Hadith Representative
Al Mumit
Imam Ibnu Majah : 3065حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَدَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهِ سَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَحَلَّ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ حَلَّ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى فَجَاءَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبَيْهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَانِبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَصَلَّى بِنَا فَقُلْتُ أَخْبِرْنَا عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا وَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ فَأَذَّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ فَخَرَجَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ فَأَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ قَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَثْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ قَالَ جَابِرٌ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ بَيْنَ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلُ ذَلِك وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْرِفُ تَأْوِيلَهُ مَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ قَامَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَالَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا ذَكَرَهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَهَلَّلَهُ وَحَمِدَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ وَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ فَمَشَى حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ رَمَلَ فِي بَطْنِ الْوَادِي حَتَّى إِذَا صَعِدَتَا يَعْنِي قَدَمَاهُ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَفَعَلَ عَلَى الْمَرْوَةِ كَمَا فَعَلَ عَلَى الصَّفَا فَلَمَّا كَانَ آخِرُ طَوَافِهِ عَلَى الْمَرْوَةِ قَالَ لَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيَحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْيُ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ فِي الْأُخْرَى وَقَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ هَكَذَا مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهَا عَلِيٌّ فَقَالَتْ أَمَرَنِي أَبِي بِهَذَا فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ فَذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ فِي الَّذِي صَنَعَتْهُ مُسْتَفْتِيًا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الَّذِي