Hadith Representative
Kisah perjalanan Nabi Musa 'alaihissalam menuntut ilmu dan pertemuannya dengan Nabi Khidhir 'alaihissalam
Imam Bukhari : 119حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍإِنَّ نَوْفًا الْبَكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى لَيْسَ بِمُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ إِنَّمَا هُوَ مُوسَى آخَرُ فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ حَدَّثَنَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ مُوسَى النَّبِيُّ خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَسُئِلَ أَيُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَقَالَ أَنَا أَعْلَمُ فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِي بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ يَا رَبِّ وَكَيْفَ بِهِ فَقِيلَ لَهُ احْمِلْ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَإِذَا فَقَدْتَهُ فَهُوَ ثَمَّ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ بِفَتَاهُ يُوشَعَ بْنِ نُونٍ وَحَمَلَا حُوتًا فِي مِكْتَلٍ حَتَّى كَانَا عِنْدَ الصَّخْرَةِ وَضَعَا رُءُوسَهُمَا وَنَامَا فَانْسَلَّ الْحُوتُ مِنْ الْمِكْتَلِ{ فَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ سَرَبًا }وَكَانَ لِمُوسَى وَفَتَاهُ عَجَبًا فَانْطَلَقَا بَقِيَّةَ لَيْلَتِهِمَا وَيَوْمَهُمَا فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ{ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا }وَلَمْ يَجِدْ مُوسَى مَسًّا مِنْ النَّصَبِ حَتَّى جَاوَزَ الْمَكَانَ الَّذِي أُمِرَ بِهِ فَقَالَ لَهُ فَتَاهُ{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ }قَالَ مُوسَى{ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَلَمَّا انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ إِذَا رَجُلٌ مُسَجًّى بِثَوْبٍ أَوْ قَالَ تَسَجَّى بِثَوْبِهِ فَسَلَّمَ مُوسَى فَقَالَ الْخَضِرُ وَأَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلَامُ فَقَالَ أَنَا مُوسَى فَقَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ قَالَ{ هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا }قَالَ{ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }يَا مُوسَى إِنِّي عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ لَا تَعْلَمُهُ أَنْتَ وَأَنْتَ عَلَى عِلْمٍ عَلَّمَكَهُ لَا أَعْلَمُهُ{ قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلَا أَعْصِي لَكَ أَمْرًا }فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ لَيْسَ لَهُمَا سَفِينَةٌ فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ فَكَلَّمُوهُمْ أَنْ يَحْمِلُوهُمَا فَعُرِفَ الْخَضِرُ فَحَمَلُوهُمَا بِغَيْرِ نَوْلٍ فَجَاءَ عُصْفُورٌ فَوَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ فَنَقَرَ نَقْرَةً أَوْ نَقْرَتَيْنِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ الْخَضِرُ يَا مُوسَى مَا نَقَصَ عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلَّا كَنَقْرَةِ هَذَا الْعُصْفُورِ فِي الْبَحْرِ فَعَمَدَ الْخَضِرُ إِلَى لَوْحٍ مِنْ أَلْوَاحِ السَّفِينَةِ فَنَزَعَهُ فَقَالَ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا }فَكَانَتْ الْأُولَى مِنْ مُوسَى نِسْيَانًا فَانْطَلَقَا فَإِذَا غُلَامٌ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ مِنْ أَعْلَاهُ فَاقْتَلَعَ رَأْسَهُ بِيَدِهِ فَقَالَ مُوسَى{ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ }{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ وَهَذَا أَوْكَدُ{ فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ }قَالَ الْخَضِرُ بِيَدِهِ فَأَقَامَهُ فَقَالَ لَهُ مُوسَى{ لَوْ شِئْتَ لَاتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ }قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْحَمُ اللَّهُ مُوسَى لَوَدِدْنَا لَوْ صَبَرَ حَتَّى يُقَصَّ عَلَيْنَا مِنْ أَمْرِهِمَا
Lavaret en deus deomp [Abdullah bin Muhammad] en deus lavaret, en deus lavaret deomp [Sufyan] en deus lavaret deomp [Amru] en deus lavaret, en deus lavaret din [Said bin Jubair] en deus lavaret, em eus lavaret da [Ibn Abbas], 'E gwirionez e soñj Nauf Al Bakali ne oa ket Musa Musa ar Bani Isra'il, met ur Musa all'. Ibn Abbas a lavaras neuze, 'Enebour Allah a lavar gaou, [Ubay bin Ka'b] en deus lavaret deomp gant ar profed sallallaahu alaihi Wasallam: 'Moizez, profed Allah, a savas dirak Bani Isra'il o reiñ ur brezegenn, neuze e voe goulennet outañ: 'Piou eo an den furañ?' Musa a respontas : « Me eo ». Setu Allah Ta'ala a rebechas anezhañ rak ne oa ket bet roet dezhañ anaoudegezh diwar e benn. Neuze Allah Ta'ala a ziskulias dezhañ : 'E-touez va servijerien ez eus ur servijer