- Allah Asma’ul husnaa Al Hamid

Al Hamid

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى الْعَصْرَ هَمَسَ وَالْهَمْسُ فِي قَوْلِ بَعْضِهِمْ تَحَرُّكُ شَفَتَيْهِ كَأَنَّهُ يَتَكَلَّمُ فَقِيلَ لَهُ إِنَّكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذَا صَلَّيْتَ الْعَصْرَ هَمَسْتَ قَالَ إِنَّ نَبِيًّا مِنْ الْأَنْبِيَاءِ كَانَ أُعْجِبَ بِأُمَّتِهِ فَقَالَ مَنْ يَقُومُ لِهَؤُلَاءِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنْ خَيِّرْهُمْ بَيْنَ أَنْ أَنْتَقِمَ مِنْهُمْ وَبَيْنَ أَنْ أُسَلِّطَ عَلَيْهِمْ عَدُوَّهُمْ فَاخْتَارُوا النِّقْمَةَ فَسَلَّطَ عَلَيْهِمْ الْمَوْتَ فَمَاتَ مِنْهُمْ فِي يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفًا قَالَ وَكَانَ إِذَا حَدَّثَ بِهَذَا الْحَدِيثِ حَدَّثَ بِهَذَا الْحَدِيثِ الْآخَرِ قَالَ كَانَ مَلِكٌ مِنْ الْمُلُوكِ وَكَانَ لِذَلِكَ الْمَلِكِ كَاهِنٌ يَكْهَنُ لَهُ فَقَالَ الْكَاهِنُ انْظُرُوا لِي غُلَامًا فَهِمًا أَوْ قَالَ فَطِنًا لَقِنًا فَأُعَلِّمَهُ عِلْمِي هَذَا فَإِنِّي أَخَافُ أَنْ أَمُوتَ فَيَنْقَطِعَ مِنْكُمْ هَذَا الْعِلْمُ وَلَا يَكُونَ فِيكُمْ مَنْ يَعْلَمُهُ قَالَ فَنَظَرُوا لَهُ عَلَى مَا وَصَفَ فَأَمَرُوهُ أَنْ يَحْضُرَ ذَلِكَ الْكَاهِنَ وَأَنْ يَخْتَلِفَ إِلَيْهِ فَجَعَلَ يَخْتَلِفُ إِلَيْهِ وَكَانَ عَلَى طَرِيقِ الْغُلَامِ رَاهِبٌ فِي صَوْمَعَةٍ قَالَ مَعْمَرٌ أَحْسِبُ أَنَّ أَصْحَابَ الصَّوَامِعِ كَانُوا يَوْمَئِذٍ مُسْلِمِينَ قَالَ فَجَعَلَ الْغُلَامُ يَسْأَلُ ذَلِكَ الرَّاهِبَ كُلَّمَا مَرَّ بِهِ فَلَمْ يَزَلْ بِهِ حَتَّى أَخْبَرَهُ فَقَالَ إِنَّمَا أَعْبُدُ اللَّهَ قَالَ فَجَعَلَ الْغُلَامُ يَمْكُثُ عِنْدَ الرَّاهِبِ وَيُبْطِئُ عَنْ الْكَاهِنِ فَأَرْسَلَ الْكَاهِنُ إِلَى أَهْلِ الْغُلَامِ إِنَّهُ لَا يَكَادُ يَحْضُرُنِي فَأَخْبَرَ الْغُلَامُ الرَّاهِبَ بِذَلِكَ فَقَالَ لَهُ الرَّاهِبُ إِذَا قَالَ لَكَ الْكَاهِنُ أَيْنَ كُنْتَ فَقُلْ عِنْدَ أَهْلِي وَإِذَا قَالَ لَكَ أَهْلُكَ أَيْنَ كُنْتَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّكَ كُنْتَ عِنْدَ الْكَاهِنِ قَالَ فَبَيْنَمَا الْغُلَامُ عَلَى ذَلِكَ إِذْ مَرَّ بِجَمَاعَةٍ مِنْ النَّاسِ كَثِيرٍ قَدْ حَبَسَتْهُمْ دَابَّةٌ فَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّ تِلْكَ الدَّابَّةَ كَانَتْ أَسَدًا قَالَ فَأَخَذَ الْغُلَامُ حَجَرًا فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ مَا يَقُولُ الرَّاهِبُ حَقًّا فَأَسْأَلُكَ أَنْ أَقْتُلَهَا قَالَ ثُمَّ رَمَى فَقَتَلَ الدَّابَّةَ فَقَالَ النَّاسُ مَنْ قَتَلَهَا قَالُوا الْغُلَامُ فَفَزِعَ النَّاسُ وَقَالُوا لَقَدْ عَلِمَ هَذَا الْغُلَامُ عِلْمًا لَمْ يَعْلَمْهُ أَحَدٌ قَالَ فَسَمِعَ بِهِ أَعْمَى فَقَالَ لَهُ إِنْ أَنْتَ رَدَدْتَ بَصَرِي فَلَكَ كَذَا وَكَذَا قَالَ لَهُ لَا