Zakat peternakan: Unta, sapi dan kambing
Imam Abu Dawud : 1340
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ الْحُسَيْنِ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَكَتَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِتَابَ الصَّدَقَةِ فَلَمْ يُخْرِجْهُ إِلَى عُمَّالِهِ حَتَّى قُبِضَ فَقَرَنَهُ بِسَيْفِهِ فَعَمِلَ بِهِ أَبُو بَكْرٍ حَتَّى قُبِضَ ثُمَّ عَمِلَ بِهِ عُمَرُ حَتَّى قُبِضَ فَكَانَ فِيهِ فِي خَمْسٍ مِنْ الْإِبِلِ شَاةٌ وَفِي عَشْرٍ شَاتَانِ وَفِي خَمْسَ عَشْرَةَ ثَلَاثُ شِيَاهٍ وَفِي عِشْرِينَ أَرْبَعُ شِيَاهٍ وَفِي خَمْسٍ وَعِشْرِينَ ابْنَةُ مَخَاضٍ إِلَى خَمْسٍ وَثَلَاثِينَ فَإِنْ زَادَتْ وَاحِدَةً فَفِيهَا ابْنَةُ لَبُونٍ إِلَى خَمْسٍ وَأَرْبَعِينَ فَإِذَا زَادَتْ وَاحِدَةً فَفِيهَا حِقَّةٌ إِلَى سِتِّينَ فَإِذَا زَادَتْ وَاحِدَةً فَفِيهَا جَذَعَةٌ إِلَى خَمْسٍ وَسَبْعِينَ فَإِذَا زَادَتْ وَاحِدَةً فَفِيهَا ابْنَتَا لَبُونٍ إِلَى تِسْعِينَ فَإِذَا زَادَتْ وَاحِدَةً فَفِيهَا حِقَّتَانِ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَإِنْ كَانَتْ الْإِبِلُ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ فَفِي كُلِّ خَمْسِينَ حِقَّةٌ وَفِي كُلِّ أَرْبَعِينَ ابْنَةُ لَبُونٍ وَفِي الْغَنَمِ فِي كُلِّ أَرْبَعِينَ شَاةً شَاةٌ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَإِنْ زَادَتْ وَاحِدَةً فَشَاتَانِ إِلَى مِائَتَيْنِ فَإِنْ زَادَتْ وَاحِدَةً عَلَى الْمِائَتَيْنِ فَفِيهَا ثَلَاثُ شِيَاهٍ إِلَى ثَلَاثِ مِائَةٍ فَإِنْ كَانَتْ الْغَنَمُ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ فَفِي كُلِّ مِائَةِ شَاةٍ شَاةٌ وَلَيْسَ فِيهَا شَيْءٌ حَتَّى تَبْلُغَ الْمِائَةَ وَلَا يُفَرَّقُ بَيْنَ مُجْتَمِعٍ وَلَا يُجْمَعُ بَيْنَ مُتَفَرِّقٍ مَخَافَةَ الصَّدَقَةِ وَمَا كَانَ مِنْ خَلِيطَيْنِ فَإِنَّهُمَا يَتَرَاجَعَانِ بَيْنَهُمَا بِالسَّوِيَّةِ وَلَا يُؤْخَذُ فِي الصَّدَقَةِ هَرِمَةٌ وَلَا ذَاتُ عَيْبٍقَالَ و قَالَ الزُّهْرِيُّ إِذَا جَاءَ الْمُصَدِّقُ قُسِّمَتْ الشَّاءُ أَثْلَاثًا ثُلُثًا شِرَارًا وَثُلُثًا خِيَارًا وَثُلُثًا وَسَطًا فَأَخَذَ الْمُصَدِّقُ مِنْ الْوَسَطِ وَلَمْ يَذْكُرْ الزُّهْرِيُّ الْبَقَرَ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الْوَاسِطِيُّ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ بْنُ حُسَيْنٍ بِإِسْنَادِهِ وَمَعْنَاهُ قَالَ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ ابْنَةُ مَخَاضٍ فَابْنُ لَبُونٍ وَلَمْ يَذْكُرْ كَلَامَ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ هَذِهِ نُسْخَةُ كِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي كَتَبَهُ فِي الصَّدَقَةِ وَهِيَ عِنْدَ آلُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَقْرَأَنِيهَا سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ فَوَعَيْتُهَا عَلَى وَجْهِهَا وَهِيَ الَّتِي انْتَسَخَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ وَسَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَإِذَا كَانَتْ إِحْدَى وَعِشْرِينَ وَمِائَةً فَفِيهَا ثَلَاثُ بَنَاتِ لَبُونٍ حَتَّى تَبْلُغَ تِسْعًا وَعِشْرِينَ وَمِائَةً فَإِذَا كَانَتْ ثَلَاثِينَ وَمِائَةً فَفِيهَا بِنْتَا لَبُونٍ وَحِقَّةٌ حَتَّى تَبْلُغَ تِسْعًا وَثَلَاثِينَ وَمِائَةً فَإِذَا كَانَتْ أَرْبَعِينَ وَمِائَةً فَفِيهَا حِقَّتَانِ وَبِنْتُ لَبُونٍ حَتَّى تَبْلُغَ تِسْعًا وَأَرْبَعِينَ وَمِائَةً فَإِذَا كَانَتْ خَمْسِينَ وَمِائَةً فَفِيهَا ثَلَاثُ حِقَاقٍ حَتَّى تَبْلُغَ تِسْعًا وَخَمْسِينَ وَمِائَةً فَإِذَا كَانَتْ سِتِّينَ وَمِائَةً فَفِيهَا أَرْبَعُ بَنَاتِ لَبُونٍ حَتَّى تَبْلُغَ تِسْعًا وَسِتِّينَ وَمِائَةً فَإِذَا كَانَتْ سَبْعِينَ وَمِائَةً فَفِيهَا ثَلَاثُ بَنَاتِ لَبُونٍ وَحِقَّةٌ حَتَّى تَبْلُغَ تِسْعًا وَسَبْعِينَ وَمِائَةً فَإِذَا كَانَتْ ثَمَانِينَ وَمِائَةً فَفِيهَا حِقَّتَانِ وَابْنَتَا لَبُونٍ حَتَّى تَبْلُغَ تِسْعًا وَثَمَانِينَ وَمِائَةً فَإِذَا كَانَتْ تِسْعِينَ وَمِائَةً فَفِيهَا ثَلَاثُ حِقَاقٍ وَبِنْتُ لَبُونٍ حَتَّى تَبْلُغَ تِسْعًا وَتِسْعِينَ وَمِائَةً فَإِذَا كَانَتْ مِائَتَيْنِ فَفِيهَا أَرْبَعُ حِقَاقٍ أَوْ خَمْسُ بَنَاتِ لَبُونٍ أَيُّ السِّنَّيْنِ وُجِدَتْ أُخِذَتْ وَفِي سَائِمَةِ الْغَنَمِ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ سُفْيَانَ بْنِ حُسَيْنٍ وَفِيهِ وَلَا يُؤْخَذُ فِي الصَّدَقَةِ هَرِمَةٌ وَلَا ذَاتُ عَوَارٍ مِنْ الْغَنَمِ وَلَا تَيْسُ الْغَنَمِ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ الْمُصَدِّقُ
Hi byerile [Abdullah bin Muhammad An Nufaili], u Hi byerile [‘Abbad bin Al ‘Awwam] ku suka eka [Sufyan bin Al Husain] ku suka eka [Az Zuhri] ku suka eka [Salim] ku suka eka [tata wa yena], u te; Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam u tsarile xiphephana mayelana na zakat naswona a nga yi humesanga eka vatirhi va yena ku kondza a fa. U ri namarhetile eka banga ra yena. Kutani Abu Bakr u swi endlile ku kondza a fa, kutani Umar u swi endlile ku kondza a fa. Noti yi na: Eka tikamela ta ntlhanu ku na zakat eka mbuti yin’we, naswona eka khume ra tona ku na zakat eka timbuti timbirhi, eka tikamela ta khume ntlhanu ku na zakat eka timbuti tinharhu, eka tikamela ta makume mbirhi ku na timbuti ta mune, eka tikamela ta makume mbirhi ntlhanu ku na zakat eka ncila wun’we wa makhadh ku fika eka makume nharhu ntlhanu, kutani loko ku tlula yin’we ku na zakat eka swilo xin’we labun - leyingana vutomi bya malembe mambirhi - kuya fika eka makume mune ntlhanu, kutani loko kuri na kutlula yin’we kutani kuna zakat eka ncila wun’we. hiqqah - leyi nga na vutomi bya malembe manharhu - ku fika eka swinyenyana swa tsevu, kutani loko ku ri na ku tlula yin’we kutani ku na zakat eka yona ku suka eka jadza’ah yin’we - leyi nga na vutomi bya mune wa malembe - ku