इमाम तिर्मिधी : 698

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ غَيْلَانَ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَعْبَدٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ بِمَنْ صَامَ الدَّهْرَ قَالَ لَا صَامَ وَلَا أَفْطَرَ أَوْ لَمْ يَصُمْ وَلَمْ يُفْطِرْوَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الشِّخِّيرِ وَعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَأَبِي مُوسَى قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي قَتَادَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ صِيَامَ الدَّهْرِ وَأَجَازَهُ قَوْمٌ آخَرُونَ وَقَالُوا إِنَّمَا يَكُونُ صِيَامُ الدَّهْرِ إِذَا لَمْ يُفْطِرْ يَوْمَ الْفِطْرِ وَيَوْمَ الْأَضْحَى وَأَيَّامَ التَّشْرِيقِ فَمَنْ أَفْطَرَ هَذِهِ الْأَيَّامَ فَقَدْ خَرَجَ مِنْ حَدِّ الْكَرَاهِيَةِ وَلَا يَكُونُ قَدْ صَامَ الدَّهْرَ كُلَّهُ هَكَذَا رُوِيَ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ نَحْوًا مِنْ هَذَا وَقَالَا لَا يَجِبُ أَنْ يُفْطِرَ أَيَّامًا غَيْرَ هَذِهِ الْخَمْسَةِ الْأَيَّامِ الَّتِي نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْهَا يَوْمِ الْفِطْرِ وَيَوْمِ الْأَضْحَى وَأَيَّامِ التَّشْرِيقِ

आम्हाला [कुतायबा] आणि [अहमद बिन अब्दाह] यांनी सांगितले; दोघांनीही सांगितले: आम्हाला [हम्माद बिन ज़ैद] यांनी [घैलान बिन जरीर] यांच्याकडून, [अब्दुल्लाह बिन माअबद] यांच्याकडून हदीस सांगितली [अबू कतादा] यांच्याकडून, ज्यांनी सांगितले: पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांना विचारले गेले, 'हे अल्लाहचे पैगंबर, दहर (संपूर्ण वर्षभर) उपवास करणाऱ्याबद्दल काय?' त्यांनी उत्तर दिले: 'तो जणू काही ना उपवास करतो ना तो तो तोडतो.' या अध्यायात ('अब्दुल्ला बिन 'अम्र', 'अब्दुल्ला बिन शिख्खिर', 'इमरान बिन हुसैन' आणि 'अबू मूसा' यांच्याहूनही हदीस आहेत – संपादक) अबू 'इसा म्हणाले की, अबू कतादा यांची हदीस हसन हदीस आहे. काही विद्वान संपूर्ण वर्षभर उपवास करण्यास असहमत आहेत, तर काही ते परवानगी देतात; ते म्हणतात की संपूर्ण वर्षभर उपवास करणे फक्त तेव्हाच निषिद्ध आहे जेव्हा एखाद्याने ईद अल-फित्र, ईद अल-अधा आणि तशरीकच्या दिवसांनी उपवास सोडला नाही; म्हणून, जो कोणी त्या दिवसांनी उपवास सोडत नाही, त्याला दहरचा उपवास करण्यास मनाई नाही; ही मलिक बिन अनस आणि अल-शफीई यांच्याकडून वर्णिलेली मते आहेत. अहमद आणि इसहाक यांनीही हे मत मांडले; त्यांनी सांगितले की वरील पाच दिवसांशिवाय इतर कोणत्याही दिवशी उपवास तोडणे अनिवार्य नाही.