Diyat semi sengaja: tiga macam unta
Imam Abu Dawud : 3946
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَبْدِ رَبِّهِ عَنْ أَبِي عِيَاضٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍفِي الْمُغَلَّظَةِ أَرْبَعُونَ جَذَعَةً خَلِفَةً وَثَلَاثُونَ حِقَّةً وَثَلَاثُونَ بَنَاتِ لَبُونٍ وَفِي الْخَطَإِ ثَلَاثُونَ حِقَّةً وَثَلَاثُونَ بَنَاتِ لَبُونٍ وَعِشْرُونَ بَنُو لَبُونٍ ذُكُورٌ وَعِشْرُونَ بَنَاتِ مَخَاضٍحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ فِي الدِّيَةِ الْمُغَلَّظَةِ فَذَكَرَ مِثْلَهُ سَوَاءً قَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ أَبُو عُبَيْدٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ إِذَا دَخَلَتْ النَّاقَةُ فِي السَّنَةِ الرَّابِعَةِ فَهُوَ حِقٌّ وَالْأُنْثَى حِقَّةٌ لِأَنَّهُ يَسْتَحِقُّ أَنْ يُحْمَلَ عَلَيْهِ وَيُرْكَبَ فَإِذَا دَخَلَ فِي الْخَامِسَةِ فَهُوَ جَذَعٌ وَجَذَعَةٌ فَإِذَا دَخَلَ فِي السَّادِسَةِ وَأَلْقَى ثَنِيَّتَهُ فَهُوَ ثَنِيٌّ وَثَنِيَّةٌ فَإِذَا دَخَلَ فِي السَّابِعَةِ فَهُوَ رَبَاعٌ وَرَبَاعِيَةٌ فَإِذَا دَخَلَ فِي الثَّامِنَةِ وَأَلْقَى السِّنَّ الَّذِي بَعْدَ الرَّبَاعِيَةِ فَهُوَ سَدِيسٌ وَسَدَسٌ فَإِذَا دَخَلَ فِي التَّاسِعَةِ وَفَطَرَ نَابُهُ وَطَلَعَ فَهُوَ بَازِلٌ فَإِذَا دَخَلَ فِي الْعَاشِرَةِ فَهُوَ مُخْلِفٌ ثُمَّ لَيْسَ لَهُ اسْمٌ وَلَكِنْ يُقَالُ بَازِلُ عَامٍ وَبَازِلُ عَامَيْنِ وَمُخْلِفُ عَامٍ وَمُخْلِفُ عَامَيْنِ إِلَى مَا زَادَ وَقَالَ النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ ابْنَةُ مَخَاضٍ لِسَنَةٍ وَابْنَةُ لَبُونٍ لِسَنَتَيْنِ وَحِقَّةٌ لِثَلَاثٍ وَجَذَعَةٌ لِأَرْبَعٍ وَثَنِيٌّ لَخَمْسٍ وَرَبَاعٌ لِسِتٍّ وَسَدِيسٌ لِسَبْعٍ وَبَازِلٌ لِثَمَانٍ قَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ أَبُو حَاتِمٍ وَالْأَصْمَعِيُّ وَالْجُذُوعَةُ وَقْتٌ وَلَيْسَ بِسِنٍّ قَالَ أَبُو حَاتِمٍ قَالَ بَعْضُهُمْ فَإِذَا أَلْقَى رَبَاعِيَتَهُ فَهُوَ رَبَاعٌ وَإِذَا أَلْقَى ثَنِيَّتَهُ فَهُوَ ثَنِيٌّ وَقَالَ أَبُو عُبَيْدٍ إِذَا لَقِحَتْ فَهِيَ خَلِفَةٌ فَلَا تَزَالُ خَلِفَةً إِلَى عَشَرَةِ أَشْهُرٍ فَإِذَا بَلَغَتْ عَشَرَةَ أَشْهُرٍ فَهِيَ عُشَرَاءُ قَالَ أَبُو حَاتِمٍ إِذَا أَلْقَى ثَنِيَّتَهُ فَهُوَ ثَنِيٌّ وَإِذَا أَلْقَى رَبَاعِيَتَهُ فَهُوَ رَبَاعٌ
hi byerile [Muhammad Ibnul Mutsanna] u te, u hi byerile [Muhammad bin Abdullah] u te, u hi byerile [Sa’id] ku suka eka [Qatadah] ku suka eka [Abdu Rabbih] ku suka eka [Abu Iyadh] ku suka eka [Uthman bin Affan] na [Zaid bin Tsabit] mayelana na ku dlayiwa ka semi-intentional i makume mune wa Jadz’ah, makume nharhu hiqqah, na makume nharhu bintu labun. Hi nkarhi wolowo, ku dlaya hi xihoxo i