Zakat peternakan: Unta, sapi dan kambing

Imam Abu Dawud : 1340

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ الْحُسَيْنِ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَكَتَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِتَابَ الصَّدَقَةِ فَلَمْ يُخْرِجْهُ إِلَى عُمَّالِهِ حَتَّى قُبِضَ فَقَرَنَهُ بِسَيْفِهِ فَعَمِلَ بِهِ أَبُو بَكْرٍ حَتَّى قُبِضَ ثُمَّ عَمِلَ بِهِ عُمَرُ حَتَّى قُبِضَ فَكَانَ فِيهِ فِي خَمْسٍ مِنْ الْإِبِلِ شَاةٌ وَفِي عَشْرٍ شَاتَانِ وَفِي خَمْسَ عَشْرَةَ ثَلَاثُ شِيَاهٍ وَفِي عِشْرِينَ أَرْبَعُ شِيَاهٍ وَفِي خَمْسٍ وَعِشْرِينَ ابْنَةُ مَخَاضٍ إِلَى خَمْسٍ وَثَلَاثِينَ فَإِنْ زَادَتْ وَاحِدَةً فَفِيهَا ابْنَةُ لَبُونٍ إِلَى خَمْسٍ وَأَرْبَعِينَ فَإِذَا زَادَتْ وَاحِدَةً فَفِيهَا حِقَّةٌ إِلَى سِتِّينَ فَإِذَا زَادَتْ وَاحِدَةً فَفِيهَا جَذَعَةٌ إِلَى خَمْسٍ وَسَبْعِينَ فَإِذَا زَادَتْ وَاحِدَةً فَفِيهَا ابْنَتَا لَبُونٍ إِلَى تِسْعِينَ فَإِذَا زَادَتْ وَاحِدَةً فَفِيهَا حِقَّتَانِ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَإِنْ كَانَتْ الْإِبِلُ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ فَفِي كُلِّ خَمْسِينَ حِقَّةٌ وَفِي كُلِّ أَرْبَعِينَ ابْنَةُ لَبُونٍ وَفِي الْغَنَمِ فِي كُلِّ أَرْبَعِينَ شَاةً شَاةٌ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَإِنْ زَادَتْ وَاحِدَةً فَشَاتَانِ إِلَى مِائَتَيْنِ فَإِنْ زَادَتْ وَاحِدَةً عَلَى الْمِائَتَيْنِ فَفِيهَا ثَلَاثُ شِيَاهٍ إِلَى ثَلَاثِ مِائَةٍ فَإِنْ كَانَتْ الْغَنَمُ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ فَفِي كُلِّ مِائَةِ شَاةٍ شَاةٌ وَلَيْسَ فِيهَا شَيْءٌ حَتَّى تَبْلُغَ الْمِائَةَ وَلَا يُفَرَّقُ بَيْنَ مُجْتَمِعٍ وَلَا يُجْمَعُ بَيْنَ مُتَفَرِّقٍ مَخَافَةَ الصَّدَقَةِ وَمَا كَانَ مِنْ خَلِيطَيْنِ فَإِنَّهُمَا يَتَرَاجَعَانِ بَيْنَهُمَا بِالسَّوِيَّةِ وَلَا يُؤْخَذُ فِي الصَّدَقَةِ هَرِمَةٌ وَلَا ذَاتُ عَيْبٍقَالَ و قَالَ الزُّهْرِيُّ إِذَا جَاءَ الْمُصَدِّقُ قُسِّمَتْ الشَّاءُ أَثْلَاثًا ثُلُثًا شِرَارًا وَثُلُثًا خِيَارًا وَثُلُثًا وَسَطًا فَأَخَذَ الْمُصَدِّقُ مِنْ الْوَسَطِ وَلَمْ يَذْكُرْ الزُّهْرِيُّ الْبَقَرَ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الْوَاسِطِيُّ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ بْنُ حُسَيْنٍ بِإِسْنَادِهِ وَمَعْنَاهُ قَالَ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ ابْنَةُ مَخَاضٍ فَابْنُ لَبُونٍ وَلَمْ يَذْكُرْ كَلَامَ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ هَذِهِ نُسْخَةُ كِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي كَتَبَهُ فِي الصَّدَقَةِ وَهِيَ عِنْدَ آلُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَقْرَأَنِيهَا سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ فَوَعَيْتُهَا عَلَى وَجْهِهَا وَهِيَ الَّتِي انْتَسَخَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ وَسَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَإِذَا كَانَتْ إِحْدَى وَعِشْرِينَ وَمِائَةً فَفِيهَا ثَلَاثُ بَنَاتِ لَبُونٍ حَتَّى تَبْلُغَ تِسْعًا وَعِشْرِينَ وَمِائَةً فَإِذَا كَانَتْ ثَلَاثِينَ وَمِائَةً فَفِيهَا بِنْتَا لَبُونٍ وَحِقَّةٌ حَتَّى تَبْلُغَ تِسْعًا وَثَلَاثِينَ وَمِائَةً فَإِذَا كَانَتْ أَرْبَعِينَ وَمِائَةً فَفِيهَا حِقَّتَانِ وَبِنْتُ لَبُونٍ حَتَّى تَبْلُغَ تِسْعًا وَأَرْبَعِينَ وَمِائَةً فَإِذَا كَانَتْ خَمْسِينَ وَمِائَةً فَفِيهَا ثَلَاثُ حِقَاقٍ حَتَّى تَبْلُغَ تِسْعًا وَخَمْسِينَ وَمِائَةً فَإِذَا كَانَتْ سِتِّينَ وَمِائَةً فَفِيهَا أَرْبَعُ بَنَاتِ لَبُونٍ حَتَّى تَبْلُغَ تِسْعًا وَسِتِّينَ وَمِائَةً فَإِذَا كَانَتْ سَبْعِينَ وَمِائَةً فَفِيهَا ثَلَاثُ بَنَاتِ لَبُونٍ وَحِقَّةٌ حَتَّى تَبْلُغَ تِسْعًا وَسَبْعِينَ وَمِائَةً فَإِذَا كَانَتْ ثَمَانِينَ وَمِائَةً فَفِيهَا حِقَّتَانِ وَابْنَتَا لَبُونٍ حَتَّى تَبْلُغَ تِسْعًا وَثَمَانِينَ وَمِائَةً فَإِذَا كَانَتْ تِسْعِينَ وَمِائَةً فَفِيهَا ثَلَاثُ حِقَاقٍ وَبِنْتُ لَبُونٍ حَتَّى تَبْلُغَ تِسْعًا وَتِسْعِينَ وَمِائَةً فَإِذَا كَانَتْ مِائَتَيْنِ فَفِيهَا أَرْبَعُ حِقَاقٍ أَوْ خَمْسُ بَنَاتِ لَبُونٍ أَيُّ السِّنَّيْنِ وُجِدَتْ أُخِذَتْ وَفِي سَائِمَةِ الْغَنَمِ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ سُفْيَانَ بْنِ حُسَيْنٍ وَفِيهِ وَلَا يُؤْخَذُ فِي الصَّدَقَةِ هَرِمَةٌ وَلَا ذَاتُ عَوَارٍ مِنْ الْغَنَمِ وَلَا تَيْسُ الْغَنَمِ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ الْمُصَدِّقُ

