Embrasser l'Islam, cliquez ici
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)



- Allah Asma’ul husnaa Al Muhyi

Hadith Search Results :
Total Hadith : 1
Hadith Representative
Al Muhyi
Imam Ibnu Majah : 3065

حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَدَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهِ سَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَحَلَّ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ حَلَّ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى فَجَاءَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبَيْهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَانِبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَصَلَّى بِنَا فَقُلْتُ أَخْبِرْنَا عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا وَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ فَأَذَّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ فَخَرَجَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ فَأَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ قَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَثْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ قَالَ جَابِرٌ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ بَيْنَ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلُ ذَلِك وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْرِفُ تَأْوِيلَهُ مَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ قَامَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَالَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا ذَكَرَهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَهَلَّلَهُ وَحَمِدَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ وَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ فَمَشَى حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ رَمَلَ فِي بَطْنِ الْوَادِي حَتَّى إِذَا صَعِدَتَا يَعْنِي قَدَمَاهُ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَفَعَلَ عَلَى الْمَرْوَةِ كَمَا فَعَلَ عَلَى الصَّفَا فَلَمَّا كَانَ آخِرُ طَوَافِهِ عَلَى الْمَرْوَةِ قَالَ لَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيَحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْيُ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ فِي الْأُخْرَى وَقَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ هَكَذَا مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهَا عَلِيٌّ فَقَالَتْ أَمَرَنِي أَبِي بِهَذَا فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ فَذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ فِي الَّذِي صَنَعَتْهُ مُسْتَفْتِيًا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الَّذِي ذَكَرَتْ عَنْهُ وَأَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتُ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ مَعِي الْهَدْيَ فَلَا تَحِلَّ قَالَ فَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي جَاءَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ مِائَةً ثُمَّ حَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَتَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى أَهَلُّوا بِالْحَجِّ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ مِنْ شَعَرٍ فَضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ إِلَّا أَنَّهُ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ أَوْ الْمُزْدَلِفَةِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَرَكِبَ حَتَّى أَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا وَإِنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ تَحْتَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُهُ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ كَانَ مُسْتَرْضِعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَانَا رِبَا الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ فَاتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ ذَلِكَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَقَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَمْ تَضِلُّوا إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ فَقَالَ بِإِصْبَعِهِ السَّبَّابَةِ إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُبُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حَتَّى غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ خَلْفَهُ فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ شَنَقَ الْقَصْوَاءَ بِالزِّمَامِ حَتَّى إِنَّ رَأْسَهَا لَيُصِيبُ مَوْرِكَ رَحْلِهِ وَيَقُولُ بِيَدِهِ الْيُمْنَى أَيُّهَا النَّاسُ السَّكِينَةَ السَّكِينَةَ كُلَّمَا أَتَى حَبْلًا مِنْ الْحِبَالِ أَرْخَى لَهَا قَلِيلًا حَتَّى تَصْعَدَ ثُمَّ أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَصَلَّى بِهَا الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَتَيْنِ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ اضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ فَصَلَّى الْفَجْرَ حِينَ تَبَيَّنَ لَهُ الصُّبْحُ بِأَذَانٍ وَإِقَامَةٍ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَشْعَرَ الْحَرَامَ فَرَقِيَ عَلَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَكَبَّرَهُ وَهَلَّلَهُ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى أَسْفَرَ جِدًّا ثُمَّ دَفَعَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَأَرْدَفَ ال

Ɔ seli e kɛ [Hisiam bin Ammar]; ɔ seli e [Hatim bin Isma’il] kɛ; ɔ kannin [Ja’far bin Muhammad] i ndɛ kleli e [i baba], ɔ seli kɛ; ‘Cɛn kun’n, n bali [Jabir bin Abdolla] i wun lɔ. Kɛ e nin i e yiali’n, ɔ usali wafa nga sran’m be ti’n, lele ɔ fa usali min su ndɛ. Ɔ maan n tɛli su kɛ; ‘N ti Mohamɛdi bin Ali bin Husain’. Ɔ maan, kɛ ɔ́ tíke min nglo lɔ nin min bo lɔ’n, ɔ fɛli i sa’n sieli min ti su, kpɛkun ɔ fɛli i ja’n sieli min klun lɔ yɛ blɛ sɔ nun’n, n te yo bakan m’ɔ juli kpɛnngbɛn’n niɔn. Ɔ seli kɛ; ‘Amun sɔ amun nun klanman, amun usa like kwlaa nga amun klo’n’. N usɛli i sɔ afin ɔ ti aɲinsifuɛ. Kɛ ɔ ko yo naan srɛlɛ blɛ’n w’a ju’n, ɔ jinjin i srɛlɛ nglo sua’n su, sɛ ɔ fɛ i ja’n sie i srɛlɛ nglo sua’n i bue’m be su’n, srɛlɛ nglo sua’n i dan’n ti’n, ɔ́ tɛ́, kpɛkun i tralɛ’n jran i ja’n su, kpɛkun ɔ dun mmua srɛ Ɲanmiɛn.’ Kpɛkun n usali kɛ; ‘Kan wafa nga Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yoli Hajj’n i ndɛ kle e! ’ Ɔ maan ɔ fɛli i sa’n yoli like kun, kpɛkun ɔ tinnin i sa mma nsiɛn’m be su, kpɛkun ɔ seli kɛ; 'Nanwlɛ, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam w'a ɔman Hajj afuɛ nsiɛn, i sin'n, ɔ flɛli sran mun kɛ be yo Hajj afuɛ blu su'n nun. Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n ɔli Hajj, i sin’n sran kpanngban be bali Medina lɔ, be kwlaa be kunndɛli kɛ bé yía nin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n naan bé yó kɛ ɔ yoli’n sa. Ɔ maan ɔ ɔli, yɛ e nin i e ɔli-ɔ. Kɛ e juli Dzul Hulaifah lɔ’n, Asma’ bint Umais wuli Mohamɛdi bin Abu Bakr, ɔ maan be sunmɛnnin i kɛ ɔ ko usa; ‘?Ngue yɛ ɔ fata kɛ n yo ɔ? ’ Kpɛkun ɔ seli Asma kɛ: ‘Wlannzin, fa tannin fa cici i kpa naan wlu ihram nun’. I sin’n, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam srɛli Ɲanmiɛn Ɲanmiɛn sulɛ sua’n nun lɔ kpɛkun ɔ fuli Qashwa nnɛn kpanngɔ’n su, kpɛkun nnɛn kpanngɔ’n jrannin trele ɔ fɛli i ɔli Sahara aawlɛ flɛnnɛn’n nun lɔ. Jabir seli kɛ; 'N wunnin kɛ n kwla wun sran kpanngban i ɲrun lɛ, loto nun cisanfuɛ mun nin be nga be nanti be ja nun'n be afiɛn, i sa fama su, i sa bɛ su, ɔ nin i sin lɔ wie - sran kpanngban be ti weiin -. Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam o e afiɛn, kpɛkun Coran’n jrali i su, yɛ ɔ si i takwil’n i kpa. Like kwlaa ng’ɔ yo’n, e yo wie. Ɔ mannin Ɲanmiɛn kunngba cɛ sulɛ’n i nɛn’n su, ɔ seli kɛ: ‘N di Ɔ flɛlɛ’n su, O Allah. N di Ɔ flɛlɛ’n i nuan, n di Ɔ flɛlɛ’n i nuan. Ɔ leman janvuɛ, n di Ɔ flɛlɛ’n i nuan. Nanwlɛ, manmanlɛ’n, nin aklunjuɛ dilɛ’n, ɔ nin famiɛn dilɛ’n be ti ɔ liɛ ngunmin, ɔ leman ɔ wiengu’. Nvlefuɛ’m be kusu be mannin be nɛn’n su nin ndɛ nga be kan’n, kpɛkun ɔ sallallaahu ‘alaihi wasallam w’a kanman be ayeliɛ’n i ndɛ fi. Ɔ maan, ɔ kanngannin i talbiyah’n nun titi. Jabir radiallahu seli ekun kɛ; ‘E leman akunndan fi saan Hajj yolɛ, yɛ e nin a siman Umrah i su ndɛ. Kɛ e nin i e juli Baitullah lɔ’n, ɔ ka lɛ -ɔ toli- Rukun -Tawaf i bo bolɛ’n-, kpɛkun ɔ wanndili kpɛ nsan, kpɛkun ɔ nantili kpɛ nnan onga’m be nun kɛ laa’n sa. Kpɛkun, ɔ ɔli Maqam Ibrahim i wun lɔ, kpɛkun ɔ kanngannin ndɛ mma nga be flɛ i kɛ: ‘Kpɛkun maan Maqam Ibrahim yo srɛlɛ lika’. Ɔ fali i wun sieli Maqam Ibrahim nin Baitulla -Kaaba- be afiɛn wie. -Min si seli kɛ; - 'Yɛ n siman saan kɛ ɔ kannin ndɛ sɔ’n i ndɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i nuan, kɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n kanngannin surah Al Kaafiruun nin Al Ikhlaash be nun rak’ah srɛlɛ nɲɔn’m be nun -Maqam Ibrahim lɔ-. I