَقَامَ بِنَا حَتَّى ذَهَبَ ثُلُثُ اللَّيْلِ ثُمَّ لَمْ يَقُمْ بِنَا فِي السَّادِسَةِ وَقَامَ بِنَا فِي الْخَامِسَةِ حَتَّى ذَهَبَ شَطْرُ اللَّيْلِ فَقُلْنَا لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ نَفَّلْتَنَا بَقِيَّةَ لَيْلَتِنَا هَذِهِ فَقَالَ إِنَّهُ مَنْ قَامَ مَعَ الْإِمَامِ حَتَّى يَنْصَرِفَ كُتِبَ لَهُ قِيَامُ لَيْلَةٍ ثُمَّ لَمْ يُصَلِّ بِنَا حَتَّى بَقِيَ ثَلَاثٌ مِنْ الشَّهْرِ وَصَلَّى بِنَا فِي الثَّالِثَةِ وَدَعَا أَهْلَهُ وَنِسَاءَهُ فَقَامَ بِنَا حَتَّى تَخَوَّفْنَا الْفَلَاحَ قُلْتُ لَهُ وَمَا الْفَلَاحُ قَالَ السُّحُورُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي قِيَامِ رَمَضَانَ فَرَأَى بَعْضُهُمْ أَنْ يُصَلِّيَ إِحْدَى وَأَرْبَعِينَ رَكْعَةً مَعَ الْوِتْرِ وَهُوَ قَوْلُ أَهْلِ الْمَدِينَةِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَهُمْ بِالْمَدِينَةِ وَأَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ عَلَى مَا رُوِيَ عَنْ عُمَرَ وَعَلِيٍّ وَغَيْرِهِمَا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِشْرِينَ رَكْعَةً وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ و قَالَ الشَّافِعِيُّ وَهَكَذَا أَدْرَكْتُ بِبَلَدِنَا بِمَكَّةَ يُصَلُّونَ عِشْرِينَ رَكْعَةً و قَالَ أَحْمَدُ رُوِيَ فِي هَذَا أَلْوَانٌ وَلَمْ يُقْضَ فِيهِ بِشَيْءٍ و قَالَ إِسْحَقُ بَلْ نَخْتَارُ إِحْدَى وَأَرْبَعِينَ رَكْعَةً عَلَى مَا رُوِيَ عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ وَاخْتَارَ ابْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ الصَّلَاةَ مَعَ الْإِمَامِ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ وَاخْتَارَ الشَّافِعِيُّ أَنْ يُصَلِّيَ الرَّجُلُ وَحْدَهُ إِذَا كَانَ قَارِئًا وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَالنُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ

हे आम्हाला [हन्नाद] यांनी सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [मुहम्मद बिन अल-फुदलाइल] यांच्याकडून, त्यांनी [दाऊद बिन अबू हिंद] यांच्याकडून, त्यांनी [अल-वलीद बिन अब्दुर्रहमान अल-जुरासी] यांच्याकडून, त्यांनी [जुबैर बिन नुफैर] यांच्याकडून, आणि त्यांनी [अबू जर] यांच्याकडून सांगितले, ज्यांनी म्हटले: "आम्ही अल्लाहच्या संदेष्ट्यांसोबत, अल्लाहचे आशीर्वाद आणि शांती त्यांच्यावर असोत, रमजानचा उपवास केला, परंतु त्यांनी रमजानच्या शेवटच्या सात दिवस उरलेपर्यंत आमच्यासोबत रात्रीची नमाज पढली नाही. मग त्यांनी रात्रीचा एक तृतीयांश भाग संपला पर्यंत आमच्यासोबत नमाज पढली. मग त्यांनी छब्बीसव्या रात्री आमच्यासोबत नमाज पढली नाही. त्यांनी पंचविसाव्या रात्री मध्यरात्रीनंतर पर्यंत आमच्यासोबत नमाज पढली. आम्ही त्याला म्हणालो: 'काय झाले असते जर आपण आम्हाला या रात्रीचा उरलेला वेळ नफली नमाजमध्ये घालू दिलात.' त्यांनी उत्तर दिले: 'जो कोणी इमामसोबत फर्ज नमाज पूर्ण होईपर्यंत अदा करतो, त्याला संपूर्ण रात्र नमाज अदा केल्याचा पवित्र फळ मिळेल.' नंतर पैगंबर (स.) यांनी रमजान महिन्याच्या शेवटच्या तीन रात्री उरल्यापर्यंत आमच्यासोबत नमाज अदा केली नाही. तिसऱ्यांदा त्यांनी आपल्या कुटुंबाला आणि आपल्या पत्नींना सोबत घेऊन आमच्यासोबत नमाज अदा केली. मग तो प्रार्थना करत राहिला, इतक्या वेळ की आम्हाला भीती वाटू लागली की आम्ही 'अल-फलाह' गमावून बसू. (जुबैरने) विचारले, 'अल-फलाह म्हणजे काय?' त्यांनी उत्तर दिले, 'सुहूर.' अबू 'इसा म्हणाले, 'ही एक हसन सहीह हदीस आहे.' रमजान महिन्यातील रात्रीच्या नमाजाच्या रकाजांच्या संख्येबाबत विद्वानांमध्ये मतभेद आहेत. त्यापैकी काही वित्रसह एकूण चाळीस रकाज पसंती देतात. हा मदीनाच्या लोकांचा दृष्टिकोन आहे; ते मदीनामध्ये तसे करतात. बहुसंख्य विद्वानांना, पैगंबर (स.) यांच्या सहचार्यांपैकी उमर, अली आणि इतरांच्या हदीसांवरून, वीस रकाजांची पसंती आहे. हा अत-तसौरी, इब्न अल-मुबारक आणि अल-शफीई यांचा दृष्टिकोन आहे. अल-शफीई म्हणाले: "तसेच, आम्ही मक्काचे लोक वीस रकात नमाज अदा करताना पाहिले." अहमद म्हणाले: "या विषयावर अनेक हदीस आहेत." अहमद यांनी कोणती पसंती दिली ते स्पष्ट केले नाही. इशाक म्हणाले: "आम्ही एकूण एकतीस रकात पसंती देतो. उबय्य इब्न का'ब यांच्या हदीसवर आधारित. इब्न अल-मुबारक, अहमद आणि इशाक यांनी रमजानच्या रात्रीची नमाज इमामसोबत जमातमध्ये अदा करण्याला प्राधान्य दिले, तर अल-शफी'ई यांनी जर एखाद्याला कुरआन पठण करता येत असेल तर त्याने एकटेच नमाज अदा करावी असे प्राधान्य दिले. अशाच आशयाचा हदीस 'आयशा, नु'मान इब्न बशीर आणि इब्न 'अब्बास यांच्याकडूनही वर्णन केला गेला आहे.