fika eka makume nkombo ntlhanu, kutani loko ku tlula yin’we kutani ku na zakat eka yona ku suka eka bintu labun timbirhi - leyi nga na vutomi bya malembe mambirhi -, ku fika eka makume nhungu wa vanhu, kutani loko ku ri na ku tlula yin’we kutani ku na zakat eka yona ku suka eka ti hiqqah timbirhi - letingana vutomi bya malembe yanharhu -, kufika eka dzana na makume mbirhi wa vanhu. Kutani loko kuri na kutlula sweswo, kutani eka swinyenyani swin’wana na swin’wana swa makume ntlhanu kuna zakat eka ncila wun’we wa hiqqah - lowu nga na vutomi bya malembe manharhu -, naswona eka swiharhi swin’wana na swin’wana swa mune kuna zakat eka ncila wun’we wa bintu labun - lowu nga na vutomi bya malembe mambirhi -. Eka timbuti tin’wana na tin’wana ta makume mune ku na zakat eka mbuti yin’we, ku fika eka dzana na makume mbirhi wa timbuti. Kutani, loko ku ri na tinhloko to tlula yin’we, ku ta va na zakat ku suka eka timbuti timbirhi, ku fika eka madzana mambirhi. Kutani loko nhloko yin’we yi tlula madzana mambirhi, kutani ku va na zakat eka timbuti tinharhu, ku fika eka madzana manharhu, kutani loko ku ri na ku tlula sweswo, kutani eka tinhloko ta dzana rin’wana na rin’wana ku na zakat eka mbuti yin’we, naswona eka yona a ku na zakat ku kondza yi fika eka dzana. Naswona a yi hambanisiwi exikarhi ka timbuti leti hlanganisiweke naswona a yi hlanganisiwi exikarhi ka timbuti leti hambaneke hi ku chava zakat leyi bohaka. Naswona loko mbuti yi huma eka nhlanganelo wa vanhu vambirhi, havambirhi va yi avelana hi ku ringana. Unga teki zakat eka timbuti letinga dyuharile naswona ti lahlekeriweke hi meno, kumbe timbuti letingana swihoxo. ‘Abbad bin Al ‘Awwam u te; Az Zuhri u te; Loko mutirhela-mfumo wa zakat a fika, timbuti ti avanyisiwa ti va tinharhu, ku fana na timbuti tinharhu to biha, n’we xa nharhu i timbuti leti hlawulekeke, na n’we xa nharhu i timbuti ta le xikarhi. Kutani mutirhela-mfumo wa zakat u teke mbuti exikarhi, naswona Az Zuhri a nga boxi homu. U Hi byerile [Uthman bin Abu Syaibah], u Hi byerile [Muhammad bin Yazid Al Wasithi], u Hi byerile [Sufyan bin Husain] hi sanad na nhlamuselo ya yona, u vurile; Loko kungari na Bintu Makhadh, kutani Ibnu Labun - loyi anga na vutomi bya malembe mambirhi - wa humesiwa. Naswona a nga boxi marito ya Az Zuhri. U Hi byerile [Muhammad bin Al ‘Ala`], u Hi byerile [Ibnu Al Mubarak] ku suka eka [Yunus bin Yazid] ku suka eka [Ibn Shihab], u vurile; Leri i tsalwa ra voko ra tinotsi ta Muprofeta sallallaahu wa’alaihi wa sallam leti a ti tsaleke mayelana na zakat, naswona tsalwa leri ri le ndyangu wa Umar bin Al Khathab. Ibn Shihab u te; Salim bin Abdullah bin Umar u ndzi hlayele yona, kutani ndzi yi