इमाम तिर्मिधी : 179

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ قَالَكَانَ أَذَانُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَفْعًا شَفْعًا فِي الْأَذَانِ وَالْإِقَامَةِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ رَوَاهُ وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى قَالَ حَدَّثَنَا أَصْحَابُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَيْدٍ رَأَى الْأَذَانَ فِي الْمَنَامِ و قَالَ شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَيْدٍ رَأَى الْأَذَانَ فِي الْمَنَامِ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي لَيْلَى لَمْ يَسْمَعْ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْأَذَانُ مَثْنَى مَثْنَى وَالْإِقَامَةُ مَثْنَى مَثْنَى وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَأَهْلُ الْكُوفَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى ابْنُ أَبِي لَيْلَى هُوَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى كَانَ قَاضِيَ الْكُوفَةِ وَلَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِيهِ شَيْئًا إِلَّا أَنَّهُ يَرْوِي عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِيهِ

[अबू सा'द अल-असयज्ज] यांनी आम्हाला सांगितले की: [उकबा बिन खालिद] यांनी आम्हाला [इब्न अबू लायला] यांच्याकडून, ['अमर बिन मुर्रा] यांच्याकडून, [अब्दुर्रहमान बिन अबू लायला] यांच्याकडून, [अब्दुल्लाह बिन झा'यद] यांच्याकडून हदीस सांगितली, ज्यांनी सांगितले की: "पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम अजान आणि इक़ामतमध्ये प्रत्येकी दोनदा—दोनदा—आवाज लावायचे." अबू ईसा म्हणाले; "अब्दुल्लाह बिन ज़ैद यांची ही हदीस [वकी'] यांनी [अल-अ'मासी] यांच्याकडून, ['अमरु बिन मुर्राह] यांच्याकडून, [अब्दुर्रहमान बिन अबू लैल] यांच्याकडून नरायली आहे. त्यांनी सांगितले: '[मुहम्मद (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्या सहचार्‍यांनी] आम्हाला सांगितले की [अब्दुल्लाह बिन झा'यद] यांनी झोपेत अजानबद्दल स्वप्न पाहिले.' दरम्यान, [शुबाह] यांनी ['अमरु बिन मुर्राह] यांच्याकडून [अब्दुर्रहमान बिन अबू लायला] यांच्या सांगण्यानुसार वर्णन केले की [अब्दुल्ला बिन झाइड] यांना झोपेत अजानचे स्वप्न पडले होते. आणि हे इब्न अबू लायला यांनी वर्णन केलेल्या हदीसपेक्षा अधिक प्रामाणिक आहे. शिवाय, अब्दुर्रहमान यांनी ते कधीही अब्दुल्ला बिन झाइड यांच्याकडून ऐकलेले नव्हते. काही विद्वान म्हणतात की अजान दोन-दोन शब्दांच्या दोन गटांमध्ये म्हटली जाते. हा दृष्टिकोन सुफ्यान अल-थौरी, इब्न अल-मुबारक आणि कुफाच्या लोकांनी स्वीकारला. अबू ईसा म्हणाले: "इब्न अबू लायला म्हणजे मुहम्मद इब्न अब्दुर्रहमान इब्न अबू लायला; तो कुफामध्ये न्यायाधीश होता, आणि त्याने आपल्या वडिलांकडून एकही हदीस ऐकलेली नव्हती. मात्र, त्याने ती एका माणसाकडून ऐकली होती ज्याने ती आपल्या वडिलांकडून कथन केली होती."