Hadith Representative
Kisah perjalanan Nabi Musa 'alaihissalam menuntut ilmu dan pertemuannya dengan Nabi Khidhir 'alaihissalam
Imam Bukhari : 119حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍإِنَّ نَوْفًا الْبَكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى لَيْسَ بِمُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ إِنَّمَا هُوَ مُوسَى آخَرُ فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ حَدَّثَنَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ مُوسَى النَّبِيُّ خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَسُئِلَ أَيُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَقَالَ أَنَا أَعْلَمُ فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِي بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ يَا رَبِّ وَكَيْفَ بِهِ فَقِيلَ لَهُ احْمِلْ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَإِذَا فَقَدْتَهُ فَهُوَ ثَمَّ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ بِفَتَاهُ يُوشَعَ بْنِ نُونٍ وَحَمَلَا حُوتًا فِي مِكْتَلٍ حَتَّى كَانَا عِنْدَ الصَّخْرَةِ وَضَعَا رُءُوسَهُمَا وَنَامَا فَانْسَلَّ الْحُوتُ مِنْ الْمِكْتَلِ{ فَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ سَرَبًا }وَكَانَ لِمُوسَى وَفَتَاهُ عَجَبًا فَانْطَلَقَا بَقِيَّةَ لَيْلَتِهِمَا وَيَوْمَهُمَا فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ{ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا }وَلَمْ يَجِدْ مُوسَى مَسًّا مِنْ النَّصَبِ حَتَّى جَاوَزَ الْمَكَانَ الَّذِي أُمِرَ بِهِ فَقَالَ لَهُ فَتَاهُ{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ }قَالَ مُوسَى{ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَلَمَّا انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ إِذَا رَجُلٌ مُسَجًّى بِثَوْبٍ أَوْ قَالَ تَسَجَّى بِثَوْبِهِ فَسَلَّمَ مُوسَى فَقَالَ الْخَضِرُ وَأَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلَامُ فَقَالَ أَنَا مُوسَى فَقَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ قَالَ{ هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا }قَالَ{ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }يَا مُوسَى إِنِّي عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ لَا تَعْلَمُهُ أَنْتَ وَأَنْتَ عَلَى عِلْمٍ عَلَّمَكَهُ لَا أَعْلَمُهُ{ قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلَا أَعْصِي لَكَ أَمْرًا }فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ لَيْسَ لَهُمَا سَفِينَةٌ فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ فَكَلَّمُوهُمْ أَنْ يَحْمِلُوهُمَا فَعُرِفَ الْخَضِرُ فَحَمَلُوهُمَا بِغَيْرِ نَوْلٍ فَجَاءَ عُصْفُورٌ فَوَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ فَنَقَرَ نَقْرَةً أَوْ نَقْرَتَيْنِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ الْخَضِرُ يَا مُوسَى مَا نَقَصَ عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلَّا كَنَقْرَةِ هَذَا الْعُصْفُورِ فِي الْبَحْرِ فَعَمَدَ الْخَضِرُ إِلَى لَوْحٍ مِنْ أَلْوَاحِ السَّفِينَةِ فَنَزَعَهُ فَقَالَ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا }فَكَانَتْ الْأُولَى مِنْ مُوسَى نِسْيَانًا فَانْطَلَقَا فَإِذَا غُلَامٌ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ مِنْ أَعْلَاهُ فَاقْتَلَعَ رَأْسَهُ بِيَدِهِ فَقَالَ مُوسَى{ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ }{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ وَهَذَا أَوْكَدُ{ فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ }قَالَ الْخَضِرُ بِيَدِهِ فَأَقَامَهُ فَقَالَ لَهُ مُوسَى{ لَوْ شِئْتَ لَاتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ }قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْحَمُ اللَّهُ مُوسَى لَوَدِدْنَا لَوْ صَبَرَ حَتَّى يُقَصَّ عَلَيْنَا مِنْ أَمْرِهِمَا
Sinabi sato ['Abdullah bin Muhammad] nagsabi, nagsabi sato [si Sufyan] nagsabi sato ['Amru] nagsabi, nagsabi sako [Sa'id bin Jubair] nagsabi, sinabi ko ki [Ibn 'Abbas], 'Tunay nanggad na si Nauf Al Bakali naghohona na si Musa bako an Musa kan Bani Isra'il, kundi saro pang Musa'. Dangan si Ibn Abbas nagsabi, 'An kaiwal ni Allah nagpuputik, totoo [si Ubay bin Ka'b] nagsaysay sato gikan sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Si Moises na Propeta ni Allah nagtindog sa atubangan kan Bani Isra'il na nagtatao nin sarong sermon, dangan siya hinapot: 'Siisay an pinakamadunong na tawo'? Si Musa nagsimbag: 'Ako'. Kaya sinaway siya ni Allah Ta'ala huli ta dai siya tinawan nin kaaraman manungod digdi. Dangan si Allah Ta'ala naghayag saiya: 'Igwa nin sarong surugoon sa mga surugoon ko na nag-eerok sa pag-iriba kan duwang dagat na mas matali kisa saimo'. Dangan nagsabi si Musa, 'O Rabb, pano ko siya masabat?' Kaya sinabihan siya: 'Daraha an sira sa sarong basket, kun mawara an sira, iyo na an