nhlokohata hi ku ya hi ntiyiso, naswona tsalwa ra voko ri kopiwe hi Umar bin Abdul ‘Aziz eka Abdullah bin Abdullah bin Umar, kun’we na Salim bin Abdullah bin Umar. Kutani u boxe hadith, u te; Loko nhlayo hinkwayo yi ri dzana na makume mbirhi n’we kutani ku na zakat eka swilo swinharhu swa Labun - leyi nga na vutomi bya malembe mambirhi -, ku kondza yi fika eka dzana na makume mbirhi nhungu. Kutani, loko ntsengo hinkwawo wuri dzana na makume nharhu kutani kuna zakat eka bintu labun timbirhi - letingana vutomi bya malembe mambirhi -, na hiqqah yin’we - leyingana vutomi bya malembe manharhu -, kufikela loko yifika eka dzana na makume nhungu nhungu. Kutani loko nhlayo hinkwayo yi ri dzana na makume mune kutani ku na zakat eka ti hiqqah timbirhi - leti nga na vutomi bya malembe manharhu - na bintu labun yin’we - leyi nga na vutomi bya malembe mambirhi -, ku kondza yi fika eka dzana na makume mune nhungu. Kutani loko ntsengo hinkwawo wu ri dzana na makume ntlhanu kutani ku na ti hiqqah zakat tinharhu - leti nga na vutomi bya malembe manharhu -, ku kondza yi fika eka dzana na makume ntlhanu na nhungu. Kutani loko nhlayo hinkwayo yi ri dzana na makume nhungu kutani ku na zakat eka mune wa bintu labun - leyi nga na vutomi bya malembe mambirhi -, ku kondza yi fika eka dzana na makume tsevu nhungu. Kutani, loko nhlayo hinkwayo yi ri dzana na makume nkombo, ku na ti bintu labun zakat tinharhu - leyi nga na vutomi bya malembe mambirhi - na hiqqah yin’we - leyi nga na vutomi bya malembe manharhu -, ku kondza yi fika eka dzana na makume nkombo nhungu. Kutani loko ntsengo hinkwawo wuri dzana na makume ntsevu kutani kuna zakat eka ti hiqqah timbirhi - letingana vutomi bya malembe manharhu - na bintu labun timbirhi - letingana vutomi bya malembe mambirhi -, kufikela loko yifika eka dzana na makume ntsevu nhungu. Kutani loko ntsengo hinkwawo wu ri dzana na makume nhungu kutani ku na ti hiqqah zakat tinharhu - leti nga na vutomi bya malembe manharhu -, na bintu labun yin’we - leyi nga na vutomi bya malembe mambirhi -, ku kondza yi fika eka dzana na makume nhungu nhungu. Kutani, loko kuri na madzana mambirhi, kutani kuna zakat eka ti hiqqah ta mune - letingana vutomi bya malembe yanharhu -, kumbe ntlhanu wa bintu labun - letingana vutomi bya malembe mambirhi -, kunga khathariseki leswaku mbuti yihi leyi kumiwaka leyingana malembe mambirhi, kutani ya tekiwa. Naswona eka swiharhi leswi dyiwaka emadyelweni... kutani u boxe hadith ya Sufyan bin Husain, naswona yi boxiwile eka yona; na timbuti ta khale leti lahlekeriweke hi meno, na leti nga na swivati, na timbuti ta xinuna a ti tekiwi hi zakat, handle ka loko mutirhela-mfumo wa zakat a swi navela.