ذَكَرَتْ عَنْهُ وَأَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتُ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ مَعِي الْهَدْيَ فَلَا تَحِلَّ قَالَ فَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي جَاءَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ مِائَةً ثُمَّ حَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَتَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى أَهَلُّوا بِالْحَجِّ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ مِنْ شَعَرٍ فَضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ إِلَّا أَنَّهُ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ أَوْ الْمُزْدَلِفَةِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَرَكِبَ حَتَّى أَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا وَإِنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ تَحْتَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُهُ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ كَانَ مُسْتَرْضِعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَانَا رِبَا الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ فَاتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ ذَلِكَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَقَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَمْ تَضِلُّوا إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ فَقَالَ بِإِصْبَعِهِ السَّبَّابَةِ إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُبُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حَتَّى غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ خَلْفَهُ فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ شَنَقَ الْقَصْوَاءَ بِالزِّمَامِ حَتَّى إِنَّ رَأْسَهَا لَيُصِيبُ مَوْرِكَ رَحْلِهِ وَيَقُولُ بِيَدِهِ الْيُمْنَى أَيُّهَا النَّاسُ السَّكِينَةَ السَّكِينَةَ كُلَّمَا أَتَى حَبْلًا مِنْ الْحِبَالِ أَرْخَى لَهَا قَلِيلًا حَتَّى تَصْعَدَ ثُمَّ أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَصَلَّى بِهَا الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَتَيْنِ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ اضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ فَصَلَّى الْفَجْرَ حِينَ تَبَيَّنَ لَهُ الصُّبْحُ بِأَذَانٍ وَإِقَامَةٍ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَشْعَرَ الْحَرَامَ فَرَقِيَ عَلَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَكَبَّرَهُ وَهَلَّلَهُ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى أَسْفَرَ جِدًّا ثُمَّ دَفَعَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَأَرْدَفَ ال