giya'. Dangan naglakaw si Musa kaiba an saiyang surugoon, si Yusya' bin Nun, asin an duwa nagdara nin sira sa mga basket sagkod na makaabot sinda sa sarong dakulang gapo. Dangan pareho nindang ibinugtak an saindang payo sa sarong gapo asin nagtorog. Dangan an sira nagluwas sa basket -dangan an sira naglukso asin nagduman sa dagat-' -Qs. Al Kahf: 61-. An pangyayaring ini ikinabigla ni Moises asin kan saiyang mga disipulo, kaya sindang duwa nagpadagos sa saindang pagbaklay sagkod na banggi asin aldaw. Sagcod sa sarong aga nagsabi si Musa sa saiyang sorogoon, '-Daraha digdi an samuyang kakanon, tunay na pagal na kami sa samong pagbaklay-' -Qs. Al Kahf: 62-. Si Moises dai nakamate nin kapagalan apuera sana pakaabot nia sa saiyang destinasyon siring sa ipinagboot. Kaya an saiyang disipulo nagsabi saiya: '-Aram mo kun kasuarin kita naghanap nin masisirongan sa gapo kan enot? Sa totoo lang, nalingawan kong sabihon saimo an manungod sa sira. Asin mayo nin siisay man na nakakalingaw sako kundi si Satanas-' -Qs. Al Kahf: 63-. Dangan nagsabi si Musa: '-Iyan an lugar na hinahanap mi. Dangan nagbalik sindang duwa tanganing sunudon an saindang orihinal na mga lakad- ' -Qs. Al Kahf: 64-. Kan mag-abot sindang duwa sa gapo, nahiling ninda an sarong lalaki na nakasulot nin mahiwas na bado. Binati siya ni Musa. Dangan nagsabi si Khidlir, 'Paano ka nagkukumusta sa saimong lugar?' Nagsimbag si Moises, ‘Ako si Moises’. Si Khidlir nagsimbag, 'Musa Bani Isra'il?' Nagsimbag si Musa, 'Iyo'. Dangan nagsabi si Musa: '-Pwede daw akong magsunod saimo tanganing tukduan mo ako kan tamang kaaraman sa mga kaaraman na itinukdo saimo?-' Nagsimbag si Khidlir: 'Tunay nanggad, dai ka nanggad makakapasensiya sakuya-' -Qs. Al Kahf: 66-67-. Si Khidlir nagpadagos na nagsabi, 'O Musa, igwa akong kaaraman gikan sa kaaraman ni Allah na itinukdo Niya sako na dai mo aram, asin igwa ka man nin kaaraman na itinukdo Niya na dai ko man aram'. Sabi ni Musa: '-Kun boot nin Dios, makukua mo ako na sarong tawong matinios, asin dai taka kokontrahon sa ano man na bagay-' -Qs. Al Kahf: 69-. Kaya naglakaw sindang duwa sa baybayon mantang mayo ni saro sainda an may baroto, dangan may nag-agi na barko. Nag-olay sinda tanganing darahon sindang duwa kan mga nasa sakayan. Huli ta namidbid na si Khidlir, kinua ninda sindang duwa na mayong bayad. Dangan nag-abot an sarong sadit na gamgam na nakatukaw sa gilid kan baroto na nagtutusok sa tubig dagat tanganing inomon nin saro o duwang pagtusok. Dangan si Khidlir nagsabi, 'O Musa, an sakuyang kaaraman asin an saimong kaaraman kun ikukumpara sa kaaraman ni Allah mayo nang iba kundi arog kan pag-itok kan gamgam na ini sa tubig kan dagat'. Dangan tuyong kinua ni Khidlir an tabla kan baroto asin binari ini. Sabi ni Musa, 'Dinara ninda kami na mayong bayad, alagad tadaw ta rinaot mo ini tanganing malunod an mga pasahero?' Sabi ni Khidlir: '-Bako daw na sinabi ko, 'Tunay nanggad na dai ka nanggad mapasensiya sako-' Nagsimbag si Musa: '-Dai mo ako padusahan huli sa sakuyang pagkalingaw asin dai mo ako pagpagabatan. ani ako sa sarong bagay na masakit sa sakong mga gibo- ' -Qs. Al Kahf: 72-73-. An enot na pangyayaring ini huli ta nalingawan ni Moises. Dangan naghale sindang duwa sagkod na nakasabat sinda nin sarong sadit na aki na nagkakawat kaiba an duwa niyang amigo. Dangan kinapotan ni Khidlir an payo kan aki, itinaas ini asin binugbog sagkod na magadan. Kaya si Musa naghapot: '-Tadaw ta ginadan mo an sarong malinig na kalag, bakong huli ta siya nakagadan nin ibang tawo?-' -Qs. Al Kahf: 74-. Si Khidlir nagsimbag: '-Dai ko daw sinabi saimo, na sa katunayan dai ka makakapagpasensiya sako?- ' -Qs. Al Kahf: 75-. Sabi ni Ibn 'Uyainah, 'Ini sarong kumpirmasyon. '-Kaya naglakaw sindang duwa sagkod kan makaabot sinda sa mga tawo sa sarong banwa, naghagad sinda na lingawan sinda kan mga tawo sa banwa na idto, alagad habo sindang lingawon kan mga tawo sa banwa na idto. Dangan nahiling kan duwa na haros marumpag na an lanob kan harong. Kaya itinogdok ni Khidlir an lanob- ' -Qs. Al Kahf: 77-. Ipinagpadagos ni Rasulullah an saiyang istorya: 'Ginibo ini ni Khidlir sa saiyang sadiring mga kamot. Dangan si Musa nagsabi, '-Kun gusto mo, ika siertong magkukua nin suweldo para diyan. Si Khidlir nagsimbag, 'Ini an momento nin pagbubulag sa pag-ultanan ko asin mo-' -Qs. Al Kahf: 77-78-. An Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagsabi: 'Maherak logod si Allah ki Musa. Naglalaom talaga kami na si Moises magigin mapasensiya tanganing makadangog kami nin dakul na istorya manungod sa saindang duwa.'