sin’n, ɔ sɛli i sin Baitullah wun lɔ, kpɛkun ɔ toli - ɔ toli i nuan annzɛ ɔ yoli i like - Rukun - Tawaf i bo bolɛ’n -, i sin’n, ɔ fin - Kaaba - i anuan’n nun fiteli - ɔ ɔli Safa oka’n i wun lɔ. Yɛ kɛ ɔ mantannin Shafa’n, ɔ kanngannin nun kɛ: ‘Nanwlɛ, Shafa nin Marwa be o Allah i nzɔliɛ’m be nun, e bo -sa’i- i bo nin like nga Allah Sub . Hanahu Wa Ta’ala bo i bo’. Ɔ boli srɛlɛ’n i bo Safa lɔ, kpɛkun ɔ fuli oka’n su lele ɔ wunnin Kaaba’n, kpɛkun ɔ seli takbir, nin tahlil, ɔ nin tahmid, kpɛkun ɔ seli kɛ: ‘Ɲanmiɛn fi nunman lɛ saan Allah kunngba cɛ m’ɔ leman sran’n. Famiɛn diwlɛ’n ti i liɛ, yɛ manmanlɛ’n kwlaa ti i liɛ. -Ɔ- ti Kpli m’ɔ man nguan’n, ɔ nin Kpli m’ɔ kun sran’n, yɛ ɔ kwla like kwlaa. Ɲanmiɛn fi nunman lɛ saan Allah kunngba cɛ, m’ɔ leman sran kun’n, m’ɔ di i nda’m be su’n, m’ɔ uka i sufuɛ mun’n, m’ɔ kwla sran akpasua kwlaa’n’. Kpɛkun, ɔ srɛli Ɲanmiɛn kannganlɛ’m be afiɛn, kpɛkun ɔ kanngannin nun kpɛ nsan. I sin’n, ɔ jrali Marwa lɔ, kpɛkun ɔ nantili naan kɛ i ja’m be ti tɛtɛ’n, w’a wanndi w’a sin jenvie’n i afiɛn lɔ. Kɛ i ja’m be fuli’n, ɔ nantili lele ɔ juli Marwa lɔ. Marwa lɔ’n, ɔ yoli like ng’ɔ yoli i Shafa lɔ’n. Yɛ kɛ i Tawaf’n wieli Marwa lɔ’n, ɔ seli kɛ: ‘Sɛ ɔ ti kɛ n su nian like nga n o i sin’n i ɲrun’n, nn n su faman nnɛn nga be kunnin i’n -al hadyu-, yɛ n su yomɛn i Umrah. Sɛ amun nun sran kun faman nnɛn mɔ be fa yi tɛ’n, ɔ sɔ nun, ɔ fa yo Ɲanmiɛn sulɛ like’. Ɔ maan sran kwlaa yoli tahallul yɛ ɔ kpɛli i ti nvɛnwun’n i kpe kan saan Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam nin sran nga be fali nnɛn nga be kunnin be’n be bali’n. Kpɛkun Suraki bin Malik bin Ju’syum jasoli seli kɛ; ?Afuɛ nga nun’n, annzɛ tititi’n, ndɛ sɔ’n ti su? -Ndɛ kanfuɛ’n- seli kɛ; 'Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam fali i sa mma mun nin i sa mma mun be sansannin be wun, kpɛkun ɔ tɛli su kɛ: 'Umrah o Hajj nun - hajj tamattu' - wafa nga be yo i’n yɛ ɔ o lɛ ɔ'. Ɔ kannin ndɛ sɔ’n kpɛ nɲɔn kpɛkun ɔ seli kɛ: ‘Tʃɛtʃɛ - ndɛ sɔ’n ti afuɛ nga nun ngunmin - sanngɛ ɔ ti tititi’. -Ndɛ kanfuɛ’n- seli kɛ; 'Ali radliallahu 'anhu bali nin nnɛn kpanngɔ -al hadyu- Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam, i sin'n, ɔ wunnin Fatima, sran'm be nun kun m'ɔ jinjin be afiɛn'n, ɔ wla tralɛ ng'ɔ ti ufue'n, m'ɔ wla i ɲinma'n. Ali fali i suɛn’n, i sɔ’n ti’n, Fatima seli kɛ; 'Min si - Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ'n - ɔ seli min kɛ n yo sɔ'. Kɛ Ali radiallahu ’anhu o Irak lɔ’n, ɔ kannin ndɛ sɔ’n kɛ: ‘Kpɛkun n ɔli kɛ ń kó srɛ́ Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n i afɔtuɛ, kpɛkun n fali Fatima i sa nga n yoli mɔ n kplinnin su’n, n fali be wun wlali nun. Ɔ maan ɔ tɛli su kɛ: ‘Ɔ - Fatima - ɔ ti su, ɔ ti su. ?Kɛ amun kunndɛli kɛ amún dún mmua yó Hajj’n, ndɛ benin yɛ n kannin ɔn? ’ Ali tɛli su kɛ; ‘N seli kɛ; 'O Allah, n