Hadith Representative
Kisah perjalanan Nabi Musa 'alaihissalam menuntut ilmu dan pertemuannya dengan Nabi Khidhir 'alaihissalam
Imam Bukhari : 119حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍإِنَّ نَوْفًا الْبَكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى لَيْسَ بِمُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ إِنَّمَا هُوَ مُوسَى آخَرُ فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ حَدَّثَنَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ مُوسَى النَّبِيُّ خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَسُئِلَ أَيُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَقَالَ أَنَا أَعْلَمُ فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِي بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ يَا رَبِّ وَكَيْفَ بِهِ فَقِيلَ لَهُ احْمِلْ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَإِذَا فَقَدْتَهُ فَهُوَ ثَمَّ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ بِفَتَاهُ يُوشَعَ بْنِ نُونٍ وَحَمَلَا حُوتًا فِي مِكْتَلٍ حَتَّى كَانَا عِنْدَ الصَّخْرَةِ وَضَعَا رُءُوسَهُمَا وَنَامَا فَانْسَلَّ الْحُوتُ مِنْ الْمِكْتَلِ{ فَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ سَرَبًا }وَكَانَ لِمُوسَى وَفَتَاهُ عَجَبًا فَانْطَلَقَا بَقِيَّةَ لَيْلَتِهِمَا وَيَوْمَهُمَا فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ{ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا }وَلَمْ يَجِدْ مُوسَى مَسًّا مِنْ النَّصَبِ حَتَّى جَاوَزَ الْمَكَانَ الَّذِي أُمِرَ بِهِ فَقَالَ لَهُ فَتَاهُ{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ }قَالَ مُوسَى{ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَلَمَّا انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ إِذَا رَجُلٌ مُسَجًّى بِثَوْبٍ أَوْ قَالَ تَسَجَّى بِثَوْبِهِ فَسَلَّمَ مُوسَى فَقَالَ الْخَضِرُ وَأَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلَامُ فَقَالَ أَنَا مُوسَى فَقَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ قَالَ{ هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا }قَالَ{ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }يَا مُوسَى إِنِّي عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ لَا تَعْلَمُهُ أَنْتَ وَأَنْتَ عَلَى عِلْمٍ عَلَّمَكَهُ لَا أَعْلَمُهُ{ قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلَا أَعْصِي لَكَ أَمْرًا }فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ لَيْسَ لَهُمَا سَفِينَةٌ فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ فَكَلَّمُوهُمْ أَنْ يَحْمِلُوهُمَا فَعُرِفَ الْخَضِرُ فَحَمَلُوهُمَا بِغَيْرِ نَوْلٍ فَجَاءَ عُصْفُورٌ فَوَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ فَنَقَرَ نَقْرَةً أَوْ نَقْرَتَيْنِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ الْخَضِرُ يَا مُوسَى مَا نَقَصَ عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلَّا كَنَقْرَةِ هَذَا الْعُصْفُورِ فِي الْبَحْرِ فَعَمَدَ الْخَضِرُ إِلَى لَوْحٍ مِنْ أَلْوَاحِ السَّفِينَةِ فَنَزَعَهُ فَقَالَ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا }فَكَانَتْ الْأُولَى مِنْ مُوسَى نِسْيَانًا فَانْطَلَقَا فَإِذَا غُلَامٌ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ مِنْ أَعْلَاهُ فَاقْتَلَعَ رَأْسَهُ بِيَدِهِ فَقَالَ مُوسَى{ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ }{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ وَهَذَا أَوْكَدُ{ فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ }قَالَ الْخَضِرُ بِيَدِهِ فَأَقَامَهُ فَقَالَ لَهُ مُوسَى{ لَوْ شِئْتَ لَاتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ }قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْحَمُ اللَّهُ مُوسَى لَوَدِدْنَا لَوْ صَبَرَ حَتَّى يُقَصَّ عَلَيْنَا مِنْ أَمْرِهِمَا
Nagsumat ha amon [hi Abdullah bin Muhammad] nagsiring, nagsumat ha amon [Sufyan] nagsumat ha amon ['Amru] nagsiring, nagsumat ha akon [Sa'id bin Jubair] nagsiring, ako nagsiring kan [Ibn 'Abbas], 'Tinuod hi Nauf Al Bakali naghunahuna nga hi Musa diri an Musa han mga Bani Israil'. Si Ibn Abbas dayon nagsugad, 'An kaaway ni Allah nagbubuwa, tinuod [Ubay bin Ka'b] nagsaysay sa aton gikan sa Rasul-an sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Hi Moises ang Rasul-an sa Allah nagtindog sa atubangan sa Bani Isra'il nga naghatag sin sermon, unya siya gipakianhan: 'Hin-o ang labing intelligen nga tawo?' Hi Musa binaton: 'Ako'. Salit ginsaway hiya ni Allah Ta’ala kay waray hiya tagan hin kahibaro mahitungod hini. Katapos, hi Allah Ta’ala nagpahayag ha iya: ‘May-ada usa nga surugoon ha Akon mga surugoon nga naukoy ha pagtapo han duha nga dagat nga mas baltok kay ha imo’. Katapos, nagsiring hi Musa, ‘O Rabb, paonan-o ko hiya matatapo?’ Salit ginsiring hiya: ‘Dad-a an isda ha basket, kon mawara an isda, niyan amo ito an giya’. Katapos nagtikang hi Musa upod an iya surugoon nga hi Yusya’ bin Nun, ngan hira nga duha nagdara hin mga isda ha mga basket tubtob nga nakaabot hira ha usa nga daku nga bato. Katapos, hira nga duha nagbutang han ira mga ulo ha bato ngan kinaturog. Katapos, gumawas an isda tikang ha basket -katapos, linmukso an isda ngan nag-agi ngadto ha dagat-' -Qs. Al Kahf: 61-. Ini nga panhitabo nahipausa kan Moises ngan ha iya mga disipulo, salit nagpadayon hira nga duha ha ira pagbiyahe ha nahibibilin nga bahin han gab-i ngan adlaw. Tubtub nga usa ka aga hi Musa nagsiring ha iya surugoon, '-Dad-a dinhi an amon pagkaon, tinuod nga kapoy na kami han amon pagbiyahe-' -Qs. Al Kahf: 62-. Waray umabat hin kakapoy hi Moises labot la han umabot ha iya destinasyon sugad han iginsugo. Sanglit an iya disipulo nagsiring ha iya: '-Maaram ka ba han namiling kami hin masisirongan ha bato hadto? Actually, nahikalimot ako pagsumat ha iyo mahitungod han isda. Ngan waray nalilimot ha akon labot la kan Satanas-' -Qs. Al Kahf: 63-. Hi Musa dayon nagsiring: '-Ito an lugar nga amon ginbibiling. Katapos, binalik hira nga duha basi sundon an ira orihinal nga mga pitad- ' -Qs. Al Kahf: 64-. Pag-abot nanda nga daywa sa bato, may nakit-an nanda nga eaeaki nga nakasuksok it halapad nga bado. Ginkumusta hiya ni Musa. Katapos, nagsiring hi Khidlir, ‘Paonan-o ka nangungumusta ha iyo lugar?’ Hi Moises binaton, ‘Ako hi Moises’. Hi Khidlir nagpakiana balik, 'Musa Bani Isra'il?' Binaton hi Musa, ‘Oo’. Niyan nagsiring hi Musa: '-Mahimo ba ako sumunod ha imo basi tutdoan mo ako han husto nga hibaro ha butnga han hibaro nga igintutdo ha imo?