أُرِيدُ مِنْكَ هَذَا وَلَكِنْ أَرَأَيْتَ إِنْ رَجَعَ إِلَيْكَ بَصَرُكَ أَتُؤْمِنُ بِالَّذِي رَدَّهُ عَلَيْكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَدَعَا اللَّهَ فَرَدَّ عَلَيْهِ بَصَرَهُ فَآمَنَ الْأَعْمَى فَبَلَغَ الْمَلِكَ أَمْرُهُمْ فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ فَأُتِيَ بِهِمْ فَقَالَ لَأَقْتُلَنَّ كُلَّ وَاحِدٍ مِنْكُمْ قِتْلَةً لَا أَقْتُلُ بِهَا صَاحِبَهُ فَأَمَرَ بِالرَّاهِبِ وَالرَّجُلِ الَّذِي كَانَ أَعْمَى فَوَضَعَ الْمِنْشَارَ عَلَى مَفْرِقِ أَحَدِهِمَا فَقَتَلَهُ وَقَتَلَ الْآخَرَ بِقِتْلَةٍ أُخْرَى ثُمَّ أَمَرَ بِالْغُلَامِ فَقَالَ انْطَلِقُوا بِهِ إِلَى جَبَلِ كَذَا وَكَذَا فَأَلْقُوهُ مِنْ رَأْسِهِ فَانْطَلَقُوا بِهِ إِلَى ذَلِكَ الْجَبَلِ فَلَمَّا انْتَهَوْا بِهِ إِلَى ذَلِكَ الْمَكَانِ الَّذِي أَرَادُوا أَنْ يُلْقُوهُ مِنْهُ جَعَلُوا يَتَهَافَتُونَ مِنْ ذَلِكَ الْجَبَلِ وَيَتَرَدَّوْنَ حَتَّى لَمْ يَبْقَ مِنْهُمْ إِلَّا الْغُلَامُ قَالَ ثُمَّ رَجَعَ فَأَمَرَ بِهِ الْمَلِكُ أَنْ يَنْطَلِقُوا بِهِ إِلَى الْبَحْرِ فَيُلْقُونَهُ فِيهِ فَانْطُلِقَ بِهِ إِلَى الْبَحْرِ فَغَرَّقَ اللَّهُ الَّذِينَ كَانُوا مَعَهُ وَأَنْجَاهُ فَقَالَ الْغُلَامُ لِلْمَلِكِ إِنَّكَ لَا تَقْتُلُنِي حَتَّى تَصْلُبَنِي وَتَرْمِيَنِي وَتَقُولَ إِذَا رَمَيْتَنِي بِسْمِ اللَّهِ رَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَأَمَرَ بِهِ فَصُلِبَ ثُمَّ رَمَاهُ فَقَالَ بِسْمِ اللَّهِ رَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَوَضَعَ الْغُلَامُ يَدَهُ عَلَى صُدْغِهِ حِينَ رُمِيَ ثُمَّ مَاتَ فَقَالَ أُنَاسٌ لَقَدْ عَلِمَ هَذَا الْغُلَامُ عِلْمًا مَا عَلِمَهُ أَحَدٌ فَإِنَّا نُؤْمِنُ بِرَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَقِيلَ لِلْمَلِكِ أَجَزِعْتَ أَنْ خَالَفَكَ ثَلَاثَةٌ فَهَذَا الْعَالَمُ كُلُّهُمْ قَدْ خَالَفُوكَ قَالَ فَخَدَّ أُخْدُودًا ثُمَّ أَلْقَى فِيهَا الْحَطَبَ وَالنَّارَ ثُمَّ جَمَعَ النَّاسَ فَقَالَ مَنْ رَجَعَ عَنْ دِينِهِ تَرَكْنَاهُ وَمَنْ لَمْ يَرْجِعْ أَلْقَيْنَاهُ فِي هَذِهِ النَّارِ فَجَعَلَ يُلْقِيهِمْ فِي تِلْكَ الْأُخْدُودِ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فِيهِ{ قُتِلَ أَصْحَابُ الْأُخْدُودِ النَّارِ ذَاتِ الْوَقُودِ حَتَّى بَلَغَ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ }قَالَ فَأَمَّا الْغُلَامُ فَإِنَّهُ دُفِنَ فَيُذْكَرُ أَنَّهُ أُخْرِجَ فِي زَمَنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ وَأُصْبُعُهُ عَلَى صُدْغِهِ كَمَا وَضَعَهَا حِينَ قُتِلَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ

Безгә [Мәхмүд бин Гайлан] һәм [Абду бин Хумайд]га мәгънә бер, диделәр алар; безгә [Абдур Раззак]дан [Мә'мәрдән] [Сабит Әл Бунанидән] [Абдур Рахман бин Әбү Ләйләдән] [Шуһайб]га сөйләде, ул болай диде: Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәламнең риваятьләре буенча, ул аср намазын укыганда пышылдап сөйләшә иде, һәм кайберләре буенча пышылдап сөйләшү термины ике иреннең дә сөйләшкән кебек хәрәкәт итүен аңлата. Аннары аңардан: "Әй Аллаһның Илчесе, син аср намазын укыганда пышылдап сөйләшәсең", - дип сорадылар. Ул: "Үз халкын гаҗәпләндергән бер пәйгамбәр бар иде, аннары ул: "Алар белән кем көндәшлек итә ала?" - диде. Шуннан соң Аллаһ аңа вәхи бирде: "Аларга ике нәрсә арасында сайлау мөмкинлеге бир, ягъни мин аларны җәзалыйммы, әллә дошманнарын алар өстеннән көчәйтерменме?" - диде. Аннары алар җәзаны сайладылар, аннары Аллаһ алар өстеннән үлемне хөкем итте, хәтта бер көндә җитмеш мең кеше үлгәнче", - диде. Шуһайб әйтте: Ул бу хәдисне сөйләгәндә, башка хәдисне сөйләгән: "Бер патшаның шаманы булган, ул аңа шаманлык кылган, аннары шаман: "Миңа тиз аңлый торган бала табыгыз", - дигән, яки ул: "Акыллы бала", - дигән. Мин аңа белемемне өйрәтермен, чөнки мин үлүдән куркам, шуңа күрә бу белем сездән өзелер, һәм сезнең берегез дә моны белмәс", - дигән. Ул болай дигән: "Аннары алар аның өчен әйткән сыйфатлары буенча бер егет табып, егеткә шаман янына барырга кушалар. Егет аның янына бара, юлда гыйбадәт кылу урынында бер монах бар иде". Мә'мәр болай дигән: "Мин ышанам ки, ул вакытта гыйбадәт кылу урыннарында яшәүчеләр мөселманнар иде". Ул болай дигән: "Шуннан соң бала монахтан сораган, бала аның яныннан үткән саен ул соравын дәвам иткән, монах аңа әйткәнче, ул: "Чыннан да, мин Аллаһка гыйбадәт кылам", - дигән. Ул болай дигән: "Бала монах йортында яши башлаган һәм еш кына шаман янына соңга калган". Шулай итеп, шаман баланың гаиләсенә хәбәрнең асылы белән хәбәрче җибәрде; чынлыкта, ул миңа килмәде диярлек. Аннары бала моны монахка сөйләде. Монах аңа: "Әгәр шаман сиңа: "Син кайда?" - дип әйтсә, минем гаиләм белән, ә гаиләң сиңа: "Син кайда?" - дип әйтсә, аңа шаман белән булуыңны әйт", - диде. Ул әйтте: "Бала бу хәлдә булганда, кинәт кенә хайван тоткарлаган кешеләр төркеме яныннан үтеп китте. Кайберләре хайван арыслан диде". Ул әйтте: "Шуннан соң бала таш алды да: "Әй Аллаһ, әгәр монах әйткән сүзләр дөрес булса, мин Синнән хайванны үтерергә рөхсәт итүеңне сорыйм", - диде. Ул әйтте: "Аннары ул хайванны ташлап үтерде". Аннары кешеләр: "Аны кем үтерде?" - дип сорадылар. Алар: "Бала", - диделәр. Шуңа күрә кешеләр гаҗәпләнделәр һәм: "Чыннан да, бу бала беркем дә белмәгән белемне өйрәнде", - диделәр. Ул әйтте: "Шуннан соң бер сукыр кеше моны ишетте, аннары