Imam Abu Dawud : 919

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي السَّائِبُ بْنُ يَزِيدَأَنَّ الْأَذَانَ كَانَ أَوَّلُهُ حِينَ يَجْلِسُ الْإِمَامُ عَلَى الْمِنْبَرِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فِي عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا فَلَمَّا كَانَ خِلَافَةُ عُثْمَانَ وَكَثُرَ النَّاسُ أَمَرَ عُثْمَانُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ بِالْأَذَانِ الثَّالِثِ فَأُذِّنَ بِهِ عَلَى الزَّوْرَاءِ فَثَبَتَ الْأَمْرُ عَلَى ذَلِكَحَدَّثَنَا النُّفَيْلِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ كَانَ يُؤَذَّنُ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَلَسَ عَلَى الْمِنْبَرِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ عَلَى بَابِ الْمَسْجِدِ وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ ثُمَّ سَاقَ نَحْوَ حَدِيثِ يُونُسَ حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ مُحَمَّدٍ يَعْنِي ابْنَ إِسْحَقَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ السَّائِبِ قَالَ لَمْ يَكُنْ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا مُؤَذِّنٌ وَاحِدٌ بِلَالٌ ثُمَّ ذَكَرَ مَعْنَاهُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ السَّائِبَ بْنَ يَزِيدَ ابْنَ أُخْتِ نَمِرٍ أَخْبَرَهُ قَالَ وَلَمْ يَكُنْ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرُ مُؤَذِّنٍ وَاحِدٍ وَسَاقَ هَذَا الْحَدِيثَ وَلَيْسَ بِتَمَامِهِ

আমাৰ ওচৰত বর্ণিত হৈছে যে [মুহাম্মাদ বিন চালামাহ আল মুৰাদি] আমাক [ইবনে ৱাহব] [ইউনুছৰ] পৰা [ইবনে ছিহাবে] মোক [আছ ছাইব বিন ইয়াজিদে] বর্ণনা কৰিছে যে আৰম্ভণিতে, প্ৰথম আজান শুকুৰবাৰে যেতিয়া ইমাম মঞ্চত বহি আছিল, সেইটো আছিল নবী ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাল্লাম, আবুৰ সময়ত বকৰ আৰু উমৰ ৰাদলিয়াল্লাহ 'আনহুমা, যেতিয়া উছমান খলিফা আছিল, যেতিয়া মানুহৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পাইছিল, তেতিয়া উছমানে শুকুৰবাৰে তৃতীয় আধন মাতিবলৈ আদেশ দিছিল, গতিকে মদীনাৰ বজাৰৰ ওখ ঠাই জৌৰা'ত আধন মাতিছিল - আৰু তাৰ পিছত বিষয়টো স্থিৰ হৈ পৰিছিল'। আমাৰ ওচৰত [এজন নুফাইলী] আমাক [মুহাম্মাদ বিন ছালামাহ] [মুহাম্মাদ বিন ইছহাক]ৰ পৰা [আজ জুহৰীৰ] পৰা [আছ ছাইব বিন ইয়াজিদ]ৰ পৰা বৰ্ণিত হৈছে তেওঁ কৈছিল; ‘মুআজিনে শুকুৰবাৰে ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ সন্মুখত ছালাত আমন্ত্ৰণ জনাইছিল, যেতিয়া তেওঁ মঞ্চত বহি আছিল, আনহাতে আবু বকৰ আৰু উমৰ মছজিদৰ দুৱাৰত আছিল...’ তাৰ পিছত তেওঁ হাদীছটো ইউনুছৰ হাদীছ হিচাপে আগবঢ়াই লৈ গৈছিল। আমাক কৈছে [হান্নাদ বিন আছ ছাৰীয়ে] আমাক [আবদাহ] [মুহাম্মাদৰ পৰা অৰ্থাৎ ইবনে ইছহাক] [আজ জুহৰীৰ] পৰা [আছ ছাইব]ৰ পৰা কৈছে তেওঁ কৈছিল; 'আল্লাহৰ ৰাছুলৰ এজন ব্যক্তি অৰ্থাৎ বিলালৰ বাহিৰে কোনো মুআজিন -স্থায়ী- নাছিল...' তাৰ পিছত তেওঁ হাদীছৰ অৰ্থ উল্লেখ কৰিলে'। আমাক কৈছে [মুহাম্মাদ বিন ইয়াহিয়া বিন ফাৰিছে] আমাক কৈছে [ইয়াকুব বিন ইব্ৰাহিম বিন ছাদ] আমাক [মোৰ পিতৃ] [ছালিহ]ৰ পৰা [ইবনে শ্বিহাবৰ] পৰা কৈছে যে [যেনেকৈ ছাইব বিন ইয়াজিদে তেওঁৰ খুলশালীয়েক নমিৰে তেওঁক জনাইছে, তেওঁ কয়; 'আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ এজন মুআজিনৰ বাহিৰে আন কোনো নাছিল...' তাৰ পিছত তেওঁ হাদীছটো আগবঢ়াই নিলে, কিন্তু সেয়া নিখুঁত নাছিল।