- Allah Asma’ul husnaa Al Hamid

Al Hamid

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى الْعَصْرَ هَمَسَ وَالْهَمْسُ فِي قَوْلِ بَعْضِهِمْ تَحَرُّكُ شَفَتَيْهِ كَأَنَّهُ يَتَكَلَّمُ فَقِيلَ لَهُ إِنَّكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذَا صَلَّيْتَ الْعَصْرَ هَمَسْتَ قَالَ إِنَّ نَبِيًّا مِنْ الْأَنْبِيَاءِ كَانَ أُعْجِبَ بِأُمَّتِهِ فَقَالَ مَنْ يَقُومُ لِهَؤُلَاءِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنْ خَيِّرْهُمْ بَيْنَ أَنْ أَنْتَقِمَ مِنْهُمْ وَبَيْنَ أَنْ أُسَلِّطَ عَلَيْهِمْ عَدُوَّهُمْ فَاخْتَارُوا النِّقْمَةَ فَسَلَّطَ عَلَيْهِمْ الْمَوْتَ فَمَاتَ مِنْهُمْ فِي يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفًا قَالَ وَكَانَ إِذَا حَدَّثَ بِهَذَا الْحَدِيثِ حَدَّثَ بِهَذَا الْحَدِيثِ الْآخَرِ قَالَ كَانَ مَلِكٌ مِنْ الْمُلُوكِ وَكَانَ لِذَلِكَ الْمَلِكِ كَاهِنٌ يَكْهَنُ لَهُ فَقَالَ الْكَاهِنُ انْظُرُوا لِي غُلَامًا فَهِمًا أَوْ قَالَ فَطِنًا لَقِنًا فَأُعَلِّمَهُ عِلْمِي هَذَا فَإِنِّي أَخَافُ أَنْ أَمُوتَ فَيَنْقَطِعَ مِنْكُمْ هَذَا الْعِلْمُ وَلَا يَكُونَ فِيكُمْ مَنْ يَعْلَمُهُ قَالَ فَنَظَرُوا لَهُ عَلَى مَا وَصَفَ فَأَمَرُوهُ أَنْ يَحْضُرَ ذَلِكَ الْكَاهِنَ وَأَنْ يَخْتَلِفَ إِلَيْهِ فَجَعَلَ يَخْتَلِفُ إِلَيْهِ وَكَانَ عَلَى طَرِيقِ الْغُلَامِ رَاهِبٌ فِي صَوْمَعَةٍ قَالَ مَعْمَرٌ أَحْسِبُ أَنَّ أَصْحَابَ الصَّوَامِعِ كَانُوا يَوْمَئِذٍ مُسْلِمِينَ قَالَ فَجَعَلَ الْغُلَامُ يَسْأَلُ ذَلِكَ الرَّاهِبَ كُلَّمَا مَرَّ بِهِ فَلَمْ يَزَلْ بِهِ حَتَّى أَخْبَرَهُ فَقَالَ إِنَّمَا أَعْبُدُ اللَّهَ قَالَ فَجَعَلَ الْغُلَامُ يَمْكُثُ عِنْدَ الرَّاهِبِ وَيُبْطِئُ عَنْ الْكَاهِنِ فَأَرْسَلَ الْكَاهِنُ إِلَى أَهْلِ الْغُلَامِ إِنَّهُ لَا يَكَادُ يَحْضُرُنِي فَأَخْبَرَ الْغُلَامُ الرَّاهِبَ بِذَلِكَ فَقَالَ لَهُ الرَّاهِبُ إِذَا قَالَ لَكَ الْكَاهِنُ أَيْنَ كُنْتَ فَقُلْ عِنْدَ أَهْلِي وَإِذَا قَالَ لَكَ أَهْلُكَ أَيْنَ كُنْتَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّكَ كُنْتَ عِنْدَ الْكَاهِنِ قَالَ فَبَيْنَمَا الْغُلَامُ عَلَى ذَلِكَ إِذْ مَرَّ بِجَمَاعَةٍ مِنْ النَّاسِ كَثِيرٍ قَدْ حَبَسَتْهُمْ دَابَّةٌ فَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّ تِلْكَ الدَّابَّةَ كَانَتْ أَسَدًا قَالَ فَأَخَذَ الْغُلَامُ حَجَرًا فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ مَا يَقُولُ الرَّاهِبُ حَقًّا فَأَسْأَلُكَ أَنْ أَقْتُلَهَا قَالَ ثُمَّ رَمَى فَقَتَلَ الدَّابَّةَ فَقَالَ النَّاسُ مَنْ قَتَلَهَا قَالُوا الْغُلَامُ فَفَزِعَ النَّاسُ وَقَالُوا لَقَدْ عَلِمَ هَذَا الْغُلَامُ عِلْمًا لَمْ يَعْلَمْهُ أَحَدٌ قَالَ فَسَمِعَ بِهِ أَعْمَى فَقَالَ لَهُ إِنْ أَنْتَ رَدَدْتَ بَصَرِي فَلَكَ كَذَا وَكَذَا قَالَ لَهُ لَا أُرِيدُ مِنْكَ هَذَا وَلَكِنْ أَرَأَيْتَ إِنْ رَجَعَ إِلَيْكَ بَصَرُكَ أَتُؤْمِنُ بِالَّذِي رَدَّهُ عَلَيْكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَدَعَا اللَّهَ فَرَدَّ عَلَيْهِ بَصَرَهُ فَآمَنَ الْأَعْمَى فَبَلَغَ الْمَلِكَ أَمْرُهُمْ فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ فَأُتِيَ بِهِمْ فَقَالَ لَأَقْتُلَنَّ كُلَّ وَاحِدٍ مِنْكُمْ قِتْلَةً لَا أَقْتُلُ بِهَا صَاحِبَهُ فَأَمَرَ بِالرَّاهِبِ وَالرَّجُلِ الَّذِي كَانَ أَعْمَى فَوَضَعَ الْمِنْشَارَ عَلَى مَفْرِقِ أَحَدِهِمَا فَقَتَلَهُ وَقَتَلَ الْآخَرَ بِقِتْلَةٍ أُخْرَى ثُمَّ أَمَرَ بِالْغُلَامِ فَقَالَ انْطَلِقُوا بِهِ إِلَى جَبَلِ كَذَا وَكَذَا فَأَلْقُوهُ مِنْ رَأْسِهِ فَانْطَلَقُوا بِهِ إِلَى ذَلِكَ الْجَبَلِ فَلَمَّا انْتَهَوْا بِهِ إِلَى ذَلِكَ الْمَكَانِ الَّذِي أَرَادُوا أَنْ يُلْقُوهُ مِنْهُ جَعَلُوا يَتَهَافَتُونَ مِنْ ذَلِكَ الْجَبَلِ وَيَتَرَدَّوْنَ حَتَّى لَمْ يَبْقَ مِنْهُمْ إِلَّا الْغُلَامُ قَالَ ثُمَّ رَجَعَ فَأَمَرَ بِهِ الْمَلِكُ أَنْ يَنْطَلِقُوا بِهِ إِلَى الْبَحْرِ فَيُلْقُونَهُ فِيهِ فَانْطُلِقَ بِهِ إِلَى الْبَحْرِ فَغَرَّقَ اللَّهُ الَّذِينَ كَانُوا مَعَهُ وَأَنْجَاهُ فَقَالَ الْغُلَامُ لِلْمَلِكِ إِنَّكَ لَا تَقْتُلُنِي حَتَّى تَصْلُبَنِي وَتَرْمِيَنِي وَتَقُولَ إِذَا رَمَيْتَنِي بِسْمِ اللَّهِ رَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَأَمَرَ بِهِ فَصُلِبَ ثُمَّ رَمَاهُ فَقَالَ بِسْمِ اللَّهِ رَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَوَضَعَ الْغُلَامُ يَدَهُ عَلَى صُدْغِهِ حِينَ رُمِيَ ثُمَّ مَاتَ فَقَالَ أُنَاسٌ لَقَدْ عَلِمَ هَذَا الْغُلَامُ عِلْمًا مَا عَلِمَهُ أَحَدٌ فَإِنَّا نُؤْمِنُ بِرَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَقِيلَ لِلْمَلِكِ أَجَزِعْتَ أَنْ خَالَفَكَ ثَلَاثَةٌ فَهَذَا الْعَالَمُ كُلُّهُمْ قَدْ خَالَفُوكَ قَالَ فَخَدَّ أُخْدُودًا ثُمَّ أَلْقَى فِيهَا الْحَطَبَ وَالنَّارَ ثُمَّ جَمَعَ النَّاسَ فَقَالَ مَنْ رَجَعَ عَنْ دِينِهِ تَرَكْنَاهُ وَمَنْ لَمْ يَرْجِعْ أَلْقَيْنَاهُ فِي هَذِهِ النَّارِ فَجَعَلَ يُلْقِيهِمْ فِي تِلْكَ الْأُخْدُودِ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فِيهِ{ قُتِلَ أَصْحَابُ الْأُخْدُودِ النَّارِ ذَاتِ الْوَقُودِ حَتَّى بَلَغَ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ }قَالَ فَأَمَّا الْغُلَامُ فَإِنَّهُ دُفِنَ فَيُذْكَرُ أَنَّهُ أُخْرِجَ فِي زَمَنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ وَأُصْبُعُهُ عَلَى صُدْغِهِ كَمَا وَضَعَهَا حِينَ قُتِلَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ

Биске [Махмуд бин Гайлан] биле [Абду бин Хумаид] утказы чаңгыс деп чугаалап кааш, олар мынча дээннер; биске [Абдур Раззакты] [Ма'мардан] [Табит Аль Бунаниден] [Абдур Рахман бин Абу Лайладан] [Шухайбтан] чугаалаан, ол мынча дээн; Пайгамбарның чаңчылы болза, Аср мөргүлүн кылгаш, сымыраныр турган, а оларның чамдыызының бодалы-биле алырга, сымыраныр деп термин ийи эринниң чугаалап турар ышкаш шимчээшкини