Беҙгә [Ғабдулла бин Мөхәммәт Ән Нөфәйлигә] һөйләне, [Суфьян бин Әл Хөсәйендән] [Әз Зөһриҙән] [Сәлимдән] [атаһынан] [Ғаббад бин Әл Әүүәмде] һөйләне, тине; Рәсүлуллаһ шаллаһүғәләйһи үә сәлләм зәҡәт тураһында яҙма яҙған һәм ул уны хеҙмәткәрҙәренә үлгәнсе бирмәгән. Ҡылысына беркеткән. Шунан һуң Әбү Бәкер үлгәнсе, шунан Ғүмәр үлгәнсе үтәне. Иҫкәрмәлә: Биш дөйәгә бер кәзәгә зәкәт бирелә, ә уларҙан унында ике кәзәгә зәкәт бирелә, ун биш дөйәгә өс кәзәгә зәкәт бирелә, егерме дөйәгә дүрт кәзәгә зәкәт бирелә, егерме биш дөйәгә дүрт кәзәгә бирелә, егерме биш дөйәгә зәкәт бирелә бер мәхәдх ҡойроғона тиклем зәкәт бирелә- зәкәт бирелә бинтунда бер ҡойроғо бар тивегә тиклем күберәк. бер бинту лабун - ике йыл ғүмерле - ҡырҡ бишкә тиклем, һуңынан берәүҙән күберәк булһа, бер ҡойроҡҡа зәҡәт бирелә. - өс йыл ғүмерле булған - алты ҡошҡа тиклем, һуңынан берҙән артыҡ булһа, уның өҫтөндә бер джадзағанан зәкәт бар - дүрт йыл ғүмерле - етмеш бишкә тиклем, һуңынан берҙән артыҡ булһа, уның өҫтөндә ике бинту лабундан зәкәт бар, әгәр ҙә ике йылдан күберәк булһа, ни айырым - ике йылға тиклем - ике йылдан күберәк булһа, - Һуңынан уға ике хиҡҡәттән - өс йыл ғүмерле - йөҙ егерме кешегә тиклем зәкәт бирелә. Шунан һуң, әгәр ҙә унан күберәк булһа, тимәк, һәр илле ҡош өсөн бер хиккә ҡойроғона зәкәт бирелә - уның ғүмере өс йыл - һәм һәр дүрт хайуан өсөн бер бинту лабун ҡойроғона - уның ғүмере ике йыл - зәкәт бирелә. Һәр ҡырҡ кәзә өсөн бер кәзә өсөн зәҡәт бирелә, йөҙ егерме кәзәгә тиклем. Шунан һуң, бер баштан артыҡ булһа, ике кәзәнән зәкәт биреләсәк, ике йөҙгә тиклем. Һуңынан бер баш ике йөҙҙән артып китһә, өс кәзәгә зәкәт бирелә, өс йөҙгә тиклем, шунан күберәк булһа, һәр йөҙ башҡа бер кәзәгә зәкәт бирелә, ә уның өҫтөндә йөҙгә еткәнсе зәкәт юҡ. Һәм ул берләштерелгән кәзәләр араһында айырылмай һәм фарыз зәкәттән ҡурҡып айырым кәзәләр араһында ҡушылмай. Ә кәзә ике кешенең берләшмәһенән сыҡһа, икеһе лә тигеҙ бүлешә. Ҡартайып, тештәре төшкән кәзәләрҙән, йәки ниндәйҙер ғәйебе булған кәзәләрҙән зәкәт алмағыҙ. Ғәббәд бин Әл-Әүүәм әйтте; Әз Зөһри әйтте; Зәкәт офицеры килгәс, кәзәләрҙе өскә бүләләр, мәҫәлән, өс насар кәзә, өстән бер өлөшө һайланма кәзә, өстән бер өлөшө урта кәзә. Шунан һуң зәкәтсе уртанан кәзәне алды, ә Әҙ Зөһри һыйырҙы телгә алманы. Беҙгә [Усман бин Әбү Сәйәбәгә] һөйләне, Беҙгә [Мөхәммәт бин Йәзид Әл-Вәситигә] һөйләне, Беҙгә [Суфьян бин Хөсәйенгә] сәнәд һәм уның мәғәнәһе менән һөйләне, тине; Әгәр ҙә Бинту Мәхәҙ булмаһа, тимәк, Ибнү Лабун - уның ғүмере ике йыл - сығарыла. Ә Әз Зөһриҙең һүҙҙәрен телгә алманы. Беҙгә [Мөхәммәт бин Әл Ғәлә`] һөйләне, Беҙгә [Ибнү Әл Мөбәрәктән] [Юныс бин Йәзидтән] [Ибн Шиһабтан] һөйләне, тине; Был пәйғәмбәребеҙҙең зәҡәткә ҡағылышлы яҙған иҫкәрмәләренең ҡулъяҙмаһы, был ҡулъяҙма Ғүмәр бин Әл-Хәтхаб ғаиләһендә. Ибн Шиһаб әйткән; Сәлим бин Абдулла бин Ғүмәр миңә уҡып ишеттерҙе, һуңынан мин дөрөҫлөккә ярашлы ятланым, ә ҡулъяҙманы Ғүмәр бин Абдулла Ғәзиз Абдулла бин Абдулла бин Ғүмәрҙән, шулай уҡ Сәлим бин Абдулла бин Ғүмәрҙән күсереп алды. Шунан хәҙисте телгә алды, әйтте; Әгәр ҙә дөйөм йөҙ егерме бер булһа, өс бинту Лабун зәкәте бар - был мем ике йәшендә, йөҙ егерме туғыҙға еткәнсе. Һуңынан, әгәр дөйөм йөҙ утыҙ булһа, ике бинту лабунда зәкәттәр бар - улар ике йыл ғүмерле - һәм бер хиккә - улар өс йыл ғүмерле -, йөҙ туҡһан туғыҙға еткәнсе. Һуңынан әгәр ҙә дөйөм йөҙ ҡырҡ булһа, өс йыл ғүмерле ике хиккә һәм бер бинту лабун - ике йыл ғүмерле - зәкәт бар, йөҙ ҡырҡ туғыҙға еткәнсе. Һуңынан әгәр ҙә дөйөм йөҙ илле булһа, өс хиккә зәкәте бар - өс йыл ғүмерле -, йөҙ илле туғыҙға еткәнсе. Һуңынан әгәр дөйөм йөҙ туҡһан булһа, дүрт бинту лабунда зәкәт бар - улар ике йыл ғүмерле -, йөҙ алтмыш туғыҙға еткәнсе. Артабан, әгәр дөйөм һаны йөҙ етмеш булһа, өс бинту лабун зәкәте – ике йыл ғүмерле – һәм бер хиккә – өс йыл ғүмерле – була, йөҙ етмеш туғыҙға еткәнсе. Һуңынан әгәр ҙә дөйөм йөҙ һикһән булһа, өс йыл ғүмерле ике хиккә һәм ике бинту лабун - ике йыл ғүмерле - зәҡәт бар, йөҙ һикһән туғыҙға еткәнсе. Һуңынан әгәр ҙә дөйөм йөҙ туҡһан булһа, өс хиккә зәкәте бар - өс йыл ғүмерле - һәм бер бинту лабун - ике йыл ғүмерле -, йөҙ туҡһан туғыҙға еткәнсе. Һуңынан, әгәр ике йөҙ булһа, дүрт хиккәгә - улар өс йыл ғүмерле - йәки биш бинту лабунға - улар ике йыл ғүмерле - зәкәт бирелә, ҡайһы кәзә алынһа, ул ике йәшлек, шунан һуң ул алына. Ә йәйләүҙә көтөлгән малдарға килгәндә.....шунан Суфьян бин Хөсәйендең хәҙисен телгә алды, унда был һүҙҙәр әйтелгән; һәм зәҡәтсе теләмәһә, ҡарт, тештәре бөткән, ниндәйҙер етешһеҙлектәре булған кәзәләрҙе, шулай уҡ ата кәзәләрҙе лә зәҡәткә алмағыҙ.