mantan nɛn nga ɔ sran ng'ɔ sunmɛnnin i'n, ɔ mannin'n su. Ɔ seli kɛ: ‘Nanwlɛ, n fali nnɛn nga be fa yi tɛ’n n bali, ɔ maan nán amun di tahallul’. -Ndɛ kanfuɛ’n- seli kɛ; ‘Tɛ nnɛn nga Ali fali be fin Yemɛn lɔ’n, ɔ nin nga Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam fali be fin Mɛdinin lɔ’n, be kwlaa be ti ya kun. Kpɛkun sran kwlaa fali i ti’n sieli i wun, kpɛkun ɔ kpɛli i ti’n i kpe kan, saan Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam nin sran nga be fali nnɛn nga be fa yi tɛ’n be bali’n. Kɛ Tarwiyah cɛn’n juli’n, be kwlaa be ɔli Mina lɔ, kpɛkun be kpannin kɛ be waan bé yó Hajj. Ɔ maan, ɔ fuli loto kun nun, kpɛkun lɔ yɛ ɔ yoli midi su srɛlɛ’n, ɔ nin Asr, nin Maghrib, nin Isha, ɔ nin Fajr srɛlɛ mun ɔn. I sin’n, ɔ minndɛ kan lele naan via’n w’a fite, kpɛkun ɔ se kɛ be kplan dome’n Mash’aril lɔ, ɔ ti haram, ɔ maan be lua i Namirah lɔ. I sin’n, ɔ nantili kɛ nga Qurayshfuɛ’m be fa yo titi’n sa, sanngɛ ɔ jrannin Mash’aril Haram annzɛ Muzdalifah lɔ. Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n mannin i atin kɛ ɔ ju Arafat lɔ. Yɛ kɛ ɔ mantannin dome nga be kplannin i Namira lɔ’n, ɔ jrannin lɛ. Kɛ via’n tɔli’n, ɔ seli kɛ be fɛ i nnɛn kpanngɔ’n - Qashwa - be bla, kpɛkun ɔ fuli su lele ɔ juli jenvie’n i bo lɔ. Kpɛkun ɔ boli jasin fɛ’n kleli sran kpanngban mun kɛ: ‘Nanwlɛ, amun mmoja’n, amun aɲanbeun’n, amun ɲrun’n, ɔ nin amun aklunjuɛ’n - amun aɲrunɲan’n - ɔ ti haram kɛ nga ɔ ti haram amun cɛn’n nun’n sa, amun anglo’n nun’n, ɔ nin amun asiɛ’n su’n. n i sɔ’n, maan amun wla kpɛn su kɛ, i kpa bɔbɔ’n, jahiliyyah i ninnge’m be kwlaa be ti ɲannzuɛn sa min ja bo, jahiliyyah i mmoja’n w’a yo ɲannzuɛn yɛ mmoja nga n dun mmua n kpɛli i nzowa’n, yɛle Rabi’ah bin Harith i mmoja’n - m’ɔ srɛli aliɛ Bani Sa’ad lɔ laa’n, kpɛkun i sin’n, Hudzaliyry of jahiliyyah i klikli nun’n, ɔ kunnin i. be nunnunnin e sika’n, yɛle kɛ sika nga Abbas bin Abdul Muthallib fali’n, be nunnunnin like kwlaa. Ɔ maan, amun sro Allah bla’m be lika, afin amun fali Allah i mmla’n be yoli be bla, yɛ amun fali Allah i ndɛ’n be yoli farji m’ɔ ti mmla su’n. I kpa bɔbɔ’n, atin nga amun le i be su’n, yɛle kɛ nán be yaci sran uflɛ nga amun kpɔ be’n be nun naan be la amun lawlɛ’n nun. Sɛ amun yi’m be yo sɔ’n, nn amun bo be ngble ng’ɔ yoman be ya’n. Yɛle kɛ be man amun like naan be wla amun tralɛ kpa. N yaci like nɲɔn n man amun mɔ sɛ amun fa be wun mantan be’n, amun su mlinman’n, yɛle Allah i fluwa’n. Yɛ amun yɛ amun nian min su ɔ. ?Ɔ maan ndɛ benin yɛ amun kunndɛ kɛ amún kán ɔn? ’ Be tɛli su kɛ; ‘E di lalo kɛ amun fali ndɛ’n be kleli sran mun, amun dili junman mun, yɛ amun mannin afɔtuɛ. Ɔ maan, ɔ fɛli i sa’n kleli ɲanmiɛn su lɔ’n, ɔ seli kɛ: ‘O Allah, nian! O Allah, lalofuɛ’. Ɔ kannin ndɛ sɔ’n kpɛ nsan. Kpɛkun Bilal seli srɛlɛ’n i flɛlɛ’n, i sin’n iqamat’n, i sin’n ɔ srɛli Zhuhur. -Kɛ ɔ yoli sɔ’n- Bilal sɛli i sin qamat lɔ, i sin’n, ɔ srɛli Asr, w’a srɛman srɛlɛ fi be nɲɔn’n be afiɛn. Kpɛkun, ɔ fali i loto’n ɔli lele ɔ juli wukuf lika’n nun lɔ. Kpɛkun ɔ trannin i nnɛn kpanngɔ’n su - naan nnɛn kpanngɔ’n i kunnu’n w’a kan fie’n - kpɛkun ɔ fali ɲanman kun m’ɔ fa nanti’n sieli i ɲrun lɛ, kpɛkun ɔ niannin Qibla’n i ɲrun lɛ. Ɔ yoli wukuf lele naan via’n w’a tɔ, kpɛkun kannin m’ɔ ti ufue’n w’a mlin kan naan via’n i nglo lɔ lika’n w’a tɔ. Kpɛkun, ɔ fali Usamah bin Said i kɔkɔti’n, kpɛkun ɔ ɔli. Asa ekun’n, ɔ fali jrɔkɔ tʃitʃi Qashwa, ɔ maan ɔ ka kan’n, i ti’n w’a kan loto ng’ɔ su fu nun’n i ja’m be bo. Kɛ ɔ́ fɛ́ i sa fama’n klé sran mun’n, ɔ seli kɛ: ‘Nvlefuɛ mun, amun wla gua ase, amun gua gua ase! ’ Blɛ kwlaa ng’ɔ́ tínngɛ i nnɛn kpanngɔ’n i nzɔliɛ like’n, ɔ lo wunmiɛn kan naan nnɛn kpanngɔ’n w’a jaso kan. Kpɛkun, ɔ juli Muzdalifah lɔ, i sin’n, ɔ yoli Maghrib nin Isha’ srɛlɛ’m be lɔ, ɔ fali flɛlɛ kun nin iqamat nɲɔn. Yɛ w’a yoman srɛlɛ fi be nɲɔn’n be afiɛn. Kpɛkun, ɔ lali lele nglɛmun nun. Kɛ ɔ wunnin i wlɛ weiin kɛ nglɛmun nun’n, ɔ srɛli nglɛmun nun’n, ɔ flɛli sran kun kɛ ɔ srɛ Ɲanmiɛn, kpɛkun ɔ yoli iqamat kun. I sin’n, ɔ fuli Qashwa su lele ɔ juli Mash’aril Haram lɔ, i sin’n, ɔ fuli oka’n su lɔ, ɔ manmannin Ɲanmiɛn -bertahmid-, ɔ manmannin i -bertakbir-, kpɛkun ɔ jrannin su kɛ -bertahlil-. Ɔ yoli Wukuf lele naan via’n w’a kpaja kpa, kpɛkun ɔ ɔli ka naan via’n w’a fite. Ɔ fali Fadl bin Abbas - bian kun m’ɔ le ti nvɛnwun kpa, i kplo’n ti ufue, yɛ ɔ ti klanman’n - i sin lɔ. Kɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n kɔ́’n, ɔ sinnin bla nga be su wanndi’n be wun lɛ, ɔ maan ɔ niannin be, kpɛkun ɔ fɛli i sa’n sieli i bue kun lɔ. Kɛ ɔ́ yó sɔ’n, nn Fadli kpɛli i ɲrun’n i bue kun lɔ. Kɛ ɔ́ jú Muhassar lɔ’n, ɔ tuli i bo kan kpɛkun ɔ fali atin kpe kan kun ɔli Kubra -Aqabah- Jumrah lɔ, kpɛkun ɔ ka lɛ juli Jumrah m’ɔ o waka’n i bue’n su lɔ’n. Kpɛkun ɔ toli yɔbuɛ nso mɔ takbir o be nun kunngunngun’n, -ɔ nin- yɔbuɛ nga be ti dan kɛ yɔbuɛ nga be fin nnɛn kpanngɔ nun’n sa’n. Yɛ ɔ toli i jenvie’n i bo lɔ. Kpɛkun ɔ ɔli lika nga be kpɛ nnɛn nga be fa yi tɛ’n be kɔ lɔ’n. Lɔ yɛ ɔ bɔbɔ kunnin tɛ nnɛn ablanan-nin-nsan (63) ɔ, kpɛkun ɔ fali onga’n ɔ nin tɛ nnɛn’m be mannin Ali ɔ. Kpɛkun, ɔ seli kɛ tɛ nnɛn kwlaa ng’ɔ́ kún be’n, maan be mɛn i nnɛn bue kun . ɛɛ, fa sie i bue kun su kpɛkun fa sie i sɛ’n nun, kpɛkun fa tɔn. Rasulullah nin Ali be dili aliɛ wie, kpɛkun be nɔnnin kpanwun’n. I sin’n, ɔ ɔli Kaaba lɔ - ɔ ko yoli Tawaf Ifadhah -, i sin’n, ɔ yoli midi su srɛlɛ’n Makka lɔ, kpɛkun ɔ bali Bani Abdul Muththalib mɔ be su fa Zamzam nzue’n be wun lɔ. Ɔ seli kɛ: ‘Bani Muttalib, fa. Sɛ ɔ ti kɛ nvlefuɛ’m b’a traman amun naan b’a man amun amun nzan’n, nn n nin amun e kunnin alɛ i su’. Kpɛkun be mɛnnin i sɛ kun, kpɛkun ɔ nɔnnin nzue sɔ’n nun.

Hadith Corroboration :