болур. Оон айтырган; Аллахтың элчини, кажан силер Аср мөргүлүн кылырда, силер сымыранып турар силер. Ол мынча дээн: «Бир медээчи бодунуң чонун кайгадып турган, ооң соонда ол мынча дээн; олар-биле кым маргыжып шыдаарыл? Оон Аллах аңаа мындыг ажыдыышкынны берген: «Оларга ийи чүүлдүң аразындан шилилгезин бериңер: Мен оларны кезедир мен бе азы оларның дайзыннарынга күштү бээр мен бе?» оон олар кеземчени шилип алганнар, оон Аллах оларга өлүмнү чагырып каан, ынчангаш чаңгыс хүнде чеден муң кижи өлген. Шухайб мынча дээн; а кажан ол бо хадис дамчыдып тургаш, өске хадис дамчыткан, ол мынча дээн: «Бир катап бир хаанның хамы турган, ол хам кижиге хамны кылып турган, ынчан ол хам мынча дээн; менээ дурген ангыланыр уругдан тып бер, азы ол диди; угаанныг кижи. Мен аңаа бодумнуң билиглеримни өөредип каар мен, чүге дээрге өлүмден коргар мен, ынчангаш бо билиглерни силерден үзе шааптар, силерниң кайыңар-даа ону билбес боор». Ол мынча дээн: «Ынчан олар аңаа ооң чугаалаан овур-хевиринге дүүштүр аныяк оолду тып бергеннер, ол аныяк оолду хамга кээп-ле турар кылдыр дужааганнар. Аныяк эр аңаа барган, а орук ара чүдүлге черинде хам турган. Ма'мар мынча дээн; Ол үеде чүдүлге черлериниң чурттакчылары мусульманнар турган дээрзинге бүзүрээр мен. Ол мынча дээн: «Оон уруг хамдан айтырган, уруг эрткен санында-ла айтырып-ла турган, хам чугаалаарга чедир, ол мынча дээн; Шынап-ла, мен Аллахка мөгеер мен'. Ол мынча дээн: «Уруг хамның оранынга чурттап эгелээн болгаш, хамче кылаштаарынга хөй кезиинде озалдап турган. Ынчангаш хам чаш төлдүң улузунче медээниң кол утказы-биле элчин чоргузупкан; херек кырында ол менче почти келбээн. Оон ол уруг хамга мону чугаалаан. Хам аңаа мынча дээн; бир эвес хам силерге чугаалаар болза; силер кайда силер? Чугле чугаала; мээң өг-бүлем-биле, а бир эвес силерниң өг-бүлеңер силерге чугаалаар болза; силер кайда силер? Ынчангаш аңаа хам-биле кады сен деп чугаала'. Ол мынча дээн: «Уруг ындыг байдалга турда, бир-ле амытан тудуп алган улустуң чаны-биле эрте берген. Оларның чамдыызы ол амытанны бөрү деп чугаалаан. Ол мынча дээн: «Оон уруг дашты алгаш, мынча дээн; О Аллах, бир эвес хамның чугаалаан чүүлү шын болза, мен Сенден ол амытанны өлүрүп каарын дилеп тур мен'. Ол мынча дээн: «Оон ол амытанны октапкаш өлүрүп каан. Оон улус мынча дээн; ону кым өлүрүп кааныл? Олар мынча дээннер; уруг. Ынчангаш улус кайгап, мынча дээннер; Шынап-ла, бо уруг кым-даа билбес билиглерни өөренип алган-дыр». Ол мынча дээн: «Оон бир согур кижи ону дыңнааш, уругга мынча дээн; Бир эвес силер мээң караамны катап тургузуп шыдаар болзуңарза, ынчан силер ындыг-мындыг бонусту алыр силер. Уруг мынча дээн; Мен силерден мону күзевес мен, ынчалза-даа