makume nharhu wa ti hiqqah, makume nharhu wa bintu labun na makume mbirhi wa vavanuna va banu labun na makume mbirhi wa bintu makhadh’. U hi byerile [Muhammad Ibnul Mutsanna] u te, u hi byerile [Muhammad bin Abdullah] u te, u hi byerile [Said] ku suka eka [Qatadah] ku suka eka [Sa’id Ibnul Musayyab] ku suka eka [Zaid bin Thabit] hi nkutsulo wa ku dlaya hi vomu hi vomu. Kutani u vule leswi kahle-kahle leswi hadith yi swi vuleke. Abu Dawud u te, ‘Abu Ubaid na van’wana vo hlayanyana va te, ‘Loko kamela yi fikile eka lembe ra yona ra vumune, yi vuriwa hiqqun kumbe hiqqah, hikuva swa pfumeleriwa ku rhwala nhundzu kumbe ku khandziyisiwa. Loko yi fika eka lembe ra yona ra vuntlhanu, yi vuriwa Jadza’ kumbe jadz’ah. Loko yi fika eka lembe ra yona ra vutsevu naswona tintiho ta yona leti tsemeke ti wile, yi vuriwa tsaniyun kumbe tsaniyah. Loko yi fika eka lembe ra yona ra vunkombo, yi vuriwa ruba’ kumbe ruba’iyah. Loko yi fika eka lembe ra yona ra vutsevu naswona meno endzhaku ka loko mavoya ya yona ya wile, yi vuriwa sadis kumbe sadas. Loko yi fika eka lembe ra yona ra vutsevu naswona meno ya yona ya timbyana ya wile kambe ya tlhele yi kula, yi vuriwa bazil. Loko yi fika eka lembe ra yona ra vukhume, yi vuriwa mukhlif. Naswona endzhaku ka sweswo a ku na ku boxiwa kun’wana loku kongomeke, kambe ku vitaniwa ntsena bazil ‘am -bazil ku tlula lembe- kumbe bazil ‘ammaini -bazil ku tlula malembe mambirhi-, mukhlif ‘am -mukhlif ku tlula lembe- kumbe mukhlif ‘ammaini -mukhlif ku tlula malembe mambirhi- na swin’wana’. An Nadhr bin Syumail u te, ‘Bintu makhadh eka kamela ya lembe rin’we, bintu labun eka kamela ya malembe mambirhi, hiqqah eka kamela ya malembe manharhu, jadza’ eka kamela ya malembe ya mune, tsaniyun eka kamela ya malembe ya ntlhanu, raba’ eka kamela ya malembe ya tsevu, sadis eka kamela ya malembe ya nkombo, na bazil eka kamela ya malembe ya tsevu’. Abu Dawud u te, ‘Abu Hatim na Al Ashma’ie va te, ‘Al Judzu’ah i ya nkarhi, hayi malembe’. Abu Hatim u te, ‘Swidyondzi swin’wana swi vula leswaku, ‘Loko kamela yi lahlekeriwe hi meno ya yona ya molar, yi vuriwa raba’, naswona loko ti incisors ta yona ti wile, yi vuriwa tsaniyun’. Abu Ubaid u te, ‘Loko yi lulamerile ku amukela mbewu ya vununa, yi vuriwa khalifah, naswona leswi swiya emahlweni kufikela loko ku hundza tinhweti ta khume. Loko ku hundzile tinhweti ta khume, yi vuriwa ‘usyara’. Abu Hatim u te, ‘Loko ti incisors ta yona ti wile, yi vuriwa tsaniyun, naswona loko ti molars ta yona ti wile, yi vuriwa raba’.