Hadith Representative
Kisah perjalanan Nabi Musa 'alaihissalam menuntut ilmu dan pertemuannya dengan Nabi Khidhir 'alaihissalam
Imam Bukhari : 119حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍإِنَّ نَوْفًا الْبَكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى لَيْسَ بِمُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ إِنَّمَا هُوَ مُوسَى آخَرُ فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ حَدَّثَنَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ مُوسَى النَّبِيُّ خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَسُئِلَ أَيُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَقَالَ أَنَا أَعْلَمُ فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِي بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ يَا رَبِّ وَكَيْفَ بِهِ فَقِيلَ لَهُ احْمِلْ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَإِذَا فَقَدْتَهُ فَهُوَ ثَمَّ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ بِفَتَاهُ يُوشَعَ بْنِ نُونٍ وَحَمَلَا حُوتًا فِي مِكْتَلٍ حَتَّى كَانَا عِنْدَ الصَّخْرَةِ وَضَعَا رُءُوسَهُمَا وَنَامَا فَانْسَلَّ الْحُوتُ مِنْ الْمِكْتَلِ{ فَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ سَرَبًا }وَكَانَ لِمُوسَى وَفَتَاهُ عَجَبًا فَانْطَلَقَا بَقِيَّةَ لَيْلَتِهِمَا وَيَوْمَهُمَا فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ{ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا }وَلَمْ يَجِدْ مُوسَى مَسًّا مِنْ النَّصَبِ حَتَّى جَاوَزَ الْمَكَانَ الَّذِي أُمِرَ بِهِ فَقَالَ لَهُ فَتَاهُ{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ }قَالَ مُوسَى{ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَلَمَّا انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ إِذَا رَجُلٌ مُسَجًّى بِثَوْبٍ أَوْ قَالَ تَسَجَّى بِثَوْبِهِ فَسَلَّمَ مُوسَى فَقَالَ الْخَضِرُ وَأَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلَامُ فَقَالَ أَنَا مُوسَى فَقَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ قَالَ{ هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا }قَالَ{ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }يَا مُوسَى إِنِّي عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ لَا تَعْلَمُهُ أَنْتَ وَأَنْتَ عَلَى عِلْمٍ عَلَّمَكَهُ لَا أَعْلَمُهُ{ قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلَا أَعْصِي لَكَ أَمْرًا }فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ لَيْسَ لَهُمَا سَفِينَةٌ فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ فَكَلَّمُوهُمْ أَنْ يَحْمِلُوهُمَا فَعُرِفَ الْخَضِرُ فَحَمَلُوهُمَا بِغَيْرِ نَوْلٍ فَجَاءَ عُصْفُورٌ فَوَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ فَنَقَرَ نَقْرَةً أَوْ نَقْرَتَيْنِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ الْخَضِرُ يَا مُوسَى مَا نَقَصَ عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلَّا كَنَقْرَةِ هَذَا الْعُصْفُورِ فِي الْبَحْرِ فَعَمَدَ الْخَضِرُ إِلَى لَوْحٍ مِنْ أَلْوَاحِ السَّفِينَةِ فَنَزَعَهُ فَقَالَ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا }فَكَانَتْ الْأُولَى مِنْ مُوسَى نِسْيَانًا فَانْطَلَقَا فَإِذَا غُلَامٌ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ مِنْ أَعْلَاهُ فَاقْتَلَعَ رَأْسَهُ بِيَدِهِ فَقَالَ مُوسَى{ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ }{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ وَهَذَا أَوْكَدُ{ فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ }قَالَ الْخَضِرُ بِيَدِهِ فَأَقَامَهُ فَقَالَ لَهُ مُوسَى{ لَوْ شِئْتَ لَاتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ }قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْحَمُ اللَّهُ مُوسَى لَوَدِدْنَا لَوْ صَبَرَ حَتَّى يُقَصَّ عَلَيْنَا مِنْ أَمْرِهِمَا
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Saíd bin Jubair, ne naa gudxeʼ [Ibn Abbas]: «Dxandíʼ, Nauf Al Bakali riníʼ ique cadi Musa diʼ nga Musa stiʼ ca Bani, sínuque another». Ibn Abbas despué guníʼ: «Enemigu stiʼ Alá nga cusiguii, dxandíʼ [Ubay bin Kaʼb] maʼ bizeeteʼ de profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam: «Moisés, profeta stiʼ Alá, bizuhuaa nezalú ca Bani Israel cudii ti sermón, despué gunabadiidxacabe laa: «Tuu nga binni ni jma nuu xpiaaniʼ yaʼ». Musa bicabi laabe: «Naa nga». Ngue runi, biʼniʼ reprender Allah Taʼala laabe purtiʼ qué nudiicabe laabe guendabiaaniʼ de laani. Óraque bisihuinni Alá Taʼala laabe: «Nuu ti siervu lade ca siervu stinneʼ ni nabeza ra ridxaaga guiropaʼ nisadóʼ ni jma nuu xpiaaniʼ que lii». Óraque guníʼ Musa: «O Rabb, ximodo zanda guidxaagaʼ laabe yaʼ». Ngue runi gúdxicabe laabe: «Gucuaa benda ca ndaaniʼ ti canasta, pa gunitiluʼ benda ca, óraque nga guía». Óraque biree Musa ne mozo stiʼ, Yusyaʼ bin Nun, ne guirópacabe yenécabe benda ndaaniʼ canasta dede yendácabe ra nuu ti guié naroʼbaʼ. Óraque guirópacabe guluucabe iquecabe lu ti guié ne gúsicabe. Óraque biree benda que ndaaniʼ canasta que -óraque biree benda que ne gucuaa neza stiʼ ndaaniʼ nisadóʼ-' -Qs. Al Kahf: 61-. Nabé bidxagayaa Moisés ne ca discípulo stiʼ ni bizaaca riʼ, ngue runi guirópacabe qué nusaana de nizácabe biaʼ dxi biaana gueelaʼ que ne dxi que. Dede ti siadóʼ gudxi Musa mozo stiʼ: «Bidxiña raríʼ guendaró stidu, dxandíʼ maʼ candaanadu pur viaje stidu-» -P. Al Kahf: 62-. Qué ñuni sentir Moisés maʼ bidxaga, sínuque ora maʼ yendá ra chindá casi modo biʼniʼ mandarcabe laa. Ngue runi gudxi discípulo stibe laabe: «Ñee nánnaluʼ dxi biyúbidu ra guiládu ndaaniʼ guié que ante la? Ni dxandíʼ nga bisiaandaʼ gabeʼ lii de ca benda que. Ne guirutiʼ rusiaandaʼ naa, sínuque Binidxabaʼ si-’ -P. Al Kahf: iza 63-. Musa óraque guníʼ: «-Nga nga lugar ni cuyúbidu. Óraque bibiguétacabe guirópacabe para chinándacabe ca pasu stícabe ni guyuu dxiqué- ’ -Qs. Al Kahf: iza 64-. Ora yendá guirópacabe ra nuu guié que, bidxélacabe ti hombre nacu ti lari naroʼbaʼ. Musa biʼniʼ saludar laabe. Óraque gudxi Khidlir naa: «Ximodo zanda guiniʼluʼ galán ra lídxiluʼ yaʼ». Moisés bicabi laabe: «Naa nga Moisés». Khidlir gunabadiidxaʼ laabe: «Musa Bani Israel la?». Musa bicabi laabe: «Si». Musa óraque guníʼ: «¿Ñee zanda chinándaluʼ naa para gusiidiluʼ naa ca guendabiaaniʼ ni dxandíʼ lade ca guendabiaaniʼ ni maʼ bisiidicabe lii la?», bicabi Khidlir: «Dxandíʼ, qué ziuu dxi gápaluʼ paciencia naa-» -P. Al Kahf: 66 dede 67-. Khidlir biguetaʼ guníʼ: «Oh Musa, napaʼ guendabiaaniʼ de guendabiaaniʼ stiʼ Alá ni bisiidibe naa ni qué gánnaluʼ, ne lii laaca nápaluʼ guendabiaaniʼ ni bisiidibe ni laaca qué gannaʼ». Musa guníʼ: «Pa gacalaʼdxiʼ Dios, zadxeʼluʼ naa ti binni ni napa paciencia, ne qué zucaalúʼ lii lu intiica cosa-» -P. Al Kahf: iza 69-. Ngue runi, guirópacabe guzacabe ruaa nisadóʼ que laga nin tobi de laacabe qué gapa barcu, despué gudiʼdiʼ ti barcu raqué. Guníʼcabe diidxaʼ ti chiné ca binni nuu ndaaniʼ barcu que guirópacabe. Purtiʼ maʼ biiyacabe tupeʼ nga Khidlir, yenecaʼ guirópacaʼ sin quixecaʼ. Óraque beeda ti pájaru huiiniʼ ni zuhuaa cueʼ barcu que cuquiichiʼ nisadóʼ que para gueʼ né ti o chupa picu. Khidlir óraque guníʼ: «O Musa, ni nannaʼ ne ni nánnaluʼ ora guchaaganu ni né ni nanna Alá, cadi sti cosa diʼ ni, sínuque casi ti pecu stiʼ pájaru riʼ ndaaniʼ nisadóʼ». Óraque pur gana si gucuaa Khidlir tabla stiʼ barcu que ne bichá ni. Musa guníʼ: «Maʼ yenécabe laadu sin quixe, peru xiñee binitiluluʼ ni para guiaba ca pasajeru que yaʼ». Khidlir guníʼ: «¿Ñee cadi naa diʼ nga gudxeʼ lii: «Dxandíʼ qué ziuu dxi gápaluʼ paciencia naa-», bicabi Musa: «Cadi guni castigarluʼ naa purtiʼ rusaanaʼ de guietenaladxeʼ ne cadi gucaaluʼ naa carga. ani naa né xiixa ni nagana lu ca asuntu stinneʼ- ' -Ps. Al Kahf: 72 dede 73 iza. Primé ni bizaaca riʼ nga purtiʼ bisiaandaʼ Moisés. Óraque biree guirópacabe dede bidxaagalúcabe ti baʼduhuiiniʼ ni caguitené chupa xhamigu. Óraque gunaazeʼ Khidlir ique baʼduhuiiniʼ que, bindisaʼ ni ne bichá guié ique dede guti. Ngue runi gunabadiidxaʼ Musa: «Xiñee ruutiluʼ ti alma nayá, cadi purtiʼ biitibe sti binni yaʼ». Al Kahf: 74-. Khidlir bicabi laabe: «¿Ñee cadi gudxeʼ lii, de dxandíʼ qué zanda diʼ gápaluʼ paciencia naa la?- ’ -P. Al Kahf: iza 75. Ibn Uyainah guníʼ: «Ndiʼ nga ti confirmación». '-Zacá nga guzacabe guirópacabe dede ora yendácabe ra nuu ca binni de ti guidxi, gunabacabe guidxaagalú ca binni de guidxi que laacabe, peru ca binni de guidxi que qué ninacaʼ ñuni recibircaʼ laacabe. Óraque guirópacabe biiyacabe casi ñaca niguiidxiʼ muru stiʼ yoo que. Ngue runi, Khidlir bicuí muru que- ’ -Qs. Al Kahf: 77-. Rasulullah guníʼrube historia stibe: «Khidlir biʼniʼ ni né náʼ. Óraque na Musa: «Pa racaláʼdxiluʼ, dxandipeʼ zacaaluʼ ti sueldu pur laani». Khidlir bicabi laabe: «Ndiʼ nga dxi raca separar naa ne lii-» -Qs. Al Kahf: 77 dede 78 iza. Ne laca naquiiñeʼ guietenaláʼdxinu ca diidxaʼ riʼ: «Guiá Dios Musa. Dxandíʼ racaláʼdxidu gapa Moisés paciencia ti ganda gunadiágadu stale historia de guirópacabe».