бир эвес силерниң карааңар эглип кээр болза, ону катап тургузуп каан Кижиге бүзүрээр силер бе? Ол мынча дээн; Ийе'. Ол мынча дээн: «Ооң соонда ол кижиниң караан эгидип бээрге чедир, Аллахка мөргүп турган. Оон согур кижи бүзүрей берген, ооң соонда оларның херээ Рага чедип келген ja. Оон ол оларже элчиннер чорудупкан, оларны таныштырган. Хаан мынча дээн; Шынап-ла, мен силерниң кижи бүрүзүн кем-херек үүлгедикчизинге кажан-даа кылбаан өлүрүүшкүн-биле өлүрүп каар мен». Оон бир хам биле караа көрбес кижини эккеп бээрин дужааган, ооң соонда бирээзиниң бажынга пила суп алгаш өлүрүп каан, а өскезин база бир өлүрүүшкүн-биле өлүрүп каан. Оон ол аныяк оолду эккээрин дужааган, оон мынча дээн; ону ындыг-мындыг дагже аппарып кааш, бажындан октавыт. Оон олар ону дагже аппарганнар. Ол черге чеде бергеш, чаш уругну октаптар дээш, олар дагдан дүжүп кээп дүшкеннер, оларның аразында чаш төлден өске чүү-даа артпаан. Ол мынча дээн: «Оон чаш төл ээп келген, а хаан ону далайже аппарып кааш, далайже октаптарын дужааган. Уругну далайже аппарган, ооң соонда Аллах ооң-биле кады улусту сугга суктургаш, ону камгалап алган. Оон уруг хаанга мынча дээн; мени хере шапкаш, адып кааптарга чедир мени өлүрүп шыдавас сен, кажан мени адып кааптарга, ынчан мынча деп чугаала; бо чаш төлдүң Дээргизи Аллахтың ады-биле'. Оон ол уругну хере шаап каарын дужааган, ынчангаш ол уругну хере шаап каан, оон ол ону адыпкаш мынча дээн; 'БИСМИЛЛАХ РОББУ ХААДЗАЛ ГУЛААМ' бо чаш төлдүң Дээргизи Аллахтың ады-биле'. Ол мынча дээн: «Оон уруг ок-биле аттырып кааш, холун арнынга суп алгаш, өлген. Оон улус мынча дээн; Шынап-ла, бо уруг кым-даа билбес билиглерни өөренип алган, ынчангаш бис бо уругга Бурганга бүзүрээр бис'. Ол мынча дээн: «Оон хаанга чугаалаан; үш кижи-биле чөпшээрешпейн баарга шыдашпайн турар сен бе? Бүгү кижи төрелгетен Сеңээ удурланган» – деп чугаалаан. Ол мынча дээн: «Оон ол улуг оңгар кылгаш, ынаар одаар ыяш, от октапкаш, чонну чыып алгаш, мынча дээн; Кым чүдүлгезинден ээп кээрил, ону арттырып каар бис, ээп келбес болза, бо отче октаптар бис. Оон ол оларны оңгарларже октап эгелээн. Ол мынча дээн: «Аллах табарака ва таала бо төөгүнү бижип тургаш мынча дээн: «Бүзүрээннерге чүнү кылып турарын көрүп тургаш, ыяш-биле кыпсып каан оңгарлар кылып турар улус өлүп, каргаттырар». А олар бүзүрээннерни хилинчектээр эвес, чүгле бүзүрээн улус Аллахка, Дээди Күчүлүг, Эң-не Макталгалыг, бүзүрээр» деп чугаалаан. -QS. Албуруж 4-8-. Ол: «Уругну ажаап каан» - дээн. А ону Умар бин Аль-Хатхабтың үезинде үндүрүпкен деп чугаалап турар - орнукшудар черден - ооң мурнунга барбалары турда, өлүрүп каарга, ынчаар салган. Абу Иса мынча дээн, бо дээрге Хасан Гарибтен хадис-тир.