hag a vev e-kichen an daou vor hag a zo speredekoc'h egedoc'h'. Neuze e lavaras Musa : « O Rabb, penaos e c'hellan en em gavout gantañ ? Neuze e voe lavaret dezhañ : 'Degas ar pesk en ur paner, ma kollit ar pesk, setu ar c'hemennadenn'. Neuze ez eas Musa war-raok gant e servijer, Yusya' bin Nun, hag an daou anezho a zougas pesked e paneroù betek tizhout ur roc'h bras. Neuze e lakajont o daou o fenn war ur roc'h hag e kouskjont. Neuze e teuas ar pesk er-mêz eus ar panerad -neuze ar pesk a lammas hag a gemeras e hent er mor-' -Qs. Al Kahf: 61-. An darvoud-se a souezhas Moizez hag e ziskibien, setu ma kendalc'has an daou anezho gant o hent ar peurrest eus an noz hag eus an deiz. Betek ur mintin e lavaras Musa d'e servijer, '-Degas amañ hor boued, skuizh omp gant hor beaj e gwirionez-' -Qs. Al Kahf: 62-. Musa ne seblante ket bezañ skuizh nemet goude bezañ erruet en e lec'h evel ma oa bet gourc'hemennet dezhañ. Neuze e lavaras e ziskibl dezhañ : '-Ha gouzout a rez pegoulz hon eus klasket repu er roc'h a-raok ? E gwirionez, ankounac'haet em eus komz deoc'h diwar-benn ar pesk. Ha den ne ankounac'ha ac'hanon nemet Satan-' -Qs. Al Kahf: 63-. Musa a lavaras neuze : '-Setu al lec'h a glaskomp. Neuze e tistroas an daou anezho da heuliañ o roudoù orin- ' -Qs. Al Kahf: 64-. Pa erruas an daou anezho er garreg, e kavjont un den gant dilhad ledan. Musa a saludas anezhañ. Khidlir a lavaras neuze, 'Penaos e lavarit salud en ho ti?' Moizez a respontas: Me eo Moizez. Khidlir a c'houlennas en-dro, 'Musa Bani Isra'il?' Musa a respontas, 'Ya'. Musa a lavaras neuze : '-Gallout a ran ho heuliañ evit ma teskiñ din ar ouiziegezh reizh e-touez ar ouiziegezh a zo bet desket deoc'h ?-' Khidlir a respontas : 'E gwirionez, ne c'hellit ket bezañ pasiant ganin-' -Qs. Al Kahf: 66-67-. Khidlir a gendalc'has o lavarout, 'O Musa, em eus anaoudegezh eus anaoudegezh Allah en deus desket din ha n'ouzout ket, ha c'hwi ivez a zo anaoudegezh en deus desket ha n'anavezan ket ivez'. Musa a lavaras: '-Mar fell da Zoue, e kavoc'h ac'hanon un den pasiant, ha ne enebin ket ouzhoc'h e netra-' -Qs. Al Kahf: 69-. Setu an daou anezho o kerzhout war an aod tra ma ne oa ket ur vag gant hini ebet anezho, neuze e tremenas ul lestr. Komz a rejont evit ma kemerje an dud war ar vag anezho o-daou. Dre ma oa bet anavezet Khidlir e kemerjont an daou anezho hep paeañ. Neuze e teuas un evn bihan azezet war ribl ar vag o skeiñ war dour ar mor da evañ gant unan pe zaou sked. Khidlir a lavaras neuze, 'O Musa, ma anaoudegezh hag da anaoudegezh pa vez keñveriet gant anaoudegezh Allah n'eo netra nemet evel pik an evn-mañ e dour ar mor'. Neuze e kemeras Khidlir plankenn ar vag a-ratozh hag e torras anezhi. Musa a lavaras, 'Degaset o deus ac'hanomp evit netra, met perak hoc'h eus e zistrujet evit beuziñ ar veajourien?' Khidlir a lavaras: '-N'em eus ket lavaret, 'E gwirionez ne vo ket pasianted ganin-' Musa a respontas: '-Na gastiz ket ac'hanon evit ma ankounac'haat ha na laka ket ur bec'h war me gant un dra-bennac dister em affer- ' -Qs. Al Kahf: 72-73-. An darvoud kentañ-se a oa abalamour m'en doa ankounac'haet Moizez. Neuze ez ejont kuit o-daou betek en em gavout gant ur bugel bihan hag a oa o c'hoari gant daou eus e vignoned. Khidlir a grogas neuze e penn ar bugel, a savas anezhañ hag a skoas warnañ betek e varv. Neuze Musa a c'houlennas : '-Perak e lazhez un ene glan, n'eo ket abalamour m'en deus lazhet un den all ?-' -Qs. Al Kahf: 74-. Khidlir a respontas : '-N'em eus ket lavaret deoc'h, ne c'hellit ket bezañ pasiant ganin e gwirionez ?- ' -Qs. Al Kahf: 75-. Ibn 'Uyainah a lavaras, 'Ur gadarnaat eo. '-Evel-se e kerzhjont an daou anezho betek pa errujont e-tal tud ur vro bennak, e c'houlennjont bezañ degemeret gant tud ar vro-se, met tud ar vro-se ne felle ket dezho o degemer. Neuze e kavas an daou anezho e oa tost moger an ti o kouezhañ. Setu Khidlir o sevel ar voger- ' -Qs. Al Kahf: 77-. Rasulullah a gendalc'has gant e istor : 'Khidlir en deus graet gant e zaouarn e-unan. Neuze Musa a lavaras, '-Mar fell deoc'h, e kemerit gopr evit se. Khidlir a respontas, 'Setu ar mare a zisparti etre me ha te-' -Qs. Al Kahf: 77-78-. Ar profed sallallaahu alaihi wasallam a lavaras : 'Ra raio Allah truez ouzh Musa. E gwirionez e c'hoantaomp e c'hallfe Moizez bezañ pasiant evit ma c'hellfemp klevet kalz a istorioù diwar o fenn.'