[ހިޝާމް ބިން އައްމާރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ޙާތިމް ބިން އިސްމާޢީލް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ޖަޢުފަރު ބިން މުޙައްމަދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕަގެ ފަރާތުން] ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަހަރެން އެއްފަހަރަކު [ޖާބިރު ބިން އަބްދުالله] ބަލާ އައީމެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނާ ބައްދަލުވިއިރު، ރައްޔިތުންގެ ޚަބަރުތަކާ ބެހޭގޮތުން، އަޅުގަނޑާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރެވެންދެން، އެމަނިކުފާނު ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީމެވެ؛ 'އަހަންނަކީ މުޙައްމަދު ބިން އަލީ ބިން ހުސެއިން'. އެހެންކަމުން އަހަރެންގެ މަތީ އަދި ތިރީ ބަޓަން ނައްޓާލަމުން އަހަރެންގެ ބޮލުގައި އަތް އަޅައި، ދެން ކޮނޑު އަހަރެންގެ މޭމަތީގެ މެދުގައި ބާއްވާފައި އެވަގުތު އަހަރެންނަކީ އަދިވެސް ބޮޑުވަމުން އަންނަ ކުޑަކުއްޖެކެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ؛ 'މަރުހަބާ، އަހަރެންނާ ބޭނުން ކޮންމެ އެއްޗެއް އަހާށެވެ'. ލޯފަން މީހެއްގެ ގޮތުގައި ހުރެ އަހަރެން އޭނާ ގާތު އަހާލީމެވެ. ނަމާދު ވަގުތު އައިސް އޭނާގެ ނަމާދު މެޓްގައި ހުއްޓިފައި ހުރި އިރު، އެއީ ނަމާދު މެޓްގެ ދެފަރާތުގައި ހީލްސް ބަހައްޓައިފިނަމަ، ނަމާދު މެޓްގެ ކުޑަކަމުން ދަމައިގަންނާނެ، ކޮނޑުގައި ތަޅުވާފައިވާ ޝޯލް ފަދައިންނެވެ. ދެން އަހަރެން ސުވާލުކުރީމެވެ؛ 'الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙައްޖު ކުރެއްވި ގޮތް ކިޔައިދީބަލަ! ' އެހެންކަމުން އޭނާ އަތުން އިޝާރާތްކޮށް ނުވަ އިނގިލި ދިއްކޮށްލަމުން ބުންޏެވެ؛ 'ހަމަކަށަވަރުން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ނުވަ އަހަރު ދުވަހު ޙައްޖު ނުކުރައްވައި، ދެން ދިހަވަނަ އަހަރު ޙައްޖު ކުރުމަށް ރައްޔިތުންނަށް ގޮވާލެއްވިއެވެ. ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙައްޖުވެވަޑައިގަތުމުން، އެތައް ބަޔަކު މަދީނާއަށް އައީ، އެ އެންމެންވެސް ބޭނުންވީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި އެކު އެއްވެ، އެކަލޭގެފާނު ކުރި ގޮތަށް ކަންތައް ކުރުމަށެވެ. އެހެންކަމުން އޭނާ ނިކުމެގެން ދިޔައިރު އަހަރެމެން ވެސް އޭނާއާއެކު ދަތުރު ފެށީމެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ޛުލްޙުލައިފާއަށް އާދެވުނުއިރު، އަސްމާޢު ބިންތު އުމަޢީސް މުޙައްމަދު ބިން އަބޫބަކުރު ވިހެއީ، އެހެންކަމުން އެކަމަނާގެ އަރިހަށް ރަސޫލަކު ފޮނުއްވައިގެން ސުވާލުކުރެއްވީ: ‘އަހަރެން ކުރާނީ ކީއްހެއްޔެވެ؟ ' އެހެންކަމުން އޭނާ އަސްމާއަށް ވިދާޅުވިއެވެ: 'ފާޚާނާވެ ފޮތިގަނޑަކުން ބާރަށް ބަނދެ އިޙްރާމަށް ވަދެވޭނެއެވެ.' ދެން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މިސްކިތުގައި ނަމާދުކުރައްވައި ޖަމަލު ޤަޝްވާއަށް އަރައިވަޑައިގެން، ޖަމަލު ތެދުވެވަޑައިގެން ސަހަރާ ފަޅު ހުރަސްކޮށް ގެންދެވިއެވެ.' ޖާބިރު ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'އަހަރެންގެ ލޮލާއި ހަމައަށް ފެނުނީ އޭނާގެ ކުރިމަތީގައި، ސައިކަލު ދުއްވާ މީހުންނާއި ހިނގާ މީހުންގެ މެދުގައި، ހަމައެހެންމެ އޭނާގެ ކަނާތްފަރާތާއި ކަނާތްފަރާތުގައި ތިބި މީހުންނާއި ފަހަތުގައި ތިބި މީހުން - އެތައް ބަޔަކު ފެންނަން ހުއްޓެވެ. ކީރިތި ޤުރުއާން ބާވައިލެއްވި އިރު، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރޭގައި ހުންނެވިއިރު، އެކަލޭގެފާނަކީ އޭގެ ތަފްސީރު ވަރަށް ދަންނަ ބޭކަލެކެވެ. ކޮންމެ ކަމެއް ކުރިޔަސް އަހަރެމެން އެކަން ކުރީމެވެ. އެކަލޭގެފާނު އެކަލޭގެފާނު ތައުޙީދުގައި އަޑު އުފުއްލަވައި ވިދާޅުވީ: الله، ކަލޭގެފާނުގެ ގޮވާލުން ފުއްދަމެވެ. އަހަރެން ކަލޭގެފާނުގެ ގޮވާލުން ފުއްދަން، ކަލޭގެފާނުގެ ގޮވާލުން ފުރިހަމަ ކުރަމެވެ. ތިބާގެ ބައިވެރިއަކު ނެތް، އަހަރެން ތިބާގެ ގޮވާލުން ފުއްދަމެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، ތަޢުރީފާއި، އުފަލާއި، ވެރިކަން ލިބެނީ ހަމައެކަނި ކަލޭގެފާނަށް، ކަލޭގެފާނުގެ ބައިވެރިޔަކު ނެތެވެ.' މީސްތަކުންވެސް އެމީހުން ބުނި ކިޔެވުމާއެކު އަޑުއުފުލައި، އެކަލޭގެފާނު (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) އެމީހުންގެ އަމަލުތަކާމެދު އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުބުނެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) އޭނާގެ ތަލްބިއްޔާ ކިޔެވުމުގައި ދެމިހުންނެވިއެވެ.' ޖާބިރު ރަޟިޔަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަނެއްކާވެސް ވިދާޅުވީ؛ 'އަޅުގަނޑުމެން ހައްޖު ފިޔަވައި އަދާކުރަން ގަސްތު ނުކުރަން، އަދި ޢުމްރާއެއްވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަކަށް ނޭނގެއެވެ. އަޅުގަނޑުމެން އެމަނިކުފާނާއެކު މަޖިލީހަށް އާދެވުނުއިރު، ވަގުތުން ތަވާފް ފެށުނު ތަނބު -ބޮސްދިނީ-، ދެން ތިންފަހަރު ދުވެ، އަނެއް ހަތަރު ބުރުގައި އާދައިގެ ގޮތަކަށް ހިނގައިގަތެވެ. ދެން މަޤާމް އިބްރާހީމްގެފާނަށް ވަޑައިގަތީ، 'އަދި މަޤާމް އިބްރާހީމް ނަމާދުކުރާ ތަނަކަށް ހައްދަވާ' މި އާޔަތް ކިޔަވަމުންނެވެ. މަޤާމް އިބްރާހީމާއި މަޖިލިސް -ކަޢުބާ- އާއި ދެމެދު އޭނާ ޤާއިމްވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ. -ބައްޕަ ބުންޏެވެ؛ - 'އަދި އަޅުގަނޑަކަށް ނޭނގެނީ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން އެކަން ބަޔާން ކުރައްވާފައިވާ ކަމާއި، ރަސޫލާ ދެރަކުޢަތުގެ ނަމާދެއްގައި -މަޤާމް އިބްރާހީމްގައި- އަލްކާފިރޫން ސޫރަތާއި އަލް އިޚްލާޝް ކިޔަވާފައިވާ ވާހަކައެވެ. ދެން އެނބުރި ގެއަށް