балага: "Бу Әгәр дә син минем күрүемне кире кайтара алсаң, сиңа фәлән бонус биреләчәк. Бала: "Мин синнән моны теләмим, ләкин күрең кайтса, син аны кире кайтарган Затка ышанырсыңмы?" - диде. Ул: "Әйе", - диде. Ул: "Аннары ул Аллаһка дога кылды, Аллаһ аның күрүен кире кайтарганчы. Шуннан соң сукыр кеше ышанды, аннары аларның эше патшага барып җитте. Аннары ул аларга хәбәрчеләр җибәрде, һәм аларны күрсәттеләр. Патша: "Чыннан да, мин сезнең һәрберегезне җинаятьчегә каршы беркайчан да кылмаган үтерү белән үтерәчәкмен", - диде. Аннары ул бер монах һәм бер сукыр кешене китерергә кушты, аннары берсенең башының уртасына пычкы куеп үтерде, ә икенчесен тагын бер үтерү белән үтерде. Аннары ул егетне алып килергә кушты, аннары ул: "Аны фәлән тауга алып барып, башыннан ташлагыз", - диде. Аннары алар аны тауга алып киттеләр. Алар баланы ташларга җиткәч, таудан егылып төштеләр, хәтта баладан башка бернәрсә дә калмады." Ул әйтте: «Шуннан соң бала кире кайтты, һәм патша аны диңгезгә алып барып, диңгезгә ташларга боерды. Баланы диңгезгә алып киттеләр, аннары Аллаһ аның белән бергә кешеләрне батырды һәм коткарды. Шуннан соң бала патшага әйтте: «Син мине кадаклап атмыйча үтерә алмыйсың, мине аткач, «бу баланың Раббысы Аллаһ исеме белән» дип әйт». Аннары ул баланы кадакларга боерды, шуңа күрә баланы кадакладылар, аннары ул аны атып: «БИСМИЛЛӘӘҺ РОББУ ХӘЗЗӘЛ ГУЛӘӘМ», – диде, бу баланың Раббысы Аллаһ исеме белән». Ул әйтте: «Шуннан соң бала ук белән атылганнан соң кулын маңгаена куйды, аннары үлде». Шуннан соң кешеләр: «Чыннан да, бу бала беркем дә белмәгән белемне өйрәнде, шуңа күрә без бу балага Аллаһка ышанабыз», – диделәр. Ул әйтте: «Шуннан соң патшага әйттеләр: «Син өч кеше белән бәхәсләшергә түземсезме? Бөтен кешелек сиңа каршы чыкты». Ул әйтте: "Аннары ул зур чокыр ясады, аннары аңа утын һәм ут ташлады, аннары кешеләрне җыеп: "Кем диненнән кайтса, без аны калдырачакбыз, ә кем кайтмаса, без аны бу утка ташларбыз", - диде. Аннары ул аларны чокырларга ташлый башлады". Ул әйтте: "Аллаһ Тәгалә бу тарихны документлаштырып болай диде: "Һәлак булсыннар һәм утын белән яндырылган чокырлар ясаучыларга ләгънәт булсыннар, алар аның тирәсендә утырып, мөэминнәргә нәрсә эшләгәннәрен күреп торалар. Алар мөэминнәрне җәфаламыйлар, чөнки мөэминнәр Бөек һәм Мактауга лаеклы Аллаһка ышанганнарыннан башка". (Әлбуруҗ 4-8 нче аятьләр). Ул әйтте: "Бала күмелде". Һәм аны Гомәр ибн әл-Хаттаб вакытында маңгаена бармакларын куеп зираттан алып чыкканнар диләр, ул үтерелгәндә аларны куйган иде. Әбү Гайсә әйтте: "Бу - хәсән гариб хәдис".