-' Binaton hi Khidlir: 'Tinuod, diri ka gud makakailob ha Akon-' -Qs. Al Kahf: 66-67-. Nagpadayon hi Khidlir nga nasiring, ‘O Musa, may-ada ako hibaro tikang ha hibaro ni Allah nga Iya igintutdo ha akon nga diri ka maaram, ngan may-ada ka liwat hibaro nga Iya igintutdo nga diri liwat ako maaram’. Nagsiring hi Musa: '-Buot han Dios, mabibilngan mo ako nga mapailubon nga tawo, ngan diri ako makontra ha imo ha bisan ano nga butang-' -Qs. Al Kahf: 69-. Salit naglakat hira nga duha ha baybayon samtang waray ha ira bisan usa nga may baluto, katapos may lumabay nga barko. Nag-istorya hira basi dad-on hira nga duha han mga tawo nga sakay han baluto. Tungod kay nakilala na hi Khidlir, ira hira ginkuha nga duha nga waray bayad. Katapos, may-ada gutiay nga tamsi nga nalingkod ha ligid han baluto nga nagpipitik ha tubig han dagat basi uminom pinaagi hin usa o duha nga piktik. Katapos, nagsiring hi Khidlir, ‘O Musa, an akon hibaro ngan an imo hibaro kon itanding ha hibaro ni Allah waray iba kundi sugad la han pag-ipit hini nga tamsi ha tubig han dagat’. Katapos, tinuyo nga ginkuha ni Khidlir an tabla han baluto ngan ginbari ito. Nagsiring hi Musa, ‘Waray la kami nira gindara, pero kay ano nga ginruba mo ito basi malumos an mga pasahero?’ Hi Khidlir nagsiring: '-Diri ba ako nagsiring, 'Ha pagkamatuod diri ka gud mag-iilob ha akon-' hi Musa binaton: '-Ayaw ako pagsiroti tungod han akon pagkalimot ngan ayaw ako pagbug-ati. ani ako nga may makuri ha akon mga buruhaton- ' -Qs. Al Kahf: 72-73-. Inin siyahan nga panhitabo tungod kay nahikalimot hi Moises. Tapos lumakat hira nga duha hasta nga may nakilala hira nga gutiay nga bata nga nag-uuyag upod an iya duha nga barkada. Katapos, ginkaptan ni Khidlir an ulo han bata, gin-alsa ngan gin-ipit tubtob nga namatay. Sanglit nagpakiana hi Musa: '-Kay ano nga limpyo nga kalag an imo ginpapatay, diri tungod kay nagpatay hiya hin iba nga tawo?-' -Qs. Al Kahf: 74-. Binaton hi Khidlir: '-Diri ba ako nagsumat ha imo, nga ha kamatuoran diri ka makakailob ha akon?- ' -Qs. Al Kahf: 75-. Nagsiring hi Ibn ‘Uyainah, ‘Usa ini nga kumpirmasyon’. '-Sanglit naglakat hira nga duha tubtob han pag-abot nira ha mga tawo han usa nga nasud, naghangyo hira nga lingawon hira han mga tawo hito nga nasud, pero waray karuyag han mga tawo hito nga nasud nga lingawon hira. Tapos nakit-an nira nga duha nga haros marumpag na an pader han balay. Salit gintindog ni Khidlir an pader- ' -Qs. Al Kahf: 77-. Nagpadayon hi Rasulullah han iya istorya: ‘Ginbuhat ini ni Khidlir pinaagi han iya kalugaringon nga mga kamot. Katapos, nagsiring hi Musa, '-Kon karuyag mo, sigurado nga kukuhaon mo an suhol para hito. Binaton hi Khidlir, ‘Amo ini an takna han pagbulag ha akon ngan ha imo-’ -Qs. Al Kahf: 77-78-. Ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagsugad: 'Unta unta kalooyan ni Allah kan Musa.' Naglalaom gud kami nga magin mapailubon hi Moises basi makabati kami hin damu nga istorya mahitungod ha ira nga duha.’