ވަޑައިގެން، ދެން ފޮހެލައްވައި -ބޮސްދެއްވައި ނުވަތަ ސަލާމްކޮށް- ތަވާފް ފެށުނު ތަނބު-، ދެން ނިކުމެވަޑައިގަތީ ކަޢުބާގެ ދޮރުން- ޞަފާ ފަރުބަދައާ ދިމާއަށެވެ. އަދި ޞަފާއާއި ކައިރިވެވަޑައިގަތުމުން ކިޔަވާފައިވަނީ: 'ހަމަކަށަވަރުން ޞަފާއާއި މަރްވާއަކީ الله ގެ ރަމްޒުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަންތައްތަކެއް، އަޅުގަނޑުމެން -ސަޢީ- ފަށަނީ الله ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ ފެއްޓެވި އެއްޗަކުން' އެވެ. ޞަފާއިން ސަޢީދު ކުރަން ފެށީ، ދެން ކަޢުބާ ފެންނަންދެން ފަރުބަދައަށް އަރައިގެން، ދެން ތަކްބީރާއި ތަޙްލީލް އަދި ތަޙްމީދު ކިޔެވީ މިހެން ވިދާޅުވަމުންނެވެ. ރަސްކަން މިލްކުވެގެންވަނީ އެކަލާނގެއަށް ކަމަށާއި ހުރިހާ ޙަމްދުތަކެއް ނިސްބަތްވަނީ އެކަލާނގެއަށެވެ. -އެކަލާނގެ- ދިރިއުޅުން ދެއްވައި، މަރު ދެއްވާ، އަދި ހުރިހާ ކަމެއްގެ މައްޗަށް ބާރު ލިބިގެންވެއެވެ. ބައިވެރިޔަކު ނެތް، ވަޢުދު ފުއްދައި، އަޅުންނަށް އެހީތެރިވެ، ހުރިހާ ޖަމާޢަތްތަކެއް އެކަނި ބަލިކުރާ ހަމައެކަނި الله ފިޔަވައި އެހެން އިލާހެއް ނެތެވެ'. ދެން ކިޔެވުންތަކުގެ މެދުގައި ނަމާދު ކުރެއްވުމަށްފަހު، ތިން ފަހަރު އެފަދަ ކިޔެވުންތައް ކިޔެވިއެވެ. ދެން މާރުވާއަށް ފައިބައިގެން ގޮސް ފައި ކޮޅަށް ހުންނަންދެން ހިނގަމުން ދުވެފައި ގޮސް ވާދީގެ މެދުތެރެއަށް ދުއްވައިގަތެވެ. ފައިމައްޗަށް އެރުމާއެކު އޭނާ ހިނގައިގަތީ މަރްވާއާ ހަމައަށް ދެވެންދެންނެވެ. މާރުވާގައި އޭނާ ކުރީ ސަފާގައި ކުރި ކަންތައްތަކެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނުގެ ޠަވާފު މަރްވާގައި ނިމުނުއިރު ވިދާޅުވިއެވެ: 'އަހަރެންގެ ފަހަތުގައި ހުރި އެއްޗަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހުނު ނަމަ، ޤުރުބާނީ ޖަނަވާރު -އަލް ހައްޔޫ- ލީޑް ނުކޮށް، އެއީ ޢުމްރާއަކަށް ހަދާނަމެވެ. ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން ޤުރުބާނީއެއް ނުގެންނަ މީހަކު ދެން ތަޙައްލުލުކޮށް އެއީ އަޅުކަމެއް ކަމުގައި ހަދާށެވެ.' އެހެންކަމުން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި ޤުރުބާނީ ގެނައި މީހުން ފިޔަވައި އެންމެން ތަޙައްލުލުކޮށް އިސްތަށިގަނޑު ކޮށާލިއެވެ. ދެން ސޫރަޤަތު ބިން މާލިކު ބިން ޖޫޝޫމް ތެދުވެވަޑައިގެން ވިދާޅުވިއެވެ: އޭ الله ގެ ރަސޫލާ މިއީ މިއަހަރަށްތޯ ނުވަތަ އަބަދަށްޓަކައި ހެއްޔެވެ؟'' -ރިވާވެރިޔާ- ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އިނގިލިތަކާ އިނގިލިތައް ގުޅުވައި ޖަވާބު ދެއްވީ: 'ޙައްޖުގައި ޢުމްރާ ހިމެނޭ - ހައްޖު ތަމައްތޫ' - މިއީ މިކަން ކުރާ ގޮތެވެ. ޢަލީ ރަދުއްالله އަންހޫ އައީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ޖަމަލު - އަލްޙަދީއު - އާއި އެކު، ދެން ކުލަކުލައިގެ ހެދުން އަޅައިގެން އައިނު އަޅައިގެން ތަޙައްލުލް ކުރި މީހުންގެ ތެރެއިން