Hadith Representative
Al Muhyi
Imam Ibnu Majah : 3065حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَدَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهِ سَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَحَلَّ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ حَلَّ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى فَجَاءَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبَيْهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَانِبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَصَلَّى بِنَا فَقُلْتُ أَخْبِرْنَا عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا وَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ فَأَذَّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ فَخَرَجَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ فَأَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ قَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَثْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ قَالَ جَابِرٌ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ بَيْنَ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلُ ذَلِك وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْرِفُ تَأْوِيلَهُ مَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ قَامَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَالَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا ذَكَرَهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَهَلَّلَهُ وَحَمِدَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ وَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ فَمَشَى حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ رَمَلَ فِي بَطْنِ الْوَادِي حَتَّى إِذَا صَعِدَتَا يَعْنِي قَدَمَاهُ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَفَعَلَ عَلَى الْمَرْوَةِ كَمَا فَعَلَ عَلَى الصَّفَا فَلَمَّا كَانَ آخِرُ طَوَافِهِ عَلَى الْمَرْوَةِ قَالَ لَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيَحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْيُ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ فِي الْأُخْرَى وَقَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ هَكَذَا مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهَا عَلِيٌّ فَقَالَتْ أَمَرَنِي أَبِي بِهَذَا فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ فَذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ فِي الَّذِي صَنَعَتْهُ مُسْتَفْتِيًا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الَّذِي ذَكَرَتْ عَنْهُ وَأَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتُ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ مَعِي الْهَدْيَ فَلَا تَحِلَّ قَالَ فَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي جَاءَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ مِائَةً ثُمَّ حَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَتَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى أَهَلُّوا بِالْحَجِّ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ مِنْ شَعَرٍ فَضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ إِلَّا أَنَّهُ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ أَوْ الْمُزْدَلِفَةِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَرَكِبَ حَتَّى أَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا وَإِنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ تَحْتَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُهُ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ كَانَ مُسْتَرْضِعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَانَا رِبَا الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ فَاتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ ذَلِكَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَقَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَمْ تَضِلُّوا إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ فَقَالَ بِإِصْبَعِهِ السَّبَّابَةِ إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُبُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حَتَّى غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ خَلْفَهُ فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ شَنَقَ الْقَصْوَاءَ بِالزِّمَامِ حَتَّى إِنَّ رَأْسَهَا لَيُصِيبُ مَوْرِكَ رَحْلِهِ وَيَقُولُ بِيَدِهِ الْيُمْنَى أَيُّهَا النَّاسُ السَّكِينَةَ السَّكِينَةَ كُلَّمَا أَتَى حَبْلًا مِنْ الْحِبَالِ أَرْخَى لَهَا قَلِيلًا حَتَّى تَصْعَدَ ثُمَّ أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَصَلَّى بِهَا الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَتَيْنِ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ اضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ فَصَلَّى الْفَجْرَ حِينَ تَبَيَّنَ لَهُ الصُّبْحُ بِأَذَانٍ وَإِقَامَةٍ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَشْعَرَ الْحَرَامَ فَرَقِيَ عَلَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَكَبَّرَهُ وَهَلَّلَهُ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى أَسْفَرَ جِدًّا ثُمَّ دَفَعَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَأَرْدَفَ ال
