Rahmat allah membebaskan setengah shalat dan puasa bagi musafir

Imam Tirmidzi : 644

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ إِلَى مَكَّةَ عَامَ الْفَتْحِ فَصَامَ حَتَّى بَلَغَ كُرَاعَ الْغَمِيمِ وَصَامَ النَّاسُ مَعَهُ فَقِيلَ لَهُ إِنَّ النَّاسَ قَدْ شَقَّ عَلَيْهِمْ الصِّيَامُ وَإِنَّ النَّاسَ يَنْظُرُونَ فِيمَا فَعَلْتَ فَدَعَا بِقَدَحٍ مِنْ مَاءٍ بَعْدَ الْعَصْرِ فَشَرِبَ وَالنَّاسُ يَنْظُرُونَ إِلَيْهِ فَأَفْطَرَ بَعْضُهُمْ وَصَامَ بَعْضُهُمْ فَبَلَغَهُ أَنَّ نَاسًا صَامُوا فَقَالَ أُولَئِكَ الْعُصَاةُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ كَعْبِ بْنِ عَاصِمٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَيْسَ مِنْ الْبِرِّ الصِّيَامُ فِي السَّفَرِ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الصَّوْمِ فِي السَّفَرِ فَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّ الْفِطْرَ فِي السَّفَرِ أَفْضَلُ حَتَّى رَأَى بَعْضُهُمْ عَلَيْهِ الْإِعَادَةَ إِذَا صَامَ فِي السَّفَرِ وَاخْتَارَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ الْفِطْرَ فِي السَّفَرِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ إِنْ وَجَدَ قُوَّةً فَصَامَ فَحَسَنٌ وَهُوَ أَفْضَلُ وَإِنْ أَفْطَرَ فَحَسَنٌ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ و قَالَ الشَّافِعِيُّ وَإِنَّمَا مَعْنَى قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ مِنْ الْبِرِّ الصِّيَامُ فِي السَّفَرِ وَقَوْلِهِ حِينَ بَلَغَهُ أَنَّ نَاسًا صَامُوا فَقَالَ أُولَئِكَ الْعُصَاةُ فَوَجْهُ هَذَا إِذَا لَمْ يَحْتَمِلْ قَلْبُهُ قَبُولَ رُخْصَةِ اللَّهِ فَأَمَّا مَنْ رَأَى الْفِطْرَ مُبَاحًا وَصَامَ وَقَوِيَ عَلَى ذَلِكَ فَهُوَ أَعْجَبُ إِلَيَّ

কুতাইবাই আমাক জাবিৰ বিন আব্দুল্লাহৰ পৰা জাফৰ বিন মহম্মদৰ পৰা বর্ণনা কৰিছিল যে ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে মক্কা বিজয়ৰ বছৰত মক্কালৈ ওলাই গৈছিল, তেওঁৰ সহযোগীসকলৰ সৈতে ৰোজা কৰি। কুৰাউল ঘামিমৰ ওচৰ পাওঁতে তেওঁক কোৱা হ’ল, “মানুহে ৰোজা ৰাখিবলৈ অসুবিধা পাইছে আৰু তেওঁলোকে দেখে যে আপুনি কি কৰিবলৈ ওলাইছে।” তাৰ পিছত তেওঁ আছৰৰ পিছত এটা জলচমলা বিচাৰিছিল আৰু সকলো সহযোগীৰ সান্নিধ্যত পান কৰিছিল। কিছুমানে ৰোজা ভংগ কৰিলে আৰু আন কোনোৱে ৰোজা ৰখাটো বাছি লৈছিল। যেতিয়া তেওঁৰ ওচৰলৈ উপবাসে থকাসকলৰ খবৰ আহিল, তেতিয়া তেওঁ ক’লে, “তেওঁলোকেই অবাধ্যসকল।” আৰু এই অধ্যায়ত কাআব বিন আছিম, ইবনে আব্বাছ আৰু আবু হুৰাইৰাৰ পৰাও এটা বর্ণনা আছে। জাবিৰৰ হাদীছ হাছান ছহীহ হাদীছ। আৰু ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ পৰা বর্ণিত হৈছে যে তেওঁ কৈছে: ‘যাত্ৰা কৰাৰ সময়ত ৰোজা ৰখাটো ভাল বুলি গণ্য কৰা নহয়’। গতিকে যাত্ৰাৰ সময়ত ৰোজা ৰখাৰ সন্দৰ্ভত আলিমসকলৰ মতামত বেলেগ বেলেগ, ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছালামৰ চাহাবাসকলৰ মাজৰ পৰা কিছুমান পণ্ডিতৰ মতে যাত্ৰাৰ সময়ত ৰোজা ভংগ কৰাটো ভাল, আনকি তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰে যে যাত্ৰাৰ সময়ত ৰোজা ৰাখিলে তাৰ ক্ষতিপূৰণ কৰাটো বাধ্যতামূলক, এই মতামত বাছি লোৱাসকলৰ ভিতৰত আহমদ আৰু ইছহাক আছে। ইফালে ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ চাহাবাসকলৰ মাজৰ পৰা কিছুমান আলিম আৰু আন কিছুমানৰ মতে যদি তেওঁ শক্তিশালী অনুভৱ কৰে আৰু ৰোজা ৰাখে তেন্তে ভাল, কিন্তু যদি তেওঁ ৰোজা ভংগ কৰিবলৈ বাছি লয় তেন্তে আইনত কোনো দোষ নাই। এই মতামত চুফিয়ান আৎছ ছাউৰী, মালিক বিন আনাছ আৰু আব্দুল্লাহ ইবনুল মুবাৰকেও বাছি লৈছিল। চ্যাফীয়ে কৈছে, ওপৰৰ নবীৰ হাদীছৰ অৰ্থ হ’ল যদি তেওঁৰ হৃদয়ে আল্লাহ তাআলাৰ পৰা সকাহ নাপায়, যেনেকৈ সেইসকল লোকৰ ক্ষেত্ৰত যিসকলে যাত্ৰাৰ সময়ত ৰোজা ভংগ কৰাটো জায়েজ বুলি ভাবে কিন্তু তেওঁলোকে শক্তিশালী আৰু ৰোজা অনুভৱ কৰে তেন্তে মই সেইটোহে বেছি পছন্দ কৰো।