ފާތިމަތު ފެނިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އަލީ އޭނާގެ މައްޗަށް ކުށްވެރި ކުރުމުން ފާތިމަތު ބުންޏެވެ؛ 'އަހަރެންގެ ބައްޕަ -ރަސޫލުﷲ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ- އަހަރެންނަށް މިކަން ކުރަން އަންގަވާފައި ވެއެވެ'. ޢަލީ ރަދުލިއަالله އަންހޫ އިރާޤުގައި ހުންނަވައިގެން އެހެން ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ: 'ދެން އަހަރެން ދިޔައީ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ނަސޭހަތް ހޯއްދަވައި، ފާތިމަތުގެ އަމަލުތަކުގެ ޝަކުވާ އަޅުގަނޑު އިންކާރުކުރިން. އެހެންކަމުން އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ: 'އޭނާ -ފާތިމަތު- ބުނަނީ ތެދެއް، އެކަމަނާ ތެދެއް.' ކުރިން ހައްޖު ކުރަން ބޭނުންވި އިރު އަހަރެން ބުނީމެއްނު؟ ' އަލީ ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'އަހަރެން ބުނީމެވެ؛ 'އޭ الله އަހަރެން މި އުފުލަނީ ކަލޭގެފާނުގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޢަލައިހި ވަސައްލަމް އުފުއްލެވި އަޑުއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. -ވާހަކަ ކިޔައިދޭ މީހާ- ބުންޏެވެ؛ 'އަލީ ޔަމަނުން ގެނައި ޤުރުބާނީގެ ޖަނަވާރުތަކާއި، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މަދީނާއިން ގެނައި ޤުރުބާނީގެ ޖަނަވާރުތަކުގެ ޖުމްލަ އަގަކީ ސަތޭކައެވެ. ދެން އެންމެން ތަހައްލުލު ހަދައި އިސްތަށިގަނޑު ކުރުކޮށްލީ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި ޤުރުބާނީ ޖަނަވާރު ގެނައި މީހުން ފިޔަވައިއެވެ. ތަރުވިޔާ ދުވަސް އައުމުން އެ އެންމެން މީނާއަށް ގޮސް ހައްޖުގެ ނިޔަތުގައި ގޮވާލިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަސް ދުއްވައިގެން އެތަނުން ޒުހުރު، އަސްރު، މަޣްރިބް، އިޝާ އަދި ފަޖުރު ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ. ދެން އިރުއަރަންދެން އިރުކޮޅަކު މަޑުކޮށްލުމަށްފަހު، މަޝްޢަރީލް ޙަރާމްގައި ގިބުލައެއް ހަދަން އަމުރު ކުރެއްވިއިރު، އެ ގިބުލަ ދެން ބަހައްޓަނީ ނަމީރާގައެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދެން ހިނގައިގަތީ ކުރިން ޤުރައިޝުން އުޅުނު ގޮތަށް ނަމަވެސް އޭނާ މަޑުކޮށްލީ މަޝްޢަރީލް ޙަރާމް ނުވަތަ މުޒްދަލިފާގައެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެކަލޭގެފާނަށް ޢަރަފާތަށް ވާޞިލްވެވަޑައިގަންނަވަންދެން ދަތުރު ކުރުމުގެ ހުއްދަ ދެއްވިއެވެ. ނަމީރާގައި ހަދާފައިވާ ގިބުލައާ ކައިރިވުމުން އޭނާ އެތާ މަޑުކޮށްލިއެވެ. އިރު އޮއްސުމުން އޭނާގެ ޖަމަލު - ޤަޝްވާ - ގެނައުމަށް އަމުރު ކުރައްވައި، ވާދީއަށް ވާސިލްވާންދެން އެ ޖަމަލުގައި ދުއްވައިގަތެވެ. ދެން މީސްތަކުންނަށް ދަރުސް ދެއްވިއެވެ: 'ހަމަކަށަވަރުން، ތިޔަބައިމީހުންގެ ލޭއާއި މުއްސަނދިކަމާއި، ޝަރަފާއި އުފާވެރިކަން - ތިޔަބައިމީހުންގެ ޝަރަފު - ތިޔަބައިމީހުންގެ ދުވަހުގެ ޙަރާމްކަމެއްގެ ގޮތުގައި ޙަރާމްވެއްޖެއެވެ ބަނީ ސަޢާދުގެ ކިރު ހޯދުމަށް އެދުމުން ދެން އޭނާ މަރާލީ ހުދައިލް -، ޖާހިލުކަމުގެ ރިބާ އުވާލާފައި އަޅުގަނޑު ފުރަތަމަ އުވާލި ރިބާއަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ރިބާ، އެއީ އައްބާސް ބިން ޢަބްދުލް މުއްޠާލިބު ކުރި ރިބާ، އެ ހުރިހާ ކަމެއް އުވާލެވިއްޖެ. އެހެންކަމުން އަންހެނުންގެ ކިބައިން الله އަށް ބިރުވެތިވާށެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، އެމީހުންގެ މައްޗަށް ތިބާގެ ހައްގަކީ، ތިބާ ނަފްރަތުކުރާ އެހެން މީހުންނަށް ތިބާގެ އެނދުތަކުގައި ނިދަން ނުދިނުމެވެ. ތިބާގެ އަނބިން އެގޮތަށް ކަންތައް ކުރާނަމަ ދެން ތަޅައިގަންނަނީ ތަދު ނުވާވަރުގެ ވަޅިއަކުންނެވެ. އަދި އެކަމަށް ޚަރަދުކޮށް، އެތަކެތި ހެޔޮގޮތުގައި ހެދުން އެޅުމަކީ ތިބާގެ ވާޖިބެކެވެ. ތިޔަބައިމީހުން އެކަމުގައި ހިފަހައްޓައިފިނަމަ މަގުފުރެދިގެން ނުދާނެ ދެކަމެއް އަހަރެން ތިޔަބައިމީހުންނަށް ދޫކޮށްލީމެވެ: الله ގެ ފޮތެވެ. އަދި އަޅުގަނޑާމެދު ޒިންމާވާންޖެހޭނީ ކަލޭގެފާނެވެ. ދެން ކީކޭ ބުނަން ބޭނުންވަނީ؟ ' އެމީހުން ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'އަޅުގަނޑުމެން ހެކިވަން، ތިޔަބޭފުޅުން ފޯރުކޮށްދެއްވި، އެ މަސައްކަތެއް ކުރިއަށް ގެންދެވި، ނަސޭހަތް ދެއްވި ކަމަށް. ދެން އުޑުމައްޗަށް އިނގިލި ދިއްކޮށްލަމުން ބުންޏެވެ: 'އޭ الله، ހެކިވާށެވެ! އޭ الله، ހެކިބަހެވެ'. އޭނާ ތިން ފަހަރު ބުނެލިއެވެ. ދެން ބިލާލް އަޟާނަށް ގޮވާލި، ދެން އިޤާމާއަށް ގޮވާލުމަށްފަހު، ޒުހުރު ނަމާދަށް ތެދުވިއެވެ. -އޭގެ ފަހުން- ބިލާލް އަނެއްކާވެސް އިޤްމާތް އިސްކޮށް، ދެން އޭނާ ޢަޞްރު ނަމާދަށް ތެދުވެ ދެމީހުންގެ މެދުގައި އެއްވެސް ނަމާދެއް ނުކުރެއެވެ. ދެން ﷲ ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އޭނާގެ ވެހިކަލުގައި އެކަލޭގެފާނު ކޮޅަށް ހުންނަ ތަނަށް ވާސިލްވާންދެން ދުއްވައިގަތެވެ. ދެން އޭނާގެ ޖަމަލު އިށީނދެގެން - އޭގެ ބަނޑު ދަނޑުގައި އަތްލާ ގޮތަށް ހަދައިގެން - ހިނގާ ރޯނު ކުރިމަތީގައި ބަހައްޓައި، ދެން އޭނާ ކުރިމަތިލީ ޤިބްލާއާއެވެ. އިރު އޮއްސުމާއި ރީނދޫކުލައިގެ އަލި ކުޑަކޮށް ފަނޑުވެ އިރުގެ ދައުރު އޮއްސެންދެން އޭނާ ހުއްޓެވެ. ދެން އުސާމަތު ބިން ސަޢީދަށް އަރައި ފުރައިގަތެވެ. އޭނާ ޤަޝްވާ ދަނޑިއަކުން ބަނދެލީ، އޭނާ ދުއްވާފައި ދިޔަ އަސްގެ ބިންގަލުގައި އޭނާގެ ބޯ ކިރިޔާވެސް ޖެހުނެވެ. ކަނާތް އަތުން އިޝާރާތް ކުރައްވަމުން ވިދާޅުވީ: 'އޭ މީސްތަކުންނޭވެ، ހަމަޖެހިލައްވާ! ' އޭނާގެ ޖަމަލުގެ ދަނޑިބުރި ދިއްކޮށްލި ކޮންމެ ފަހަރަކު ޖަމަލު ކުޑަކޮށް އުފުލިގެންދާނެ ގޮތަށް ކުޑަކޮށް ހަމަޖެހިލައެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނު މުޒްދަލިފާއަށް ވަޑައިގަތުމަށްފަހު، އެތަނުން މަޣްރިބް ނަމާދާއި އިޝާޢީ ނަމާދު ކުރެއްވީ އެއް އަދަނާއި ދެ އިޤާމާއެކުގައެވެ. އަދި އެދެމެދުގައި އެއްވެސް ދުޢާއެއް ނުކުރެއެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނު (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) ފަތިސްވަންދެން އޮށޯތެވެ. އެކަލޭގެފާނު ފަތިސްނަމާދު ކުރެއްވީ، ފަތިސްވެއްޖެކަން ސާފުވާ ހިނދު، އެއް އަޟްޙާނަކާއި އެއް އިޤާމާއަކުންނެވެ. ދެން މަޝްޢަރީލް ޙަރާމްއަށް ވާސިލްވާންދެން ޤަޝްވާއަށް އަރައިގެން، ދެން އޭގެ ފަރުބަދައަށް އަރައި الله - ބެރްތަޙްމީދު - އަށް ޙަމްދުކޮށް، އެކަލާނގެ - ބެރްތަކްބީރު - މަތިވެރިކޮށް، އެކަލާނގެ އެއް - ބެރްތަހްލިލް - އިޢުލާން ކުރެއްވިއެވެ. އިރު މުޅިން އަލިވާންދެން ވުކޫފް ކުރަމުން ދިޔައީ، ދެން އިރުއައުމުގެ ކުރިން ނިކުމެގެންނެވެ. އޭނާ ދުއްވަމުން ދިޔައީ ފަދުލް ބިން އައްބާސް - ފަނޑު އިސްތަށިގަނޑެއް، ހުދު ހަންގަނޑެއް ހުރި އަދި ރީތި މީހެއް - އެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ނިކުމެވަޑައިގަތުމުން ދުވަމުން ދިޔަ އަންހެނުންގެ ކައިރިން ފާއިތުވެވަޑައިގަތުމުން އެކަލޭގެފާނު އެބޭކަލުންނަށް ބަލައި އަނެއްފަރާތަށް އަތް އަޅުއްވައިފިއެވެ. އެވަގުތު ފަދުލް އަނެއް ފަރާތަށް މޫނު އަނބުރާލިއެވެ. މުޙައްޞްރަށް އާދެވުމުން ކުޑަކޮށް ހަރަކާތްތެރިވެވަޑައިގަތުމަށްފަހު ބޮޑު ހިލަ - އަޤަބާ - އަށް ވަޑައިގަތުމަށް ކުރު މަގެއް ނަގައިގެން ވަގުތުން ގަސް ކައިރީގައި އޮތް ހިލައާ ހަމައަށް އާދެވުނެވެ. ދެން ކޮންމެ އުކާލުމަކާއެކު ތަކްބީރު ކިޔަމުން ހަތް ގަނޑުފެން އުކާލިއިރު، -އެއާއެކު- ސްލިންގްޝޮޓް ގަނޑުފެންފަދަ ބޮޑު ކުދިކުދި ކުދިކުދި ކުދިކުދި އުކާލިއެވެ. އަދި ވާދީގެ ބަނޑުން އެތަކެތި އެއްލާލިއެވެ. ދެން އޭނާ ނިކުމެގެން ދިޔައީ ޤުރުބާނީގެ ޖަނަވާރުތައް ކަތިލާ ތަނަށެވެ. އެތަނުގައި އޭނާ އަމިއްލައަށް އަށްޑިހަ ތިން ޤުރުބާނީ ޖަނަވާރު ކަތިލައި، ބާކީ ހުރި ޖަނަވާރުތައް އޭނާގެ ޤުރުބާނީ ޖަނަވާރުތަކާއެކު ޢަލީއަށް ދެއްވިއެވެ. ދެން ޤުރުބާންކުރާ ކޮންމެ ޖަނަވާރެއްގެ ކިބައިން އަމުރުކުރެއްވީ އެ ޖަނަވާރުގެ މަސްކޮޅެއް އެއްފަރާތްކޮށް ތަށިގަނޑެއްގައި ބަހައްޓައި، ދެން ކައްކާށެވެ. ﷲ ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި ޢަލީ ބްރޯތް ކައިބޮއިފިއެވެ. ދެން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ކަޢުބާއަށް - ތަވާފް އިފާދާ ކުރުމަށް - ފުރައިވަޑައިގެން، ދެން މައްކާގައި ޒުހުރު ނަމާދު ކުރައްވައި، ޒަމްޒަމް އިން ފެން ނަގަމުން ދިޔަ ބަނޫ ޢަބްދުލް މުއްޠަލިބުގެ އަރިހަށް ވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ކަލޭގެ ބުއިން ދިނުމުގައި ރައްޔިތުން ކަލޭގެފާނަށް ވުރެ ކުރި ނުލިބުނު ނަމަ އަހަރެން ކަލޭމެންނާއެކު ގެންދިޔައީހެވެ.' ދެން އެކަލޭގެފާނަށް (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) ބާލިދީއެއް ދެއްވައި، އެ ބާލިދީން ބޮއެފިއެވެ.