इमाम तिर्मिधी : 485

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْحَجَّاجِ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَبَعَثَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ رَوَاحَةَ فِي سَرِيَّةٍ فَوَافَقَ ذَلِكَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَغَدَا أَصْحَابُهُ فَقَالَ أَتَخَلَّفُ فَأُصَلِّي مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ أَلْحَقُهُمْ فَلَمَّا صَلَّى مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَآهُ فَقَالَ مَا مَنَعَكَ أَنْ تَغْدُوَ مَعَ أَصْحَابِكَ فَقَالَ أَرَدْتُ أَنْ أُصَلِّيَ مَعَكَ ثُمَّ أَلْحَقَهُمْ قَالَ لَوْ أَنْفَقْتَ مَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا مَا أَدْرَكْتَ فَضْلَ غَدْوَتِهِمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَقَالَ شُعْبَةُ لَمْ يَسْمَعْ الْحَكَمُ مِنْ مِقْسَمٍ إِلَّا خَمْسَةَ أَحَادِيثَ وَعَدَّهَا شُعْبَةُ وَلَيْسَ هَذَا الْحَدِيثُ فِيمَا عَدَّ شُعْبَةُ فَكَأَنَّ هَذَا الْحَدِيثَ لَمْ يَسْمَعْهُ الْحَكَمُ مِنْ مِقْسَمٍ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي السَّفَرِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَلَمْ يَرَ بَعْضُهُمْ بَأْسًا بِأَنْ يَخْرُجَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فِي السَّفَرِ مَا لَمْ تَحْضُرْ الصَّلَاةُ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا أَصْبَحَ فَلَا يَخْرُجْ حَتَّى يُصَلِّيَ الْجُمُعَةَ

हे आम्हाला [अहमद बिन मनी'] यांनी सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [अबू मुआविया] यांच्याकडून, [हज्जाज] यांच्याकडून, [अल-हकम] यांच्याकडून, [मिक्सम] यांच्याकडून, [इब्न अब्बास] यांच्याकडून सांगितले, ज्यांनी म्हटले: पैगंबर, त्यांचे शांती आणि आशीर्वाद असोत, यांनी अब्दुल्ला बिन रवाहा यांना एका मोहिमेवर पाठवले, जे शुक्रवारशी जुळले; त्याचे साथीदार सकाळीच निघाले होते, परंतु त्याने म्हटले, 'मी निघणे उशीरा करीन जेणेकरून मी (शुक्रवारची नमाज) अदा करू शकेन.' पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम यांच्यासोबत नमाज अदा केल्यानंतर मी त्यांच्या मागे जाईन." जेव्हा त्याने पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम यांच्यासोबत नमाज अदा केली, तेव्हा पैगंबरांनी त्याला पाहून विचारले: "तुला तुझ्या साथीदारांसोबत निघण्यापासून काय अडवले?" त्याने उत्तर दिले: "मला तुमच्यासोबत नमाज अदा करायची होती, आणि नंतर मी त्यांच्या मागे जाईन (नमाजानंतर)." मग त्यांनी म्हटले: 'जरी तुम्ही पृथ्वीवरील सर्व काही खर्च केले तरीही तुम्ही त्यांच्या सकाळच्या प्रवासाच्या पुण्यतेजेसमान होऊ शकणार नाही.' अबू ईसा म्हणाले: 'ही एक गारिब हदीस आहे; आम्हाला तिच्यासाठी इतर कोणतीही प्रेषण साखळी माहीत नाही.' याह्या बिन सईद यांनी सांगितल्याप्रमाणे अली बिन मदीनी म्हणाले. आणि शुबाह यांनीही सांगितले की, अल-हकम यांनी मिकसम कडून पाच हदीस वगळता इतर काहीही ऐकलेले नव्हते; नंतर शुबाह यांनी त्या हदीस मोजल्या (अल-हकम यांनी मिकसम कडून पाठ केलेल्या), परंतु या हदीसचा समावेश शुबाह यांनी मोजलेल्या हदीसमध्ये नाही, त्यामुळे असे दिसते की अल-हकम यांनी ही हदीस मिकसम कडून ऐकलेली नव्हती. विद्वानांमध्ये शुक्रवारच्या प्रवासाबद्दलही मतभेद आहेत; खरं तर, काहींना शुक्रवारला प्रवासासाठी निघून जाऊन शुक्रवारची नमाज न अदा करणे परवानगीच नाही. इतरांचे म्हणणे आहे की, जर एखादी व्यक्ती सकाळी उपस्थित असेल, तर शुक्रवारची नमाज अदा होईपर्यंत प्रवासासाठी निघू नये.