Ayebisaki biso [Hisyam bin Ammar]; ayebisi biso [Hatim bin Isma’il]; ayebisi biso [Ja’far bin Muhammad] uta na [tata na ye], alobaki; ‘Mokolo moko nayaki kotala [Jabir bin Abdullah]. Ntango tokutanaki na ye, atunaki ndenge bato bazali, tii ntango atunaki mpo na ngai. Bongo nayanolaki; 'Nazali Muhammad bin Ali bin Husain'. Yango wana atyaki lobɔkɔ na ye na motó na ngai ntango azalaki kofungola bouton na ngai ya likoló mpe ya nse, na nsima atyaki lipeka na ye na katikati ya ntolo na ngai mpe na ntango wana nazalaki naino mwana moke oyo nakomaki na bokóli. Alobaki; 'Boyei malamu, tuna nionso olingi'. Natunaki ye mpo akufá miso. Kino ntango ya losambo ekokaki, atɛlɛmaki likoló ya tapis na ye ya losambo, oyo, soki atye bitambi na ye na mipanzi ya tapis ya losambo, ekobenda mpo na bonene moke ya tapis ya losambo, nzokande shawl na ye ekangamaki na mapeka na ye mpe azalaki kobondela kokamba biso.’ Na nsima, natunaki; 'Yebisa biso ndenge nini Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam asalaki Hajj! ’ Bongo asalaki elembo na loboko na ye mpe asembolaki misapi na ye libwa, mpe alobaki; ‘Ya solo, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam akendaki na Hajj te na boumeli ya mbula libwa, na nsima abengaki bato básala Hajj na mbula ya zomi. Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam akendaki na Hajj, sima bato mingi bayaki na Medina, bango nionso balingaki kosangana na Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam mpe kosala ndenge ye asalaki. Bongo akendaki, mpe biso tokendaki elongo na ye. Tango tokomaki na Dzul Hulaifah, Asma’ bint Umais abotaki Muhammad bin Abu Bakr, yango wana batindaki ye atuna; ‘Nasengeli kosala nini? ' Sima alobi na Asma: 'Sukolaka pe kanga yango makasi na elamba pe kota na ihram'. Na sima Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam asambelaki na mosquée sima amataki na kamela ya Qashwa, pe kamela etelemaki semba ememaki ye likolo ya esobe ya Sahara. Jabir alobaki ete; 'Namonaki mosika lokola nakokaki komona bato mingi liboso na ye, kati na basofɛlɛ ya mituka mpe bato oyo batambolaka na makolo, mpe na lobɔkɔ ya mobali, na lobɔkɔ ya mwasi mpe nsima na ye - bato mingi bazalaki komonana -. Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam azalaki kati na biso, ntango Coran ekita epai na ye, mpe ayebaki takwil na yango mingi. Ezala nini asalaka, biso pe tosalaka yango. Atomboli mongongo na ye ya bondimi ya Nzambe moko na kolobaka ete: ‘Nazali kokokisa libiangi na Yo, Ee Allah. Nakokisaka libiangi na Yo, Nakokisaka libiangi na Yo. Partenaire aza te pona Yo, nakokisaka appel na Yo. Ya solo, masanzoli, esengo mpe bokonzi ezali kaka ya Yo, Ozali na baninga te’. Bato mpe batombolaki mingongo na bango na ba récitations oyo bazalaki kotanga, mpe ye sallallaahu ‘alaihi wasallam alobaki eloko te mpo na misala na bango. Ye sallallaahu 'alaihi wasallam akobaki kotanga talbiyah na ye'. Jabir radiallahu 'anhu alobaki lisusu; ‘Tozali na mokano te longola se kosala Hajj, mpe toyebi naino te makambo ya Umrah. Tango tokomaki na Baitullah elongo na ye, mbala moko a frotter -apesa- beze na Rukun -ebandeli ya Tawaf-, sima a jogged trois tours mpe atambolaki normalement ba tour minei misusu. Na sima akeyi epayi ya Maqam Ibrahim, tango azalaki kotanga verset oyo: 'Mpe sala Maqam Ibrahim esika ya losambo'. Ami positionner pe entre Maqam Ibrahim na Baitullah -Kaaba-. -Tata na ngai alobaki; - 'mpe nayebi te soki alobelaki yango te uta na Ntoma sallallaahu 'alaihi wasallam, ete Ntoma atangi ba surahs Al Kaafiruun na Al Ikhlaash na mabondeli mibale ya raka'ah -na Maqam Ibrahim-. Na sima azongi epayi ya Baitullah, sima a frotter - apesa biso ba bisous to apesi mbote - Rukun - ebandeli ya Tawaf -, sima abimaki na porte ya - Kaaba - en direction ya ngomba ya Shafa. Mpe tango apusani penepene na Shafa, atangi boye: ‘Ya solo Shafa na Marwa bazali kati na bilembo ya Allah, tobandi -sa’i- na oyo Allah Sub Hanahu Wa Ta'ala ebandi'. Abandaki kosala losambo uta na Safa, sima amataki ngomba tiii akomona Kaaba, sima alobaki takbir, tahlil na tahmid tango azalaki koloba: ‘Nzambe moko te azali kaka Allah ye moko oyo azali na ba partenaires te. Bokonzi ezali epai na Ye mpe masanzoli nyonso ezali epai na Ye. -Ye- azali Mozwi-ya-Nguya-Nyonso oyo apesaka bomoi mpe Mozwi-ya-Nguya-Nyonso oyo abomaka, mpe azali na nguya nyonso likoló na nyonso. Nzambe moko te azali kaka Allah ye moko, oyo azali na molongani te, oyo akokisaka bilaka na ye, asalisaka basali na ye mpe alongi bituluku nionso ye moko’. Na nsima, abondelaki kati na botángi, na nsima alobaki botángi yango mbala misato. Na nsima akitaki na Marwa, ntango azalaki kotambola na boye ete ntango makolo na ye ezali semba, azalaki kosala mbangu na katikati ya lobwaku. Tango makolo na ye emati, atambolaki tii akomi na Marwa. Na Marwa asali oyo asalaki na Shafa. Mpe tango Tawaf na ye esukaki na Marwa, alobaki: ‘Soki nazalaki kokutana na oyo nazalaki sima, wana nalingaki kokamba nyama oyo babomaki te -al hadyu-, mpe nalingaki kosala yango Umrah. Oyo na kati na bino amemi nyama ya mbeka te, bongo ndima yango mpe sala yango mosala ya losambo’. Donc mutu nionso azalaki tahallul pe asala suki mikuse sauf Prophète sallallaahu 'alaihi wasallam na batu oyo ba memaki ba niama oyo ba boma. Na nsima, Suraqah bin Malik bin Ju’syum atɛlɛmaki mpe alobaki; "Ee Ntoma ya Nzambe (Allah), likambo oyo etali mbula oyo, to libela?" -Moyekoli ya lisolo- alobaki; ‘Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam akangisaki misapi na ye na misapi na ye mpe ayanolaki: ‘Umrah ekotisami na Hajj - hajj tamattu’ - ndenge oyo esalemaka’. Alobaki yango mbala mibale mpe sima alobaki : 'Te - likambo oyo etali kaka mbula oyo - kasi libela''. -Moyekoli ya lisolo- alobaki; 'Ali radliallahu 'anhu ayaki na kamela -al hadyu- Ntoma sallallaahu 'alaihi wasallam, sima akuti Fatima, moko ya bato oyo atelemaki na katikati ya kolata bilamba ya langi mpe kolata ba kanga miso. Ali apesaki ye foti, yango wana Fatimah alobaki; 'Tata na ngai - Ntoma sallallaahu 'alaihi wasallam - ayebisi ngai nasala boye'. Ali radiallahu 'anhu alobaki yango tango azalaki na Irak: 'Bongo nakendaki kosenga toli na Ntoma ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam mpe namilelalelaki mpo na misala ya Fatimah oyo nawanganaki. Bongo ayanolaki : ‘Ye - Fatimah - azali na raison, ye azali na raison. Nalobaki nini tango olingaki kosala liboso Hajj? ’ Ali ayanolaki ete; ‘Nalobaki ete; ‘Ee Allah, natomboli mongongo oyo etombolamaki na Ntoma na Yo sallallaahu ‘alaihi wasallam’. Alobaki: ‘Ya solo, namemaki nyama ya mbeka, yango wana kosangana na tahallul te’. -Moyekoli ya lisolo- alobaki; Motango ya banyama ya mbeka oyo Ali amemaki uta na Yemen mpe oyo Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam amemaki uta na Medina ezalaki nkama moko. Sima mutu nionso atie mitu esika moko pe asali suki mikuse sauf Prophète sallallaahu 'alaihi wasallam na batu oyo ba memaki ba niama ya mbeka. Tango mokolo ya Tarwiyah ekomaki bango nionso bakeyi na Mina pe ba gangi intention na bango ya Hajj. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam akoti na motuka, mpe kuna asalaki losambo ya midi, Asr, Maghrib, Isha’ mpe Fajr. Sima zela mua temps tiii moyi ekobima, sima ordre que ba telemisa dôme na Mash'aril, eza haram, donc baloni yango na Namirah. Na sima Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam atambolaki ndenge ba Quraysh basalaka, kasi atɛlɛmaki na Mash’aril Haram to Muzdalifah. Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam apesaki ye nzela ya kokoma na Arafat. Mpe ntango apusanaki penepene na dôme oyo etongamaki na Namirah, atɛlɛmaki wana. Tango moi elalaki, apesaki mitindo ete bamema kamela na ye - Qashwa -, sima amataki na yango tii akomaki na nse ya lobwaku. Na sima asakolaki na ebele ya bato : ‘Ya solo, makila na bino, bomengo, lokumu pe esengo - nkembo na bino - ezali haram ndenge ezali haram na mokolo na bino, na sanza na bino pe na mabele na bino. n oyo, kobosana te, en fait makambu nionso ya jahiliyyah ekiti na se ya makolo na ngai, makila ya jahiliyyah ekitisaki pe makila oyo na fingi liboso ezalaki makila ya Rabi'ah bin Harith - oyo azalaki kosenga soutien na Bani Sa'ad et puis aboma ye na Hudzail -, usure ya jahiliyyah elongolami alors que ritu oyo na abolisaki liboso ezalaki ritu na biso, elingi koloba usure oyo Abbas bin Abdul Muthallib asalaki, nionso elongolami. Yango wana bobanga Allah na basi, po bokomisi bango basi na mandat ya Allah pe bosali farji na nzela na maloba ya Allah. Kutu, lotomo na yo likoló na bango ezali ete batika te bato mosusu oyo oyinaka bálala na mbeto na yo. Soki basi na bino basali boye, alors beta bango na coup oyo ezo sala pasi te. Mpe mpo ete bápesa yo biloko oyo basengeli na yango mpe bálatisa yo na ndenge ya malamu. Natiki bino makambo mibale oyo, soki bokangami na yango, bokobunga nzela te, elingi koloba Buku ya Nzambe (Allah). Mpe ozali na mokumba epai na ngai. Bongo olingi koloba nini? ’ Bayanolaki ete; ‘Totatoli ete bosili kopesa, bosali misala mpe bopesaki toli. Yango wana alobaki, kolakisa mosapi na ye na lola: ‘Ee Allah, botala! O Allah, témoin'. Alobaki yango mbala misato. Na sima Bilal alobaki libiangi ya losambo, sima iqamat, sima asali losambo ya Zhuhur. -Nsima na yango- Bilal azongi na qamat, sima asali losambo ya Asr mpe asali ata losambo moko te kati na bango mibale. Na sima Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam akendeki motuka na ye tii akomaki na esika ya wukuf. Na sima afandisaki kamela na ye - na boye ete libumu ya kamela esimba elanga - mpe atie nsinga ya kotambola liboso na ye, sima atali Qibla. Akobaki kosala wukuf kino moi elalaki mpe pole ya jaune esilaki mwa moke mpe boule ya moi ezindaki. Na sima a piggyback Usamah bin Said mpe alongwaki. Akangaki mpe Qashwa na ba reins, na boye ete motó na ye ekóma pene ya kosimba nse ya makolo ya motuka oyo azalaki kotambola. Ntango azalaki kosala bajɛstɛ na lobɔkɔ na ye ya mobali, alobaki ete: ‘Ee bato, bózala kimya, bózala na kimya! ’ Mbala nyonso oyo azalaki kosembola minyɔlɔlɔ ya kamela na ye, azalaki kopema mwa moke mpo kamela ezalaki komata mwa moke. Na sima akomi na Muzdalifah, sima asali losambo ya Maghrib na Isha’ kuna na libiangi moko ya losambo mpe iqamat mibale. Mpe asalaki mabondeli moko te kati na bango mibale. Sima sallallaahu 'alaihi wasallam alali tii na tongo. Asalaki losambo ya ntongo ntango emonanaki polele mpo na ye ete ezalaki ntongo, na libiangi moko mpo na losambo mpe iqamat moko. Na sima amataki na Qashwa tii akomaki na Mash'aril Haram, sima amataki ngomba pe akumisi Allah -bertahmid-, akumisi Ye -bertakbir- pe a confirmaki Ye -bertahlil-. Akobaki kosala Wukuf tii moi ekongenga mobimba, sima alongwaki liboso moi ebima. Azalaki komema Fadl bin Abbas - mobali ya suki ya malamu, loposo ya pembe mpe kitoko - na mokɔngɔ. Tango Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam azalaki kokende, alekaki na basi oyo bazalaki kopota mbangu, yango wana atalaki bango mpe na sima atie loboko na ye na ngambo mosusu. Na ntango yango, Fadl abalusaki elongi na ye na ngámbo mosusu. Kokoma na Muhassar, akendeki mwa moke sima azuaki nzela mokuse na Kubra -Aqabah- Jumrah, mpe mbala moko akomaki na Jumrah oyo ezalaki na mopanzi ya nzete. Na nsima, abwakaki mabanga nsambo na takbir na kobwaka mokomoko, -na- mabanga ya mikemike oyo ezalaki minene lokola mabanga ya mikemike oyo euti na mbeli. Mpe abwakaki yango uta na libumu ya lobwaku. Na nsima, akendaki na esika oyo bazalaki koboma banyama ya mbeka. Kuna abomaki banyama ntuku motoba na misato ya mbeka ye moko, mpe apesaki na Ali oyo etikali elongo na banyama ya mbeka. Na nsima, apesaki mitindo ete nyama mokomoko ya mbeka oyo abomaki ezala na eteni ya misuni oui, tia yango pembeni sima tia yango na poêle, sima lamba yango. Rasulullah na Ali mpe baliaki mpe bamelaki sauce. Na sima Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam akeyi na Kaaba - pona kosala Tawaf Ifadhah -, sima asali losambo ya midi na Makkah pe ayaki epayi ya Bani Abdul Muththalib oyo bazalaki ko ramasser mayi ya Zamzam. Alobaki: ‘Zwa yango, O Bani Muthtalib. Soki bato baleki yo te na kopesa yo masanga na yo, mbɛlɛ nabundaki mpo na yango na yo’. Na nsima bapesaki ye sallallaahu ‘alaihi wasallam seau, mpe amelaki yango.’